خرید کتاب آموزش دوربین مداربسته 2
آذر
۱۲
۱۳۹۴

جعبه فیوز

آموزش نصب جعبه فیوز در برق ساختمان :

 

طریقه نصب و سربندی سیم ها در جعبه فیوز با فیوزهای مینیاتوری و فیوزهای محافظ جان در این آموزش تقدیم شما می گردد.

 

جعبه فیوز

جعبه فیوز

 

 

جعبه فیوز یا تابلو برق انتهای یا تابلو برق واحدها هر سه اسم هایی هستند که برای جعبه فیوز بکار می روند، جعبه فیوز از قسمت های مهم در برق ساختمان است که در داخل هر واحد ساختمانی و معمولاً در ورودی واحد نصب می شود، سرخط تمام مصرف کننده های یک واحد مسکونی از آن تغذیه می شود، و در نقشه های برق ساختمان آن را با علامت اختصاری DP نشان می دهند.

تا چند سال قبل در ساختمان های مسکونی خبری از جعبه فیوز نبود و به روش جعبه تقسیم سیمکشی منازل انجام می شد. ولی از آنجا که جعبه فیوز مزیت های زیادی را با خود آورد. استفاده از آن فراگیر و حتی مقررات برق ساختمان استفاده از آن را الزامی کرد. بزرگترین مزیت جعبه فیوز این است که در صورت ایجاد مشکل در یک سرخط، تنها آن مسیر از مدار خارج می شود و برق بقیه مسیرها قطع نمی شود.

از آنجایی که سر خط همه مصرف کننده ها به آن منتهی می شود. پس این قسمت تامین کننده ی برق تمام اجزای یک واحد مسکونی است. برق ورودی به جعبه فیوز  توسط یک کابل ۳ در ۴ -برای کنتورهای ۲۵ آمپر- یا یک کابل ۳ در ۶ -برای کنتورهای ۳۲ آمپر- از تابلو کنتور اصلی تامین می شود.

وقتی گفته می شود که یک جعبه فیوز هشت تایی است، یعنی این جعبه فیوز گنجانیش نصب ۸ فیوز مینیاتوری را دارد. جعبه فیوزها در هر سایزی که بخواهید در بازار موجودند، ولی در برق ساختمان بیشتر از نوع ۸ تایی تا ۱۲ تایی استفاده می‌شود.

انواع فیوز در برق ساختمان :

قبل از این که به سراغ جعبه فیوز و نقشه سیم کشی آن برویم باید فیوزها را بشناسیم :

فیوز : فیوزها انواع مختلفی دارند ولی در برق ساختمان بیشتر با نوع فشنگی ، اتوماتیک، مینیاتوری و محافظ جان سروکار داریم، پس به توضیح این موارد بسنده می کنیم.

فیوزهای مینیاتوری، فشنگی و اتوماتیک (آلفا) : این سه مدل از فیوزها مدارات برق را در مقابل اتصال کوتاه ( یعنی برخورد سیم فاز با نول ) و اضافه بار ( یعنی کشیدن جریانی بیشتر از جریان نوشته شده روی فیوز ) محافظت می کنند. فقط یک ورودی و یک خروجی دارند و در مسیر سیم فاز قرار می گیرند، پس می توان گفت که به صورت سری در مدارهای برق ساختمان قرار می گیرند.
در تصویر پایین یک مدل فیوز فشنگی به همراه پایه آن را مشاهده می کنید. این فیوزها از سه قسمت تشکیل شده اند. مغزی، کلاهک و پایه فیوز. که مغزی روی پایه فیوز قرار می گیرد و کلاهک روی مغزی قرار می گیرد.
در صورتی که این فیوز عمل کند، باید مغزی آن دور انداخته شود. چون مغزی فیوز فشنگی یکبار مصرف است. برای تعویض مغزی باید کلاهک روی آن را در خلاف جهت عقربه های ساعت بچرخانید و مغزی را بیرون آورده و تعویض کنید.

فیوز فشنگی

فیوز فشنگی

 

و در تصویر پایین فیوزهای اتوماتیک یا آلفا را مشاهده می کنید. برخلاف فیوزهای قبلی که یکبار مصرف هستند، این فیوزها اگر عمل کنند، کافیست چند ثانیه صبر کنید تا خنک شوند و سپس دکمه مشکی که روی آن قرار گرفته را دوباره فشار دهید تا اتصال برقرار شود. دکمه قرمز رنگ هم به این خاطر است که بتوانید به صورت دستی فیوز را قطع کنید.
این فیوزها هم مانند فیوزهای قبلی روی یک پایه بسته می شوند.

فیوز اتوماتیک

فیوز اتوماتیک

و در پایین تصویر یک فیوز مینیاتوری را مشاهده می کنید. فیوزهای مینیاتوری پرکاربردترین فیوزها در برق ساختمان هستند.
این فیوزها از لحاظ سرعت کار به چند دسته تقسیم می شوند. که با حروف اختصاری که روی آن درج می‌شود مشخص می‌شوند. این حروف عبارتند از:

  • نوع A : تندکار
  • نوع B : تقریبا تندكار
  • نوع C : متوسط
  • نوع D : كندكار

ما در برق ساختمان فقط با نوع B و C سروکار داریم که نوع B برای سرخط روشنایی ها و نوع C برای سرخط پریزها استفاده می‌شود. تا قبل از این برقکارها همه فیوزهای یک ساختمان را از نوع C انتخاب می کردند ولی در ویراش جدید مبحث ۱۳ مقررات ملی برق ساختمان تاکید شده است که باید برای روشنایی ها از نوع B و برای پریزها از نوع C استفاده گردد.
به فیوز زیر نگاه کنید، روی آن کلمه C25 درج شده است، یعنی این فیوز از نوع C است.

 

فیوز مینیاتوری

فیوز مینیاتوری

 

نقشه سیمکشی و سربندی جعبه فیوز :

نقشه نصب فیوزهای مینیاتوری در تصویر زیر آمده است. نقشه فیوزهای فشنگی و فیوزهای اتوماتیک هم دقیقاً به همین شکل  است.

 

 

نقشه جعبه فیوز

نقشه جعبه فیوز

به خاطر شلوغ نشدن نقشه بالا ادامه سیم ارت رسم نشده است. کافی است تمام سیم های ارتی که به داخل جعبه فیوز می آید را با شمش ارت -شینه ارت- به سیم ارت اصلی وصل کنید. اطلاعات کاملتر در مورد نحوه نصب سیم های ارت در کتاب آموزش برق ساختمان آمده است.

 

نکته: ورودی و خروجی در کلیدهای مینیاتوری مهم نیست، یعنی مهم نیست که ورودی از بالای فیوز باشد یا از پایین. ولی در استانداردهای برق ساختمان آمده است که ورودی را از بالای کلید مینیاتوری و خروجی از پایین فیوز باشد.

 

محافظ جان : فیوز یا همان کلید محافظ جان که کم کم دارد جای خود را در برق ساختمان باز می کند، علاوه بر اضافه بار و اتصال کوتاه، می تواند از برق گرفتگی، شوک الکتریکی، جریان نشتی و افزایش ولتاژ هم از مدار شما محافظت کند.

این فیوز ها ۲ ورودی و ۲ خروجی دارند. چون علاوه بر سیم فاز، سیم نول هم به فیوز محافظ جان وصل می شود. نقشه نصب فیوز محافظ جان در پایین رسم شده است.

 

 

نقشه فیوز محافظ جان

نقشه فیوز محافظ جان

می بینید که فاز و نول از قسمت بالای کلید محافظ جان وارد شده و از قسمت پایین خارج می شود. ولی برای فیوزهای مینیاتوری و فشنگی اینکه ورودی از بالا باشد یا پایین، مهم نیست.

نکته: در مقررات جدید مبحث ۱۳ آمده است که نصب یک عدد فیوز اصلی، قبل از کلید محافظ جان الزامی است. یعنی در تصویر بالا بایستی یک عدد فیوز مینیاتوری ۳۲ آمپر قبل از محافظ جان نصب شود.

 

حال به سراغ این موضوع می رویم که، ظرفیت فیوزهایی که در جعبه فیوز استفاده می کنیم، چقدر باید باشد؟ یا فیوزهای جعبه فیوز باید چند آمپر باشند؟

  • برای سرخط روشنایی ها از فیوز ۱۰ آمپر نوع B استفاده کنید. (B10)
  • برای سرخط پریز های آشپزخانه از فیوز ۱۶ آمپر نوع C استفاده کنید. (C16)
  • برای سرخط پریزهای پذیرایی و اتاق خواب از فیوز ۱۶ آمپر نوع C استفاده کنید. (C16)
  • برای فیوز اصلی از نوع ۲۵ یا ۳۲ آمپر -بسته به آمپراژ کنتور- استفاده کنید. فیوز اصلی هم می تواند نوع B و هم می تواند نوع C انتخاب شود. ولی بهتر است که نوع B انتخاب شود زیرا معمولاً در کنتورهای برق از فیوزهای نوع C استفاده می‌شود، و بهتر است که فیوز پایین دست آن (یعنی همان فیوز اصلی داخل جعبه فیوز) از نوع B انتخاب شود تا در صورت بروز اتصالی، اول فیوز داخل جعبه فیوز بپرد.
  • کلید محافظ جان باید با فیوز اصلی هم آمپر باشند. یعنی اگر فیوز اصلی ۳۲ آمپر است، محافظ جان هم باید ۳۲ آمپر باشد.
  • برای سرخط کولر آبی از فیوز ۱۶ آمپر نوع C استفاده کنید. (C16)

 

این آموزش از کتاب آموزش برق ساختمان و سیستم های اعلان حریق آمده است، اگر به دنبال مطالب جذابتر در مورد برق ساختمان هستید، سری هم به این کتاب بزنید و فصل اول آن را رایگان دانلود کنید.


سایت آموزش برق به کمک شما نیاز دارد. لطفاً چنانچه از محتوای آموزشی این صفحه رضایت دارید با فشردن کلید +G بالا در گوگل به این صفحه امتیاز بدهید. از اینکه به بهتر شدن این سایت کمک می کنید از شما سپاسگذاریم.

      مطالب مرتبط



634 سوال مطرح شده + پرسیدن سوال

  • واقعا مطالبه مفیدی بود .از همتون تشکر میکنم.

  • با سلام و خسته نباشید
    آقای مهندس مقاومتی که در انتهای خط دتکتورها میذارن دلیلش چیه؟و در ضمن لطفا مطالبی رو در مورد نحوه اجرای سیستم های اعلان حریق ارائه بدین.
    ممنون

    • سلام محمد جان. از اونجایی که مقاومت دو سر هر زون باید ۶۸۰۰ اهم باشه. این مقاومت رو در انتهای مسیر هر زون نصب می کنن، اون وقت پنل اعلان حریق در هر لحظه چک می کنه که متوجه بشه آیا هنوز این مقاومت ۶۸۰۰ اهم برقرار هست یا خیر. و در صورتی که این مقدار تغییر کرده بود، یعنی یکی از سنسورها، حریق رو سنس کرده و مقاومت زون رو تغییر داده.
      در فصل آخر کتاب آموزش برق ساختمان و سیستم های اعلان حریق در مورد اعلان حریق های متعارف صحبت شده.

  • سلام مهندس
    خواستم ببینم برای یک ساختمان ۴واده برای هر واحد از کنتور تا جعبه فیوز داخل ساختمان چه کابلی باید استفاده بشه
    با توجه ب اینکه برق ساختمان تک فاز است
    اگه کابل دو در شش استفاده کرد میشه از کابل ۲ رشته استفاده کرد و سیم ارت رو جدا اورد توی ساختمان و جعبه فیوز
    ممنون میشم راهنماییم کنین
    با تشکر

    • سلام از کابل ۳ در ۶ استفاده کنید.
      بله میشه. ولی نمی دونم چرا شما می خوایید این کار رو بکنید و کارتون رو سخت تر کنید. از یک کابل سه در شش استفاده کنید و یکیش رو ارت در نظر بگیرید.

      • تشکر میکنم بابت راهنمایی
        بخاطر اینکه ۱۰۰متر کابل دو در شش دارم ک بلا استفاده مونده، خواستم از همین کابل استفاده کنم

        • اشکالی نداره. می تونید استفاده کنید.

  • سلام مهندس شبت بخير،مهندس یه سوال که خیلی فکرمو درگیر کرده،میخواستم ببینم برای یه بانک که شش تا کاربر داره و یه کولر تک فاز و یه کولر سه فاز و بیست تا چراغ FBL داره کابل اصليشو ۶*۴ بگیریم کافیه در ضمن فیوز اصلیه تو تابلو فیوز ۶۳ آمپر انتخاب شده.ممنونم

    • سلام.شب شما بخیر. نه کمه.
      فک می کنم برای بانک ها از کولرهای گازی ۵۰۰۰۰ هزار ایستاده(سه فاز)، استفاده می کنن. در این صورت فقط یک کابل مجزای ۴در۶ واسه اون نیازه.
      برای کولر گازی تک فاز هم یک کابل ۳در ۴ در نظر بگیرید.
      برای بقیه مواردی که هم فرمودین، یک کابل ۳در ۶ کافیه.

  • سلام مهندس آیا نيازه که تو تابلو فیوز سه فاز شینه ارت با شینه نول در ارتباط باشه؟؟

    • سلام مجید جان. اگر شما برقکار هستید، این برعهده شما نیست که این کار رو انجام بدین. مامور اداره برق به تشخیص خودش و اگه لازم باشه این کار رو انجام میده.

      • مهندس منظورم تابلو کنتور سه فاز نیس ،تابلو فیوز سه فاز و میگم که برا بانکه،آیا نیازه شینه ازت به شینه نول وصل شه تو تابلو؟؟ممنونم

        • سلام. نه نیازی نیست.

  • سلام
    اقای مهندس لطفا در مورد نصب و ایراد یابی آیفون های صوتی و تصویری مطالبی رو تو سایت بذارید با تشکر

    • سلام. آقا مرتضی ما در حال نوشتن کتاب کاملی در این زمینه هستیم، انشاا… همه رو سورپرایز می کنیم.

  • باسلام
    ضمن عرض تشكر
    خواستم بدونم كليد محافظ جان وقتي عمل ميكنه كه فرد مستقيما به سيم فاز وصل شه
    چرا وقتي شخص به بدنه دستگاهي كه دچار اتصال بدنه شده دست ميزنه كليد محافظ جان عمل نميكنه؟؟؟

    • سلام. حساسیت فیوز های محافظ جان معمولاً ۳۰ میلی آمپر هستش. اگه این مقدار جریان از بدن فرد رد بشه کلید محافظ جان عمل می کنه

  • سلام مهندس شبت بخير،میشه بپرسم کلید ۱_۰_۲ که توی تابلو فیوز سه فاز قرار گرفته واسه چيه؟؟و یه سوال دیگه اینکه کابل ورودی یو پی اس باید تو تابلو به فیوز وصل شه و کابل خروجی یو پی اسم باید به فیوز وصل شه بعد بین فيوزاي دیگه تقسیم شه .ممنونم

    • سلام دوست عزیز. ما در زمینه برق صنعتی تخصص نداریم. لطفا دوستان صنعتی کار مشارکت کنن و جواب آقا مجید رو بدن.
      ولی جمله شما در مورد یو پی اس درسته.

  • سلام و خسته نباشید
    ایا میشه با سیم امپر فیوزهای فشنگی رو افزایش داد؟

    • سلام. خیر. ولی دیدم که این کار رو می کنن ولی این کار بسیار اشتباهه

  • با سلام میشه بفرمایید برای نصب کلید حفاظ جان وجود سیستم ارت الزامیست؟

    • سلام دوست عزیز. مبحث نوزده ساختمان میگه که نصب کلید محافظ جان در ساختمان های بدون ارت ممنوع است. ولی در خیلی از جاها دیدیم که بدون ارت هم نصب می کنن. و درست کار می کنه.
      ولی دلیل این گفته مبحث نوزده رو نمی دونم چیه.
      از دوستان اگر کسی می دونه علتش چیه، لطفاً به این کامنت جواب بدن.

  • با سلام و خسته نباشید خدمت جناب مهندس سوال من اینه که آیا در تابلو فیوز میشه فیوز ۲۵ آمپر قرار داد؟یا فیوز ۲۵ آمپر رو فقط در خروجی کنتور قرار میدن؟باتشکر

    • سلام. هم یک فیوز ۲۵ آمپر در خروجی کنتور قرار میگیره و هم یک فیوز ۲۵ آمپر در ابتدای کابل اصلی ورودی به جعبه فیوز. البته اگه فیوز محافظ جان داشته باشیم، دیگه لازم نیست که فیوز ۲۵ آمپر داخل جعبه فیوز رو نصب کنیم.

  • سلام.برای سالن پذیرایی معمولا وسایل روشنایی(هالوژن،لوستر،نورمخفی و…. ) بیشتری نسبت به سایر اتاق ها استفاده میشه آیا یک سرخط روشنایی با سیم ۱٫۵ از جعبه فیوز جوابگویی این مقدار روشنایی هست یا خیر.

    • سلام. بله جوابگوست.
      البته برای یک پذیرایی معمولی، که مثلاً دو تا لوستر معمولی داره، ۲۰ تا هالوژن، دو تا مهتابی، و ۵۰ متر ریسه نورانی. که جریان مصرفی همه این ها با هم به ۱۰ آمپر هم نمیرسه.

  • سلام وقتتون بخیر در چند ساختمان از کلید محافظ جان استفاده نمودم اما بدون وجودنشتی پرید علت چیست؟ایا درکنار کنار مینیاتوری ها باید نصب شود یا کنار کنتوربرق؟

    • سلام. محافظ جان باید کنار فیوزهای دیگه در داخل جعبه فیوز واحد نصب بشه.
      خب اولین کاری که باید بکنید اینه که اگه فیوز محافظ جان دیگه ای دم دستتون هست ، اون رو با یکی دیگه تعویض کنید تا از سلامت محافظ جان مطمئن بشید.
      دومین کار اینه که کلاً فیوز محافظ جان رو با یک فیوز معمولی تعویض کنید، شاید واقعاً مداربرقکشی تون جایی اتصالی داره.
      سومین کاری که می کنید اینه: اگر مطمئن شدید که مدار اتصالی نداره و فقط با فیوز محافظ جان این مشکل ایجاد میشه، این کار رو بکنید. تمام سیم های ارت رو در داخل جعبه فیوز از ارت اصلی باز کنید. بعدش تمام چراغ های واحد رو روشن کنید و به تمام سرخط پریزها یک مصرف کننده وصل کنید(مثلاً یک دریل یا هر مصرف کننده دیگه ای) .بعدش یکی یکی سیم های ارت هر کدوم از سرخط ها رو به ارت اصلی وصل کنید، مطمئنن با زدن یکی از سیم های ارت به ارت اصلی، دوباره اون اتفاق می افته و فیوز محافظ جانتون می پره. حالا که سرخط ارت معیوب رو پیدا کردید، دنبالش کنید و ببنید به کجا رفته، قطعاً در جایی اون سیم ارت با سیم نول برخورد کرده.
      لطفاً اگر درست شد، نتیجه رو به ما هم اعلام کنید تا دوستان دیگه هم یاد بگیرن.

  • سلام.در حین کار دستم به سیم برف دار برخورد کرد و دچار برق گرفتگی شدم ولی فیوز حفاظ جان عمل نکرد.

    • سلام. حساسیت فیوز های محافظ جان معمولاً ۳۰ میلی آمپر هستش. یعنی اگر در زمان برقگرفتگی ۳۰ میلی آمپر جریان از بدن فرد عبور کند، فیوز محافظ جان عمل می کند.
      یک دلیل دیگش هم متاسفانه زیاد شدن برندهای تقلبی در بازار هستش که جان انسان ها ذره ای براشون مهم نیست.

  • سلام، ببخشید فیوز روی کنتور ۲۵ کلاس b می باشد و فیوز واحد نیز همین طور است ولی در موقع بروز اتصالی فیوز جعبه فیوز بیرون در که ۳۲ b برای اداره برق هست قطع می کند, برای رفع مشگل چه کاری می شود انجام داد؟

    • سلام. فیوز ها علاوه بر آمپرشون یک مشخصه حساسیت هم دارن که در صورتی که حساسیت فیوزی در مدار بیشتر باشه، اول اون میپره. برای این مورد با اداره برق منتطقتون مشورت کنید.

  • سلام.آیا می توانیم نول برای روشنایی را از سیم نول پریز بگیریم یا باید برای روشنایی از جعبه فیوز سیم نول جدا بکشیم.

    • سلام. خیر شما مجاز نیستید که نول روشنایی رو از نول پریز بگیرید. سرخط روشنایی که شامل هم فاز و هم نول میشه باید از جعبه فیوز بیاد.

  • تشکر مهندس از راهنماییتون.
    کنتور دارای یک فیوز مینیاتوری ۲۵ امپر نوع C میباشد.محافظ جان هم باید همین امپر باشد یا ۳۲ امپر؟و آیا تیپ Cو B فرقی ندارد؟ولی نوع Bبرای ساختمان مسکونی بهتر است بنظر بنده

    • خواهش می کنم. از محافظ جان ۲۵ آمپر نوع B استفاده کنید. ولی اگر پیدا نشد نوع C هم مشکلی نداره

  • سلام و خسته نباشید خدمت شما مهندس
    میشه بفرمایید برای یه کلید مینیاتوری ۱۶ امپر و دوتا ۱۰ امپر ،کلید محافظ جان باید چند امپر باشد و چه تیپی؟

    • سلام.مرسی.
      ولی آمپر فیوز محافظ جان ربطی به کلید های مینیاتوری نداره. شما باید روی قبض برق تون رو نگاه کنید و ببینید که کنتور شما چند آمپره. ( که معمولاً ۲۵ آمپره). و فیوز محافظ جان رو متناسب با همون ۲۵ آمپر انتخاب کنید.

  • سلام
    آیا می شود برای روشنایی و پریز برق هم ظرفیت ۳۲ قرار داد؟
    و معمولا چه مارکی خوب است؟
    با تسکر

    • سلام. هر مداری ظرفیت خودش رو داره و باید متناسب با همون ظرفیت یک فیوز مناسب براش انتخاب بشه. اگر ظرفیت بالاتری انتخاب بشه امکان داره به مصرف کننده ها و سیم های برق آسیب وارد بشه. استاندارد میگه برای روشنایی از فیوز ۱۰ و برای پریزهای برق از فیوز ۱۶ استفاده کنید.
      مارک های اشنایدر، هیوندا مارک های خوبی هستند.

  • لطفا جهت بستن سیمهای وزودی و خروجی را بفرستید باتشکر در مورد فیوز جان

    • سلام. در این نقشه جهت سیم های ورودی و خروجی اومده. ولی اگه فیوز محافظ جان روبروی شما باشه. دو ترمینال بالا ورودی و دو ترمینال پایین خروجی هستند.
      نقشه فیوز محافظ جان

برای ارسال سوال، نظر، انتقاد، پیشنهاد، از فرم زیر استفاده کنید

فقط به سوالاتی پاسخ داده می شود که مرتبط با موضوع فوق باشد.


آخرین سوالات پاسخ داده شده

محصولات آموزش برق و سیستم های حفاظتی

هدیه رایگان سایت

هم می توانید از برق کشی لذت ببرید و هم از آن درآمد خوبی کسب کنید.
اگر:
کتاب آموزش جامع برق ساختمان را خوانده باشید. برای دریافت رایگان فصل اول این کتاب در ایمیل خود، کافیست آدرس ایمیلتان را وارد کنید.



سایت های همکار


سایت کالنجی

آمار بازدیدکنندگان

  • 1
  • 3,185
  • 9,111
  • 351,768

سایت استادکارُ شاگرد

آموزش برق در شبکه های اجتماعی