خرید کتاب آموزش آیفون های صوتی و تصویری
آذر
۱۲
۱۳۹۴

جعبه فیوز

آموزش نصب جعبه فیوز در برق ساختمان :

 

طریقه نصب و سربندی سیم ها در جعبه فیوز با فیوزهای مینیاتوری و فیوزهای محافظ جان در این آموزش تقدیم شما می گردد.

 

جعبه فیوز

جعبه فیوز

 

 

جعبه فیوز یا تابلو برق انتهای یا تابلو برق واحدها هر سه اسم هایی هستند که برای جعبه فیوز بکار می روند، جعبه فیوز از قسمت های مهم در برق ساختمان است که در داخل هر واحد ساختمانی و معمولاً در ورودی واحد نصب می شود، سرخط تمام مصرف کننده های یک واحد مسکونی از آن تغذیه می شود، و در نقشه های برق ساختمان آن را با علامت اختصاری DP نشان می دهند.

تا چند سال قبل در ساختمان های مسکونی خبری از جعبه فیوز نبود و به روش جعبه تقسیم سیمکشی منازل انجام می شد. ولی از آنجا که جعبه فیوز مزیت های زیادی را با خود آورد. استفاده از آن فراگیر و حتی مقررات برق ساختمان استفاده از آن را الزامی کرد. بزرگترین مزیت جعبه فیوز این است که در صورت ایجاد مشکل در یک سرخط، تنها آن مسیر از مدار خارج می شود و برق بقیه مسیرها قطع نمی شود.

از آنجایی که سر خط همه مصرف کننده ها به آن منتهی می شود. پس این قسمت تامین کننده ی برق تمام اجزای یک واحد مسکونی است. برق ورودی به جعبه فیوز  توسط یک کابل ۳ در ۴ -برای کنتورهای ۲۵ آمپر- یا یک کابل ۳ در ۶ -برای کنتورهای ۳۲ آمپر- از تابلو کنتور اصلی تامین می شود.

وقتی گفته می شود که یک جعبه فیوز هشت تایی است، یعنی این جعبه فیوز گنجانیش نصب ۸ فیوز مینیاتوری را دارد. جعبه فیوزها در هر سایزی که بخواهید در بازار موجودند، ولی در برق ساختمان بیشتر از نوع ۸ تایی تا ۱۲ تایی استفاده می‌شود.

انواع فیوز در برق ساختمان :

قبل از این که به سراغ جعبه فیوز و نقشه سیم کشی آن برویم باید فیوزها را بشناسیم :

فیوز : فیوزها انواع مختلفی دارند ولی در برق ساختمان بیشتر با نوع فشنگی ، اتوماتیک، مینیاتوری و محافظ جان سروکار داریم، پس به توضیح این موارد بسنده می کنیم.

فیوزهای مینیاتوری، فشنگی و اتوماتیک (آلفا) : این سه مدل از فیوزها مدارات برق را در مقابل اتصال کوتاه ( یعنی برخورد سیم فاز با نول ) و اضافه بار ( یعنی کشیدن جریانی بیشتر از جریان نوشته شده روی فیوز ) محافظت می کنند. فقط یک ورودی و یک خروجی دارند و در مسیر سیم فاز قرار می گیرند، پس می توان گفت که به صورت سری در مدارهای برق ساختمان قرار می گیرند.
در تصویر پایین یک مدل فیوز فشنگی به همراه پایه آن را مشاهده می کنید. این فیوزها از سه قسمت تشکیل شده اند. مغزی، کلاهک و پایه فیوز. که مغزی روی پایه فیوز قرار می گیرد و کلاهک روی مغزی قرار می گیرد.
در صورتی که این فیوز عمل کند، باید مغزی آن دور انداخته شود. چون مغزی فیوز فشنگی یکبار مصرف است. برای تعویض مغزی باید کلاهک روی آن را در خلاف جهت عقربه های ساعت بچرخانید و مغزی را بیرون آورده و تعویض کنید.

فیوز فشنگی

فیوز فشنگی

 

و در تصویر پایین فیوزهای اتوماتیک یا آلفا را مشاهده می کنید. برخلاف فیوزهای قبلی که یکبار مصرف هستند، این فیوزها اگر عمل کنند، کافیست چند ثانیه صبر کنید تا خنک شوند و سپس دکمه مشکی که روی آن قرار گرفته را دوباره فشار دهید تا اتصال برقرار شود. دکمه قرمز رنگ هم به این خاطر است که بتوانید به صورت دستی فیوز را قطع کنید.
این فیوزها هم مانند فیوزهای قبلی روی یک پایه بسته می شوند.

فیوز اتوماتیک

فیوز اتوماتیک

و در پایین تصویر یک فیوز مینیاتوری را مشاهده می کنید. فیوزهای مینیاتوری پرکاربردترین فیوزها در برق ساختمان هستند.
این فیوزها از لحاظ سرعت کار به چند دسته تقسیم می شوند. که با حروف اختصاری که روی آن درج می‌شود مشخص می‌شوند. این حروف عبارتند از:

  • نوع A : تندکار
  • نوع B : تقریبا تندكار
  • نوع C : متوسط
  • نوع D : كندكار

ما در برق ساختمان فقط با نوع B و C سروکار داریم که نوع B برای سرخط روشنایی ها و نوع C برای سرخط پریزها استفاده می‌شود. تا قبل از این برقکارها همه فیوزهای یک ساختمان را از نوع C انتخاب می کردند ولی در ویراش جدید مبحث ۱۳ مقررات ملی برق ساختمان تاکید شده است که باید برای روشنایی ها از نوع B و برای پریزها از نوع C استفاده گردد.
به فیوز زیر نگاه کنید، روی آن کلمه C25 درج شده است، یعنی این فیوز از نوع C است.

 

فیوز مینیاتوری

فیوز مینیاتوری

 

نقشه سیمکشی و سربندی جعبه فیوز :

نقشه نصب فیوزهای مینیاتوری در تصویر زیر آمده است. نقشه فیوزهای فشنگی و فیوزهای اتوماتیک هم دقیقاً به همین شکل  است.

 

 

نقشه جعبه فیوز

نقشه جعبه فیوز

به خاطر شلوغ نشدن نقشه بالا ادامه سیم ارت رسم نشده است. کافی است تمام سیم های ارتی که به داخل جعبه فیوز می آید را با شمش ارت -شینه ارت- به سیم ارت اصلی وصل کنید. اطلاعات کاملتر در مورد نحوه نصب سیم های ارت در کتاب آموزش برق ساختمان آمده است.

 

نکته: ورودی و خروجی در کلیدهای مینیاتوری مهم نیست، یعنی مهم نیست که ورودی از بالای فیوز باشد یا از پایین. ولی در استانداردهای برق ساختمان آمده است که ورودی را از بالای کلید مینیاتوری و خروجی از پایین فیوز باشد.

 

محافظ جان : فیوز یا همان کلید محافظ جان که کم کم دارد جای خود را در برق ساختمان باز می کند، علاوه بر اضافه بار و اتصال کوتاه، می تواند از برق گرفتگی، شوک الکتریکی، جریان نشتی و افزایش ولتاژ هم از مدار شما محافظت کند.

این فیوز ها ۲ ورودی و ۲ خروجی دارند. چون علاوه بر سیم فاز، سیم نول هم به فیوز محافظ جان وصل می شود. نقشه نصب فیوز محافظ جان در پایین رسم شده است.

 

 

نقشه فیوز محافظ جان

نقشه فیوز محافظ جان

می بینید که فاز و نول از قسمت بالای کلید محافظ جان وارد شده و از قسمت پایین خارج می شود. ولی برای فیوزهای مینیاتوری و فشنگی اینکه ورودی از بالا باشد یا پایین، مهم نیست.

نکته: در مقررات جدید مبحث ۱۳ آمده است که نصب یک عدد فیوز اصلی، قبل از کلید محافظ جان الزامی است. یعنی در تصویر بالا بایستی یک عدد فیوز مینیاتوری ۳۲ آمپر قبل از محافظ جان نصب شود.

 

حال به سراغ این موضوع می رویم که، ظرفیت فیوزهایی که در جعبه فیوز استفاده می کنیم، چقدر باید باشد؟ یا فیوزهای جعبه فیوز باید چند آمپر باشند؟

  • برای سرخط روشنایی ها از فیوز ۱۰ آمپر نوع B استفاده کنید. (B10)
  • برای سرخط پریز های آشپزخانه از فیوز ۱۶ آمپر نوع C استفاده کنید. (C16)
  • برای سرخط پریزهای پذیرایی و اتاق خواب از فیوز ۱۶ آمپر نوع C استفاده کنید. (C16)
  • برای فیوز اصلی از نوع ۲۵ یا ۳۲ آمپر -بسته به آمپراژ کنتور- استفاده کنید. فیوز اصلی هم می تواند نوع B و هم می تواند نوع C انتخاب شود. ولی بهتر است که نوع B انتخاب شود زیرا معمولاً در کنتورهای برق از فیوزهای نوع C استفاده می‌شود، و بهتر است که فیوز پایین دست آن (یعنی همان فیوز اصلی داخل جعبه فیوز) از نوع B انتخاب شود تا در صورت بروز اتصالی، اول فیوز داخل جعبه فیوز بپرد.
  • کلید محافظ جان باید با فیوز اصلی هم آمپر باشند. یعنی اگر فیوز اصلی ۳۲ آمپر است، محافظ جان هم باید ۳۲ آمپر باشد.
  • برای سرخط کولر آبی از فیوز ۱۶ آمپر نوع C استفاده کنید. (C16)

 

این آموزش از کتاب آموزش برق ساختمان و سیستم های اعلان حریق آمده است، اگر به دنبال مطالب جذابتر در مورد برق ساختمان هستید، سری هم به این کتاب بزنید و فصل اول آن را رایگان دانلود کنید.


سایت آموزش برق به کمک شما نیاز دارد. لطفاً چنانچه از محتوای آموزشی این صفحه رضایت دارید با فشردن کلید +G بالا در گوگل به این صفحه امتیاز بدهید. از اینکه به بهتر شدن این سایت کمک می کنید از شما سپاسگذاریم.

      مطالب مرتبط



823 سوال مطرح شده + پرسیدن سوال

  • ۱-سلام مهندس اگر کنتوربرق ساختمان ۳۲Cامپر باشد فیوز اصلی قبل از فیوز نشتی جریان ۲۵C امپر باشد مشکلی ندارد.
    ۲-مهندس اگر بخواهیم کنتاکتور در مدار تایمر راپله وصل کنیم نحوه متصل کردنش به چه صورت است.

    • سلام. ۱- چرا مشکل داره.. فیوز اصلی داخل جعبه فیوز باید ۳۲ سی یا بی باشه.
      ۲- مقاله آموزش نصب کنتاکتور رو در سایت مطالعه کنید کاملاً متوجه میشید.

  • سلام مهندس.ببخشد یه سوال. اینکه برای هر اتاق و حال وپذیرای و آشپز خانه که هر کدام هم پریز وهم روشنای بصورت جداگانه انشعاب گرفتم میخواستم پرسم فیوز چند آمپر بذارم .یعنی روشنای پذیرای با پریز . روشنای حال باپریز و…..

    • سلام آقای غرابی. این کار شما کلاً اشتباهه و کاری که اشتباهه دیگه چه فرقی می کنه فیوز چند آمپر بزارین.
      سرخط روشنایی حال و پذیرایی رو یکی کنید و براش فیوز ۱۰ بزارین و سرخط پریزهای حال و پذیرایی رو هم یکی کنید و براش فیوز ۱۶ بزارین.

  • با عرض سلام.

    ۱٫جناب مهندس ایا حتما شینه فیوز باید زیر فیوزها بسته شود یعنی نمیشود ان را بالا فیوز ها نصب کرد؟
    من میخواهم یک مغازه کوچک را برق کشی کنم در داخل کنتور ان یک فیوز ۵۰ امپر قرار دارد

    وکابل اصلی از پایین کنتور به ۳ عدد فیوز روکار یکی برای درب برقی یکی برای کولر گازی ۱۸۰۰۰ ویکی

    برای روشنایی و پریز وصل مشود ایا میشود کابلی را که از کنتور میاید را به پییچ بالایی یکی از فیوز

    ها نصب کنم و از همان پیچ یک شینه ۳ تایی به ۲ فیوز دیگر ببرم یا حتما باید از پیچ پایینی ببرم ؟

    ۲٫ایا حتما باید در این مورد از یک فیوز اصلی هم استفاده شود یا همین که کابل اصلی از فیوز ۵۰ امپر

    کنتور به یکی از فیوز ها مثلا فیوز کولر بیاید و از انجا به دو فیوز دگر برود کفایت میکند؟

    ۳٫ فیوزهای ذکر شده باید چند امپر باشد؟

    • سلام. ۱- چرا میشه و بهتر هم هست که از بالا نصب بشه.
      ۲-۱ فیوزها ورودی خروجی ندارن. البته استاندارد میگه پیچ بالا باید ورودی و پیچ پایین باید خروجی باشه.
      ۲- اگر جعبه فیوزی که نصب می کنید نزدیک کنتور اصلی باشه، نیازی به نصب فیوز اصلی نیست ولی اگر فاصلشون زیاده یک فیوز اصلی نصب کنید.
      ۳-روشنایی ها ۱۰ آمپر، پریزها ۱۶ آمپر،کولر گازی ۱۶ آمپر، درب برقی ۱۶ آمپر

  • با عرض سلام و خسته نباشید
    میشه برای روشنایی، فیوز ۲۵ آمپر یا ۱۶ آمپر گذاشت؟؟ چون بعضیها میگن ۱۰ آمپر باید بزاری

    • سلام.مرسی. خیر استاندارد اجازه این کار رو نمیده. چون احتمال سوختن سیم ها بر اثر اتصال کوتاه وجود داره.

  • جناب مهندس سوال من اینه که در جهبه فیوز واحدها اصلا فیوز اصلی نگذاشته فقط کلید محافظ جان(rcd)گذاشته و بعد از ان هم کلید های مصارف . مگر نباید قبل از محافظ جان مینیاتوری ۲۵ بگذارد؟

    • سلام. قبلاً همه برقکارها به این صورت کار می کردن. ولی استاندارد جدید میگه که باید یک فیوز اصلی هم قبل از محافظ جان نصب بشه.

  • سلام اگر یه فیوز ۳۲ آمپر در جعبه فیوز نصب شه برای ورودی اصلی کنتور در حالی که کنتور ۲۵ آمپر است ایا ایراد دارد ؟ یعنی اگر آپمیر فیوز استفاده شده بالاتر از آمپر کنتور اصلی باشه ایراد داره ؟

    • سلام، عملا اون فیوز ۳۲ کاری نمیکنه تا بخواد بجنبه قطع کنه فیوز ۲۵ امپر مدار رو قطع کرده.

  • سلام مهندس
    ۱حداکثر چند خط متوانیم برا یک فیوز در نظر بگیریم
    ۲ متوانیم تمام روشنایی یک واحد برا یک فیوز وصل کنیم. حتی اگر قدرتش را بالا بگیریم.تا کمتر فیوز در جعبه باشد
    ۳ لازم هست. قبل محافظ جان یک فیوز در جعبه بزاریم. برای حفاظت از محافظ جان
    ممنون میشم جواب بدین

    • سلام، اشکال نداره، استاندارد میگه تو هر تابلو حد اقل باید یک مدار روشنایی باشه و یک مدار پریز ها. تو هر مدار روشنایی هم نباید بیشتر از ۱۲ نقطه روشنایی نصب شود در صورتی که نقاط روشنایی بیشتر از یک اتاق یا فضای مشخص باشد و تو مدار پریزها نیز بیشتر از ۱۲ پریز نصب نشوند.
      همچنین بهتره برای مدار روشنایی و مدار پریز ها هر کدام یک فیوز جداگانه نصب شود و قبل از محافط جان یک فیوز اصلی تو جعبه فیوز قرار داده شود.

  • جناب مهندس مرسی که سریع جواب دادید سوال بنده این است که برقکار برای سرخط پریزها و کولر از۲ کلید c25 و برای سر خط روشنایی از c16 استفاده کرده است برای ورودی به واحدها هم فقط یک محافظ جان گذاشته (یعنی کلید اصلی نداردو از RCBO استفاده نکرده است) برق ورودی به واحد به یک محافظ جان امده و از انجا به ۲ کلید C25 و ۲ کلید C16 رفته است. با توجه به اینکه در تابلو کنتوری از کلید B25 استفاده شده ایا مشکلی در جعبه فیوز واحد پوجود دارد؟ منظورم اینه که نیازی به قراردادن یک کلید مینیاتوری ۲۵ قبل از محافظ جان وجود دارد؟به عنوان کلید اصلی واحد ها

    • سلام، مشکلی ندارد. ولی بهتره فیوز اصلی نوع c باشه ، فیوز روشنایی ۱۰ آمپر باشه و فیوز پریز ها هم ۱۶ آمپر باشه.

  • سلام مهندس خسته نباشید . برقکار در جعبه فیوز واحد ها از ۲ کلید ۲۵ امپر تیپ C (ده کیلو امپر) و ۳ کلید مینیاتوری ۱۶ امپر تیپ C ( ده کیلو آمپر)استفاده کرده است( برای مصارف )و برق ورودی به واحد را هم به یک محافظ جان ۲۵ آمپر وصل کرده .(محافظ جان RCD) تابلو کنتوری در پارکینگ هم یک کلید ۲۵ امپر تیپ B (شش کیلو امپر) خروجی کنتور و یک ۳۲ امپر( ده کیلو امپر) قبل از کنتور قرار دارد . به نظر شما مشکلی در جعبه فیوز واحدها وجود دارد؟ راه حل چیست؟

    • سلام. مرسی. اگر آمپراژ کنتور شما ۲۵ آمپر باشد، در داخل جعبه فیوز واحد باید تنها یک کلید مینیاتوری قرار می گرفت که شما می فرمایید ۲ کلید ۲۵ آمپر نصب شده است. بعدش برای سرخط پریزها باید کلید مینیاتوری ۱۶ آمپر و برای سرخط روشنایی ها کلید مینیاتوری ۱۰ آمپر نصب می شد.

  • باسلام و احترام
    پریزی هست که در حالت عادی یک فاز داره و یک نول ولی وقتی فیوزش رو قطع میکنیم هر دو خطش فاز میشن لطفا راهنمایی کنید . باتشکر

    • سلام. به این خاطر که شما اشتباهی نول رو بردین داخل فیوز و وقتی فیوز رو قطع می کنید در واقع نول رو قطع کردین. در داخل جعبه فیوز یا در محل کنتور برق، اگر جای فاز و نول رو جابجا کنید درست میشه.

  • با سلام
    متعاقب چندتا سیم کشی از پشت دو تا پریز برای جابجائی وسایل برقی که اجباری بود چند روز فیوز ابی تک مون میپره لطفا راهنمائی فرمائید

    • سلام، منظور تون رو درست متوجه نشدم فکر کنم از پشت یه پریز چند تا انشعاب گرفتین و فیوز مربوط به اون خط میپره. از لحاظ استاندارد از پشت یه پریز نباید بیشتر از یه انشعاب بگیری. احتمالا آمپر فیوز تون پایینه و باعث میشه بپره .

  • سلام ،مهندس ، قسمتی از سیم برق خانه اتش گرفت ولی فیوز ۲۵c عمل نکرد تا اینکه خودم رفتم و برق و قطع کردم، ، البته یه هیتر برقی ۲۲۰۰واتی هم روشن بود که این اتفاق افتاد، علت اتشسوزی و نپریدن فیوز چی میتونه باشه، با تشکر

    • سلام.علت آتش سوزی کشیدن جریان زیاد و داغ شدن سیم بوده.
      علت نپریدن فیوز هم خرابی اون بوده.پس فیوز رو عوض کنید.

  • سلام مهندس خسته نباشیدفیوزاصلی منزل من ۲۵آمپر هستش هر اتاقی هم یک فیوز ۱۶آمپر دارد تعداد ۳تا یخچال وفریز ودیگر ملزومات هم وصله وقتی دوتا کولر گازی ۱۲۰۰۰با یک کولر آبی با هم روشن میشه فیوز اصلی ۲۵ آمپر کنار کنتور میپره ولی فیوز های ۱۶آمپر داخل جعبه فیوز نمیپپره اگر یکی از دوتا کولر گازی روشن باشه اتفاقی نمی افتد پیشنهاد حضرتعالی برای رفع مشکل چیست ممنون وسپاس

    • سلام، فیوز های جعبه فیوز مشکلی ندارن آمپر و فیوز کنتور شما پایینه. باید از اداره برق درخواست بدین آمپر کنتور شما رو بالا ببره که هزینه اضافه میگیره.

برای ارسال سوال، نظر، انتقاد، پیشنهاد، از فرم زیر استفاده کنید

فقط به سوالاتی پاسخ داده می شود که مرتبط با موضوع فوق باشد.


محصولات آموزش برق و سیستم های حفاظتی

استادکارهایی که دنبال شاگرد می گردند

استادکارهای عزیزی که در مشاغل مرتبط با برق، دنبال شاگرد می‌گردند، می‌توانند آگهی خود را به شماره 09194053853 پیامک کنند تا آگهی آنها رایگان در این قسمت قرار گیرد.





هدیه رایگان سایت

هم می توانید از برق کشی لذت ببرید و هم از آن درآمد خوبی کسب کنید.
اگر:
کتاب آموزش جامع برق ساختمان را خوانده باشید. برای دریافت رایگان فصل اول این کتاب در ایمیل خود، کافیست آدرس ایمیلتان را وارد کنید.



سایت های همکار


سایت کالنجی

آموزش برق در شبکه های اجتماعی