خرید کتاب آموزش آیفون های صوتی و تصویری
آذر
۱۲
۱۳۹۴

جعبه فیوز

آموزش نصب جعبه فیوز در برق ساختمان :

 

طریقه نصب و سربندی سیم ها در جعبه فیوز با فیوزهای مینیاتوری و فیوزهای محافظ جان در این آموزش تقدیم شما می گردد.

 

جعبه فیوز

جعبه فیوز

 

 

جعبه فیوز یا تابلو برق انتهای یا تابلو برق واحدها هر سه اسم هایی هستند که برای جعبه فیوز بکار می روند، جعبه فیوز از قسمت های مهم در برق ساختمان است که در داخل هر واحد ساختمانی و معمولاً در ورودی واحد نصب می شود، سرخط تمام مصرف کننده های یک واحد مسکونی از آن تغذیه می شود، و در نقشه های برق ساختمان آن را با علامت اختصاری DP نشان می دهند.

تا چند سال قبل در ساختمان های مسکونی خبری از جعبه فیوز نبود و به روش جعبه تقسیم سیمکشی منازل انجام می شد. ولی از آنجا که جعبه فیوز مزیت های زیادی را با خود آورد. استفاده از آن فراگیر و حتی مقررات برق ساختمان استفاده از آن را الزامی کرد. بزرگترین مزیت جعبه فیوز این است که در صورت ایجاد مشکل در یک سرخط، تنها آن مسیر از مدار خارج می شود و برق بقیه مسیرها قطع نمی شود.

از آنجایی که سر خط همه مصرف کننده ها به آن منتهی می شود. پس این قسمت تامین کننده ی برق تمام اجزای یک واحد مسکونی است. برق ورودی به جعبه فیوز  توسط یک کابل ۳ در ۴ -برای کنتورهای ۲۵ آمپر- یا یک کابل ۳ در ۶ -برای کنتورهای ۳۲ آمپر- از تابلو کنتور اصلی تامین می شود.

وقتی گفته می شود که یک جعبه فیوز هشت تایی است، یعنی این جعبه فیوز گنجانیش نصب ۸ فیوز مینیاتوری را دارد. جعبه فیوزها در هر سایزی که بخواهید در بازار موجودند، ولی در برق ساختمان بیشتر از نوع ۸ تایی تا ۱۲ تایی استفاده می‌شود.

انواع فیوز در برق ساختمان :

قبل از این که به سراغ جعبه فیوز و نقشه سیم کشی آن برویم باید فیوزها را بشناسیم :

فیوز : فیوزها انواع مختلفی دارند ولی در برق ساختمان بیشتر با نوع فشنگی ، اتوماتیک، مینیاتوری و محافظ جان سروکار داریم، پس به توضیح این موارد بسنده می کنیم.

فیوزهای مینیاتوری، فشنگی و اتوماتیک (آلفا) : این سه مدل از فیوزها مدارات برق را در مقابل اتصال کوتاه ( یعنی برخورد سیم فاز با نول ) و اضافه بار ( یعنی کشیدن جریانی بیشتر از جریان نوشته شده روی فیوز ) محافظت می کنند. فقط یک ورودی و یک خروجی دارند و در مسیر سیم فاز قرار می گیرند، پس می توان گفت که به صورت سری در مدارهای برق ساختمان قرار می گیرند.
در تصویر پایین یک مدل فیوز فشنگی به همراه پایه آن را مشاهده می کنید. این فیوزها از سه قسمت تشکیل شده اند. مغزی، کلاهک و پایه فیوز. که مغزی روی پایه فیوز قرار می گیرد و کلاهک روی مغزی قرار می گیرد.
در صورتی که این فیوز عمل کند، باید مغزی آن دور انداخته شود. چون مغزی فیوز فشنگی یکبار مصرف است. برای تعویض مغزی باید کلاهک روی آن را در خلاف جهت عقربه های ساعت بچرخانید و مغزی را بیرون آورده و تعویض کنید.

فیوز فشنگی

فیوز فشنگی

 

و در تصویر پایین فیوزهای اتوماتیک یا آلفا را مشاهده می کنید. برخلاف فیوزهای قبلی که یکبار مصرف هستند، این فیوزها اگر عمل کنند، کافیست چند ثانیه صبر کنید تا خنک شوند و سپس دکمه مشکی که روی آن قرار گرفته را دوباره فشار دهید تا اتصال برقرار شود. دکمه قرمز رنگ هم به این خاطر است که بتوانید به صورت دستی فیوز را قطع کنید.
این فیوزها هم مانند فیوزهای قبلی روی یک پایه بسته می شوند.

فیوز اتوماتیک

فیوز اتوماتیک

و در پایین تصویر یک فیوز مینیاتوری را مشاهده می کنید. فیوزهای مینیاتوری پرکاربردترین فیوزها در برق ساختمان هستند.
این فیوزها از لحاظ سرعت کار به چند دسته تقسیم می شوند. که با حروف اختصاری که روی آن درج می‌شود مشخص می‌شوند. این حروف عبارتند از:

  • نوع A : تندکار
  • نوع B : تقریبا تندكار
  • نوع C : متوسط
  • نوع D : كندكار

ما در برق ساختمان فقط با نوع B و C سروکار داریم که نوع B برای سرخط روشنایی ها و نوع C برای سرخط پریزها استفاده می‌شود. تا قبل از این برقکارها همه فیوزهای یک ساختمان را از نوع C انتخاب می کردند ولی در ویراش جدید مبحث ۱۳ مقررات ملی برق ساختمان تاکید شده است که باید برای روشنایی ها از نوع B و برای پریزها از نوع C استفاده گردد.
به فیوز زیر نگاه کنید، روی آن کلمه C25 درج شده است، یعنی این فیوز از نوع C است.

 

فیوز مینیاتوری

فیوز مینیاتوری

 

نقشه سیمکشی و سربندی جعبه فیوز :

نقشه نصب فیوزهای مینیاتوری در تصویر زیر آمده است. نقشه فیوزهای فشنگی و فیوزهای اتوماتیک هم دقیقاً به همین شکل  است.

 

 

نقشه جعبه فیوز

نقشه جعبه فیوز

به خاطر شلوغ نشدن نقشه بالا ادامه سیم ارت رسم نشده است. کافی است تمام سیم های ارتی که به داخل جعبه فیوز می آید را با شمش ارت -شینه ارت- به سیم ارت اصلی وصل کنید. اطلاعات کاملتر در مورد نحوه نصب سیم های ارت در کتاب آموزش برق ساختمان آمده است.

 

نکته: ورودی و خروجی در کلیدهای مینیاتوری مهم نیست، یعنی مهم نیست که ورودی از بالای فیوز باشد یا از پایین. ولی در استانداردهای برق ساختمان آمده است که ورودی را از بالای کلید مینیاتوری و خروجی از پایین فیوز باشد.

 

محافظ جان : فیوز یا همان کلید محافظ جان که کم کم دارد جای خود را در برق ساختمان باز می کند، علاوه بر اضافه بار و اتصال کوتاه، می تواند از برق گرفتگی، شوک الکتریکی، جریان نشتی و افزایش ولتاژ هم از مدار شما محافظت کند.

این فیوز ها ۲ ورودی و ۲ خروجی دارند. چون علاوه بر سیم فاز، سیم نول هم به فیوز محافظ جان وصل می شود. نقشه نصب فیوز محافظ جان در پایین رسم شده است.

 

 

نقشه فیوز محافظ جان

نقشه فیوز محافظ جان

می بینید که فاز و نول از قسمت بالای کلید محافظ جان وارد شده و از قسمت پایین خارج می شود. ولی برای فیوزهای مینیاتوری و فشنگی اینکه ورودی از بالا باشد یا پایین، مهم نیست.

نکته: در مقررات جدید مبحث ۱۳ آمده است که نصب یک عدد فیوز اصلی، قبل از کلید محافظ جان الزامی است. یعنی در تصویر بالا بایستی یک عدد فیوز مینیاتوری ۳۲ آمپر قبل از محافظ جان نصب شود.

 

حال به سراغ این موضوع می رویم که، ظرفیت فیوزهایی که در جعبه فیوز استفاده می کنیم، چقدر باید باشد؟ یا فیوزهای جعبه فیوز باید چند آمپر باشند؟

  • برای سرخط روشنایی ها از فیوز ۱۰ آمپر نوع B استفاده کنید. (B10)
  • برای سرخط پریز های آشپزخانه از فیوز ۱۶ آمپر نوع C استفاده کنید. (C16)
  • برای سرخط پریزهای پذیرایی و اتاق خواب از فیوز ۱۶ آمپر نوع C استفاده کنید. (C16)
  • برای فیوز اصلی از نوع ۲۵ یا ۳۲ آمپر -بسته به آمپراژ کنتور- استفاده کنید. فیوز اصلی هم می تواند نوع B و هم می تواند نوع C انتخاب شود. ولی بهتر است که نوع B انتخاب شود زیرا معمولاً در کنتورهای برق از فیوزهای نوع C استفاده می‌شود، و بهتر است که فیوز پایین دست آن (یعنی همان فیوز اصلی داخل جعبه فیوز) از نوع B انتخاب شود تا در صورت بروز اتصالی، اول فیوز داخل جعبه فیوز بپرد.
  • کلید محافظ جان باید با فیوز اصلی هم آمپر باشند. یعنی اگر فیوز اصلی ۳۲ آمپر است، محافظ جان هم باید ۳۲ آمپر باشد.
  • برای سرخط کولر آبی از فیوز ۱۶ آمپر نوع C استفاده کنید. (C16)

 

این آموزش از کتاب آموزش برق ساختمان و سیستم های اعلان حریق آمده است، اگر به دنبال مطالب جذابتر در مورد برق ساختمان هستید، سری هم به این کتاب بزنید و فصل اول آن را رایگان دانلود کنید.


سایت آموزش برق به کمک شما نیاز دارد. لطفاً چنانچه از محتوای آموزشی این صفحه رضایت دارید با فشردن کلید +G بالا در گوگل به این صفحه امتیاز بدهید. از اینکه به بهتر شدن این سایت کمک می کنید از شما سپاسگذاریم.

      مطالب مرتبط



769 سوال مطرح شده + پرسیدن سوال

  • سلام
    بهترین کلیدهای مینیاتوزی در حال حاضر چه برندهایی هست. و آیا تقلبی کلیدها وجود داره یا میشه با اطمینان استفاده کرد؟
    برند دورمن اسمیت چطوره؟
    ممنون

    • سلام. این برندها رو پیشنهاد می کنیم
      اشنایدر، هیوندا، لگراند، زیمنس
      ۲- بله مینیاتوری تقلبی تو بازار زیاده
      ۳- تا به حال با برند دورمن اسمیت کار نکردم.

  • سلام واقعا به راهنمایتون نیاز دارم
    خونه ما روستایه کنتور نداره برق مستقیم امده
    یک دستگاه دارم ۹امپر ۲۰۰۰وات برق میکشه
    از چه فیوزی باید استفاده کنم برا دستگاه مشکلی ایجاد نشه
    ممنون

    • سلام مرسی.
      از یک فیوز ۱۶ آمپر و سیم نمره ۲/۵ استفاده کنید.

  • سلام مهندس سیمی که از کنتور تا جعبه فیوز میاد شما تو کتاب ذکر کردید سیم ۶ مفتولی استفاده بشه من سیم ۶ رشته ای دارم اگه استفاده کنم ایرادی داره یا اینکه برم مفتولی بگیرم؟ ممنون

    • سلام. خیر هیچ مشکلی نداره و می تونید از رشته ای هم استفاده کنید.

  • سلام مهندس وقت بخیر،میشه توضیح بدین ک سیم ارتو از داخل جعبه کنتور چطوری بکشیم برای اینکه من تا حالا ارت برا ساختمون نکشیدم و نمیدونم از کنتو چطور باید جداش کنم.با تشکر

    • سلام حسین جان سوالتون واضح نیست. منظورتون اینه که چطور سیم ارت رو از تابلوی کنتور تا داخل واحد ببریم؟خب پاسخ اینه که از شینه ارت داخل تابلوی کنتور یک رشته سیم ارت نمره ۶ به همراه فاز و نول امتداد پیدا می کنه تا جعبه فیوز داخل واحد.بعدش از داخل جعبه فیوز روی سرخط ها تقسیم میشه.

    • سلام مهندس،اداره برق تو منطقه ما سیم ارتو از کنتور به زمین وصل کردن ولی داخل جعبه کنتور شینه نمیزارن .حالا خودم میتونم کارشو بکنم؟اگه میشه لطفا راهنماییم کنید،ممنون میشم

      • سلام. اینکه شما می فرمایید ارتو از کنتور به زمین وصل کردن یعنی چی؟ به چه صورتی این کار رو کردن؟

  • سلام استاد
    گفتید که قبل از فیوز محافظ جان یک فیوز اصلی باشد بزاریم سوال بنده این هست که اگر قبل از جعبه تقسیم در جعبه کنتور فیوز فشنگی گذاشته باشیم بازم لازمه که قبل از محافظ جان یک فیوز اصلی گذاشت یا اون فشنگی کفایت میکنه؟؟؟

    • سلام. بله لازمه که باز هم یک فیوز اصلی قبل از محافظ جان قرار داد.

  • سلام مهندس سوالی که برام پیش اومده اینه که کسانی که سیستم ارت دارن فیوز محافظ جان بیشتر فعال میشه حتی وقتی هیچ گونه وسیله برقی در سرویس نیست دیدم که این اتفاق میفته لی دلیلش رونمیدونم دلیلش چیه؟ با تشکر

    • سلام. بله حق با شماست. و این یکی از مزیت های سیستم ارت محسوب میشه نه معایب.
      دقت کردین که بعضی از وسایل برقی آشپزخانه رو که دست میزنید یک شوک بسیار ضعیف به شما میده. ولی در صورتی که اون وسیله به ارت متصل باشه دیگه شوکی رو احساس نمی کنید. دلیلش اینه که برق موجود در بدنه اون دستگاه به زمین منتقل شده. خب همین امر باعث ایجاد یک نشتی خفیف در برق منزل شما میشه.و وقتی که تمام این نشتی ها در دستگاه های مختلف، کم کم با هم جمع بشن و به ۳۰ میلی آمپر برسن محافظ جان میپره.

  • با سلام و عرض خسته نباشی
    برای پریز های برق فیوز باید از نوع B باشه یا C؟ناظر گفته از نوع بی انتخاب کنم.
    برای کولر گازی و کولر ابی از چه نوع باید باشه؟B یا C؟
    البته فیوز کنتور از نوع C32 هست.
    تشکر

    • سلام.فیوز پریزها باید از نوع c باشه. برای کولر آبی و کولر گازی هم باید نوع سی باشه.

    • سلام وقتتون بخیر
      ضمن تشکر از شما مدتی هست صدای از داخل جعبه فیوز شنیده میشه و گاها متوجه کم و زیاد شدن روشنایی لامپ ها هم شدم فرمودید که برای سر خط پریز از کلاس c برای سر خط روشنایی ازB استفاده کنیم ولی در سیم کشی ساختمان ما پریزها و روشنایی ها جدا نشده و مثلا برای پذیرایی و خواب و آشپزخانه جدا شده حالا در این شرایط به نظر شما کلا از B استفاده کنم یاC محافظ جان هم نداره که میخوام اون رو هم بذارم آیا اونهم مانند کلید مینیاتوری Aو B ویاC داره’ صدای که از جعبه فیوز معمولا هم در هنگام استفاده از بخاری برقی’ اتو و یا وسایل پر مصرف دیگه میاد ممکنه خطرناک باشه ضمنا من کتاب برق ساختمان چاپ نوبت دوم سال۹۶ رو خردیدم نمیدونم تغییرات داره یا نه
      ممنونم از وقتی که بهم میدید

      • سلام. مرسی.
        اگر سرخط پذیرایی خواب و آشپزخانه مشترک است از فیوز کلاس c استفاده کنید.
        فیوزها دارای استهلاک هستند و بعد از چند سال خراب میشن، فکر می کنم یکی از فیوزهای داخل جعبه فیوز شما کم کم داره خراب میشه، تست کنید ببینید کدوم یکی مشکل داره و عوضش کنید.
        کتاب از سال ۹۶ تغییر نکرده.

برای ارسال سوال، نظر، انتقاد، پیشنهاد، از فرم زیر استفاده کنید

فقط به سوالاتی پاسخ داده می شود که مرتبط با موضوع فوق باشد.


محصولات آموزش برق و سیستم های حفاظتی

سایت های همکار

هدیه رایگان سایت

هم می توانید از برق کشی لذت ببرید و هم از آن درآمد خوبی کسب کنید.
اگر:
کتاب آموزش جامع برق ساختمان را خوانده باشید. برای دریافت رایگان فصل اول این کتاب در ایمیل خود، کافیست آدرس ایمیلتان را وارد کنید.



سایت های همکار


سایت کالنجی

سایت استادکارُ شاگرد

آموزش برق در شبکه های اجتماعی