خرید کتاب آموزش دوربین مداربسته 2
آذر
۱۲
۱۳۹۴

جعبه فیوز

آموزش نصب جعبه فیوز در برق ساختمان :

 

طریقه نصب و سربندی سیم ها در جعبه فیوز با فیوزهای مینیاتوری و فیوزهای محافظ جان در این آموزش تقدیم شما می گردد.

 

جعبه فیوز

جعبه فیوز

 

 

جعبه فیوز یا تابلو برق انتهای یا تابلو برق واحدها هر سه اسم هایی هستند که برای جعبه فیوز بکار می روند، جعبه فیوز از قسمت های مهم در برق ساختمان است که در داخل هر واحد ساختمانی و معمولاً در ورودی واحد نصب می شود، سرخط تمام مصرف کننده های یک واحد مسکونی از آن تغذیه می شود، و در نقشه های برق ساختمان آن را با علامت اختصاری DP نشان می دهند.

تا چند سال قبل در ساختمان های مسکونی خبری از جعبه فیوز نبود و به روش جعبه تقسیم سیمکشی منازل انجام می شد. ولی از آنجا که جعبه فیوز مزیت های زیادی را با خود آورد. استفاده از آن فراگیر و حتی مقررات برق ساختمان استفاده از آن را الزامی کرد. بزرگترین مزیت جعبه فیوز این است که در صورت ایجاد مشکل در یک سرخط، تنها آن مسیر از مدار خارج می شود و برق بقیه مسیرها قطع نمی شود.

از آنجایی که سر خط همه مصرف کننده ها به آن منتهی می شود. پس این قسمت تامین کننده ی برق تمام اجزای یک واحد مسکونی است. برق ورودی به جعبه فیوز  توسط یک کابل ۳ در ۴ -برای کنتورهای ۲۵ آمپر- یا یک کابل ۳ در ۶ -برای کنتورهای ۳۲ آمپر- از تابلو کنتور اصلی تامین می شود.

وقتی گفته می شود که یک جعبه فیوز هشت تایی است، یعنی این جعبه فیوز گنجانیش نصب ۸ فیوز مینیاتوری را دارد. جعبه فیوزها در هر سایزی که بخواهید در بازار موجودند، ولی در برق ساختمان بیشتر از نوع ۸ تایی تا ۱۲ تایی استفاده می‌شود.

انواع فیوز در برق ساختمان :

قبل از این که به سراغ جعبه فیوز و نقشه سیم کشی آن برویم باید فیوزها را بشناسیم :

فیوز : فیوزها انواع مختلفی دارند ولی در برق ساختمان بیشتر با نوع فشنگی ، اتوماتیک، مینیاتوری و محافظ جان سروکار داریم، پس به توضیح این موارد بسنده می کنیم.

فیوزهای مینیاتوری، فشنگی و اتوماتیک (آلفا) : این سه مدل از فیوزها مدارات برق را در مقابل اتصال کوتاه ( یعنی برخورد سیم فاز با نول ) و اضافه بار ( یعنی کشیدن جریانی بیشتر از جریان نوشته شده روی فیوز ) محافظت می کنند. فقط یک ورودی و یک خروجی دارند و در مسیر سیم فاز قرار می گیرند، پس می توان گفت که به صورت سری در مدارهای برق ساختمان قرار می گیرند.
در تصویر پایین یک مدل فیوز فشنگی به همراه پایه آن را مشاهده می کنید. این فیوزها از سه قسمت تشکیل شده اند. مغزی، کلاهک و پایه فیوز. که مغزی روی پایه فیوز قرار می گیرد و کلاهک روی مغزی قرار می گیرد.
در صورتی که این فیوز عمل کند، باید مغزی آن دور انداخته شود. چون مغزی فیوز فشنگی یکبار مصرف است. برای تعویض مغزی باید کلاهک روی آن را در خلاف جهت عقربه های ساعت بچرخانید و مغزی را بیرون آورده و تعویض کنید.

فیوز فشنگی

فیوز فشنگی

 

و در تصویر پایین فیوزهای اتوماتیک یا آلفا را مشاهده می کنید. برخلاف فیوزهای قبلی که یکبار مصرف هستند، این فیوزها اگر عمل کنند، کافیست چند ثانیه صبر کنید تا خنک شوند و سپس دکمه مشکی که روی آن قرار گرفته را دوباره فشار دهید تا اتصال برقرار شود. دکمه قرمز رنگ هم به این خاطر است که بتوانید به صورت دستی فیوز را قطع کنید.
این فیوزها هم مانند فیوزهای قبلی روی یک پایه بسته می شوند.

فیوز اتوماتیک

فیوز اتوماتیک

و در پایین تصویر یک فیوز مینیاتوری را مشاهده می کنید. فیوزهای مینیاتوری پرکاربردترین فیوزها در برق ساختمان هستند.
این فیوزها از لحاظ سرعت کار به چند دسته تقسیم می شوند. که با حروف اختصاری که روی آن درج می‌شود مشخص می‌شوند. این حروف عبارتند از:

  • نوع A : تندکار
  • نوع B : تقریبا تندكار
  • نوع C : متوسط
  • نوع D : كندكار

ما در برق ساختمان فقط با نوع B و C سروکار داریم که نوع B برای سرخط روشنایی ها و نوع C برای سرخط پریزها استفاده می‌شود. تا قبل از این برقکارها همه فیوزهای یک ساختمان را از نوع C انتخاب می کردند ولی در ویراش جدید مبحث ۱۳ مقررات ملی برق ساختمان تاکید شده است که باید برای روشنایی ها از نوع B و برای پریزها از نوع C استفاده گردد.
به فیوز زیر نگاه کنید، روی آن کلمه C25 درج شده است، یعنی این فیوز از نوع C است.

 

فیوز مینیاتوری

فیوز مینیاتوری

 

نقشه سیمکشی و سربندی جعبه فیوز :

نقشه نصب فیوزهای مینیاتوری در تصویر زیر آمده است. نقشه فیوزهای فشنگی و فیوزهای اتوماتیک هم دقیقاً به همین شکل  است.

 

 

نقشه جعبه فیوز

نقشه جعبه فیوز

به خاطر شلوغ نشدن نقشه بالا ادامه سیم ارت رسم نشده است. کافی است تمام سیم های ارتی که به داخل جعبه فیوز می آید را با شمش ارت -شینه ارت- به سیم ارت اصلی وصل کنید. اطلاعات کاملتر در مورد نحوه نصب سیم های ارت در کتاب آموزش برق ساختمان آمده است.

 

نکته: ورودی و خروجی در کلیدهای مینیاتوری مهم نیست، یعنی مهم نیست که ورودی از بالای فیوز باشد یا از پایین. ولی در استانداردهای برق ساختمان آمده است که ورودی را از بالای کلید مینیاتوری و خروجی از پایین فیوز باشد.

 

محافظ جان : فیوز یا همان کلید محافظ جان که کم کم دارد جای خود را در برق ساختمان باز می کند، علاوه بر اضافه بار و اتصال کوتاه، می تواند از برق گرفتگی، شوک الکتریکی، جریان نشتی و افزایش ولتاژ هم از مدار شما محافظت کند.

این فیوز ها ۲ ورودی و ۲ خروجی دارند. چون علاوه بر سیم فاز، سیم نول هم به فیوز محافظ جان وصل می شود. نقشه نصب فیوز محافظ جان در پایین رسم شده است.

 

 

نقشه فیوز محافظ جان

نقشه فیوز محافظ جان

می بینید که فاز و نول از قسمت بالای کلید محافظ جان وارد شده و از قسمت پایین خارج می شود. ولی برای فیوزهای مینیاتوری و فشنگی اینکه ورودی از بالا باشد یا پایین، مهم نیست.

نکته: در مقررات جدید مبحث ۱۳ آمده است که نصب یک عدد فیوز اصلی، قبل از کلید محافظ جان الزامی است. یعنی در تصویر بالا بایستی یک عدد فیوز مینیاتوری ۳۲ آمپر قبل از محافظ جان نصب شود.

 

حال به سراغ این موضوع می رویم که، ظرفیت فیوزهایی که در جعبه فیوز استفاده می کنیم، چقدر باید باشد؟ یا فیوزهای جعبه فیوز باید چند آمپر باشند؟

  • برای سرخط روشنایی ها از فیوز ۱۰ آمپر نوع B استفاده کنید. (B10)
  • برای سرخط پریز های آشپزخانه از فیوز ۱۶ آمپر نوع C استفاده کنید. (C16)
  • برای سرخط پریزهای پذیرایی و اتاق خواب از فیوز ۱۶ آمپر نوع C استفاده کنید. (C16)
  • برای فیوز اصلی از نوع ۲۵ یا ۳۲ آمپر -بسته به آمپراژ کنتور- استفاده کنید. فیوز اصلی هم می تواند نوع B و هم می تواند نوع C انتخاب شود. ولی بهتر است که نوع B انتخاب شود زیرا معمولاً در کنتورهای برق از فیوزهای نوع C استفاده می‌شود، و بهتر است که فیوز پایین دست آن (یعنی همان فیوز اصلی داخل جعبه فیوز) از نوع B انتخاب شود تا در صورت بروز اتصالی، اول فیوز داخل جعبه فیوز بپرد.
  • کلید محافظ جان باید با فیوز اصلی هم آمپر باشند. یعنی اگر فیوز اصلی ۳۲ آمپر است، محافظ جان هم باید ۳۲ آمپر باشد.
  • برای سرخط کولر آبی از فیوز ۱۶ آمپر نوع C استفاده کنید. (C16)

 

این آموزش از کتاب آموزش برق ساختمان و سیستم های اعلان حریق آمده است، اگر به دنبال مطالب جذابتر در مورد برق ساختمان هستید، سری هم به این کتاب بزنید و فصل اول آن را رایگان دانلود کنید.


سایت آموزش برق به کمک شما نیاز دارد. لطفاً چنانچه از محتوای آموزشی این صفحه رضایت دارید با فشردن کلید +G بالا در گوگل به این صفحه امتیاز بدهید. از اینکه به بهتر شدن این سایت کمک می کنید از شما سپاسگذاریم.


601 سوال مطرح شده + پرسیدن سوال

  • سلام . خسته نباشید . در یک ساختمان رفتم تعمیرات دیدم که همه سیم ها که به فیوز وصل شده انده حتی روی روکش انها هم فاز متر برق نشون میده چرا روی روکش سیم ها هم برق نشون میده و برق ها در یک جا ساختمان داخل جعبه فیوز دوچار سوختگی شده چرا فیوز خاموش نشده . ممنون میشم جواب سوالمو بدید با تشکر

    • سلام . مرسی
      اینکه می فرمایید حتی روی روکش سیم ها، چراغ فاز متر روشن میشه، شاید به خاطر القا این اتفاق می افته.

      زمانی که جریانی بیش از حد ظرفیت سیم ها ازش عبور کنه، سیم ها خیلی داغ میشن در حدی که روکش روی اونها ذوب میشه و اگه این شرایط بیشتر از چند دقیقه طول بکشه مس داخل سیم ها هم خاصیت خودش رو از دست میده. در اینجاست که میگن سیم سوخته. و بیشتر هم به خاطر استفاده از سیم های نازک هستش.
      اینکه می فرمایید چرا فیوز خاموش نشده، به این خاطره که مثلا اگه از فیوز ۲۵ آمپر در کنار سیم نازک استفاده بشه. فیوز تا ۲۵ آمپر عکس العملی نشون نمیده ولی همون ۲۵ آمپر سیم نازک رو می سوزونه. برای همینه که میگن باید بسته به ضخامت سیم از فیوز مناسب استفاده کرد.
      یک علت دیگه هم اینکه شاید خود فیوز خراب بوده.

  • سلام.مهدی هستم
    .دوست عزیزبا تشکر فراوان ازاطلاعات مفیدتون .زمانی که فیوزمحافظ جان نصب کردیم چطوری امتحانش کنیم فقط با کلید تست روی خودش یا راه حل دیگری هم داره. البته سیم کشی خونه ما ارت نداره .باتشکر مجدد

    • سلام.مرسی. بله کلید تست که روی محافظ جان است برای همین کار تعبیه شده.
      اینکه خونه شما ارت نداره در کارایی کلید محافظ جان تاثیری نداره.

  • سلام .خواستم بدونم علت اینکه موقع اتصال کوتاه همه فیوزها بعلاوه فیوز پای کنتور میپره چیه .اولویت رنج امپرهایه فیوز ها روهم درست بستم یعنی به این بستگی داره که حتما باید تو انتخاب تند کار بودن وکند کار بودن اهمیت داد؟ ممنون میشم راهنمایم کنید.

    • سلام. آیا مطمئن هستید که همه فیوزهای جعبه فیوز میپره؟ آیا مطمئن هستید که جعبه فیوز طبق نقشه بالا بسته شده؟ چون در صورت اتصال کوتاه در یک مسیر، فقط فیوز اون مسیر و فیوز اصلی در جعبه فیوز می پره. و اگر همه فیوز ها بپره این دیگه یک نمونه نادره و ربطی به تندکار و کند کار بودن فیوز ها نداره.
      ولی اینکه می فرمایید فیوز پای کنتور هم می پره، به خاطر حساسیت زیاد اون فیوز نسبت به فیوز اصلیه داخل جعبه فیوز هستش که می تونید جای این دو تا فیوز رو عوض کنید تا مشکل حل بشه.

  • سلام خدمت شما
    خواستم بپرسم وقتی از روبرو به پریز برق نگاه می کنیم فاز باید کدام سمت باشد، چپ یا راست.
    منظورم این است که استاندارد وصل کردن سیم فاز و نول به پریز چگونه است.
    باتشکر

    • سلام حمید جان.
      استاندارد میگه زمانی که شما روبروی پریز قرار می گیرید. باید سیم فاز در سمت راست و سیم نول در سمت چپ باشه. البته این مورد از اون گزینه هایی هست که فکر نمی کنم هیچ برقکار و هیچ ناظری اون رو رعایت کنه.

  • آقا درود.برق واحدم یکدفه کلا قطع شده.
    فیوزها هم سرجاشه نپریده.همسایه ها هم همه برق دارن.چیکار کنم الان؟تشکر

    • سلام آقا حامد. آیا وقتی برق قطع شد. فیوزی پرید؟
      با فاز متر چک کنید ببینید کابل اصلی ( یا سیم اصلی) که اومده داخل جعبه فیوز واحد، فاز داره یا نه. اگه فاز داشت. بعد با یک سرپیچ و لامپ تست کنید آیا نول هم وصله یا خیر.
      بعدش برین تویه کنتور اصلی و با فاز متر چک کنید که آیا اونجا فاز و نول دارید یا خیر
      خیلی از مواقع پیش میاد که فیوز ها در ظاهر سالمند ولی در باطن خراب هستند. با فاز متر همه فیوز ها رو هم چک کنید که آیا خروجی اونها وصله یا نه.
      اگه مشکل حل نشد. دوباره به ما پیام بدید.

  • با سلام دو هفته هست که اسپیلت ۳۳۰۰ نصب کردم الان بعد ۱ساعت استفاده فیوز میپرد علت رو اگه بگید؟

    • سلام. مطمئنید که فقط زمانی فیوز میپره که کولر روشنه؟؟؟ یعنی فکر نمی کنید که مشکل از وسایل دیگه منزل باشه؟ فکر نمی کنید که فیوزتون هم مشکل داشته باشه؟ این موارد رو چک کنید.
      اگه مطمئن هستید که مشکل از کولره، ببینید بعد از نیم ساعت استفاده از کولر آیا سیم های برق پریز کولر داغ میشه یا نه. اگه داغ میشه به این خاطره که از سیم با قطر مناسب استفاده نکردین و باید سیم های اون رو تعویض کنید.
      در خیلی از مواقع که فیوز بعد از مدت زمانی کار کردن می پره به این خاطره که مس داخل سیم ها در مرور زمان و کشیدن جریان زیاد ازش، سوخته و این باعث میشه که فیوز بعد از مدتی بپره.

  • man ye soal dashtam ine ke to jabe fioz beyne ert va nol bayad etesal bargharar kard ya beyneshon nabayad hich etesali bashad mamnon az rahnamaiton misham age javab bedid behem

    • سلام . خیر هیچ اتصالی نباید بین ارت و نول در جعبه فیوز وجود داشته باشد.

  • ممنون خیلی خوب بود

  • سلام سیم ارت در کدام مسیر از سیم کشی ساختمان به کار میره ایا فقط در پریزها هست.

    • سلام. خیر، سیم ارت در ساختمان هایی که ارت اجرا شده باشه، در تمام مسیرها، حتی روشنایی ها هم به کار میره.

  • سلام من برقکار حرفه ای هستم فقط خواستم از اینکه اطلاعاتتون رو در اختیار دیگران قرار میدین تشکر کنم چرا که این فرهنگ سطح آگاهی جامعه رو بالا میبره .سپاس

  • سلام با تشکر از مطالب عالی و کمک کننده تان . در سیم کشی ساختمان ما جعبه فیوز وجود ندارد و فقط فیوز دم در است ولی وقتی بطور دستی هم سر دوسیم مربوط به پریز را بهم میزنیم جرقه می زند ولی فیوز نمی پرد علت چیست؟

    • آقا محمد سلام. سیمکشی منزل شما به صورت قدیمی اجرا شده. و با شرایطی که شما میفرمایید، فیوز برقتون خرابه. که این خیلی میتونه خطرناک باشه. حتما از یک برقکار بخوایید که فیوز تون رو عوض کنه.

  • سلام
    میشه لطف کنید نام چند مارک معتبر و با کیفییت فیوز مینیاتوری بگید به غیر از لگراند و هیوندا

    • سلام
      اشنایدر، بی کی ان، لگراند، هیوندا

      • سلام
        جناب مدیر سایت
        چرا فیوز لگراند با اینکه علامت استاندارد داره ولی مورد تایید اتحایه برق الکتریک نیست و اونها میگن غیر استاندارد هست!!!

        • سلام رضا جان.
          فیوز لگراند اصلی ساخت فرانسه ست و به خاطر تحریم وارد ایران نمیشه. ولی به مقدار خیلی کم پیدا میشه که قیمت خیلی خیلی بالایی داره. پس مشخصه که اون فیوزهایی که تویه بازار به اسم لگراند و با قیمت زیر ۲۰ تومن فروخته میشه، لگراند اصلی نیست.
          ولی نشنیدم که همون لگراند غیر اصلی هم مورد تایید نباشه.

  • خیلی واضح ومبرهن .ممنون

  • سلام آقای مهندس علت اینکه فیوز اصلی کنتور و فیوزهای داخل جعبه با هم میپرند چیه ممنون

    • سلام. اگر ظرفیت فیوز داخل “جعبه فیوز” بیشتر یا گاهاً برابر با “فیوز اصلی کنتور” باشه این اتفاق می افته.
      اگر ظرفیت هر دو فیوز یکی هستش، مثلاً هر دو ۲۵ آمپر هستند. پیشنهاد می کنیم که جای این دو فیوز رو با هم عوض کنید. مشکل حل میشه.

  • سلام. آقای مدیر علت اینکه بعضی وقتا فیوز محافظ جان هنوز لامپها رو روشن نکردیم میپره چیه؟ توضیح بیشتر بدین مرسی.

    • سلام. فیوز های محافظ جان حساسیت زیادی نسبت به فیوز های معمولی دارند و با کوچکترین اختلاف جریانی مدار رو قطع می کنند. پس اگر این اتفاق فقط با زدن یکی از کلیدهای منزل شما اتفاق می افتد. باید تمام قسمت های آن مدار شامل سرپیچ، سیم ها و کلید برق، توسط یک برقکار چک شود.

  • ممنون از مدیر عزیز سایت
    داستانی داشتم با فیوز لگراند. حداقل ۳ شکل مختلف تو بازار دیدم ! هولوگرام دار به درد نخور. کد زیر هولوگرام رو به شماره روی هولوگرام ارسال کردم پیام داد که “کد نامعتبر است” ! آخر متوجه شدم شرکتی که نماینده لگراند در ایران بوده ۴ ساله جمع کرده ! همه فروشندگان هم مدعی هستند جنس اونها خوبه !
    پول در ایران در تقلبه ! خرید جنس اصلی هم خودش یک تخصص جدا از کار شده واقعا …
    مدیر عزیز لطف بفرمائید در کنار کتاب خوب و ارزندتون یک کتاب هم بنویسید که چطور جنس خوب رو تشخیص بدیم و بخریم !
    آشفته بازی شده بازار ایران …

    • خواهش می کنم. خوشحالم که این تصاویر کمکتون کرد

  • مگر در شکل بالا فیوز اصلی نباید قبل از فیوزهای فرعی باشد؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟

    • سلام . دقیقاً همین طوره و این موضوع در شکل بالا رعایت شده.

  • با سلام و سپاس فراوان
    لطف می کنید بفرمائید فیوز و محافظ جان اصل و قابل اطمینان رو از کجا تهیه کنیم؟
    در بازار حداقل ۳ جور فیوز با مارک لگراند دیدم !!

  • میشه برند مناسب فیوز محافظ جان رو هم نام ببرید. لگراند و هیوندا رو تعریف میکنن.

    • بله لگراند و هیوندا، جزو برندهای خوب محسوب می شوند. البته legrand فرانسوی

  • سلام. آموزش نصب جعبه فیوز عالی بود. ممنون

برای ارسال سوال، نظر، انتقاد، پیشنهاد، از فرم زیر استفاده کنید

فقط به سوالاتی پاسخ داده می شود که مرتبط با موضوع فوق باشد.


محصولات آموزش برق و سیستم های حفاظتی

هدیه رایگان سایت

هم می توانید از برق کشی لذت ببرید و هم از آن درآمد خوبی کسب کنید.
اگر:
کتاب آموزش جامع برق ساختمان را خوانده باشید. برای دریافت رایگان فصل اول این کتاب در ایمیل خود، کافیست آدرس ایمیلتان را وارد کنید.



سایت های همکار


سایت کالنجی

آمار بازدیدکنندگان

  • 2
  • 1,280
  • 11,845
  • 325,472

سایت استادکارُ شاگرد

آموزش برق در شبکه های اجتماعی