خرید کتاب آموزش آیفون های صوتی و تصویری
اسفند
۱
۱۳۹۵

نصب کنتاکتور در مدار فتوسل

با سلام. اگر مطلب ” فتوسل چند لامپ را می تواند خاموش و روشن کند ” را خوانده باشید، متوجه می شوید که فتوسل ها ظرفیت مشخص و محدودی در جریانی که می توانیم از آنها بگیریم دارند و اگر بیشتر از آن از فتوسل جریان بکشیم، رله ی داخل فتوسل خواهد سوخت.
ولی گاهی اوقات پیش می آید که بخواهیم یک دستگاه با توان و آمپر مصرفی بالایی را با یک فتوسل خاموش و روشن کنیم، در حالی که آمپر خروجی فتوسل جوابگو نیست. در این صورت باید از کنتاکتور در مدار فتوسل استفاده کنیم. پس مطلب نصب کنتاکتور در مدار فتوسل را دنبال کنید.

قبلاً در مورد روش سیمکشی و نصب فتوسل در کتاب آموزش جامع برق ساختمان و سیستم های اعلان حریق زیاد صحبت کرده ایم، اگر روش آن را فراموش کرده اید، برگردید و یک بار دیگر به نقشه اتصال آن نگاهی بیندازید. دانستن این مطلب پیش نیاز آموزش امروز است.

لطفاً اگر مبتدی هستید و در بعضی قسمت ها را متوجه نمی شوید، ناراحت یا عصبانی نشوید. و حتماً این آموزش را تا پایان دنبال کنید. تمام سعی ما این است که آموزش هایی که ارائه می کنیم با زبان ساده و قابل فهم برای همه باشد. در ضمن اگر در انتهای آموزش با سوالی برخورد کردید، سوالتان را در پایین صفحه مطرح کنید، ما هر شب برای پاسخگویی به سوالات شما خواننده گرامی وقت می گذاریم.

ابتدا یک توضیح مختصر در مورد کنتاکتور بدهیم. اگر مطلب رله چیست را مطالعه کرده باشید، ما در آنجا گفتیم که رله عنصری ست که مانند کلید تبدیل عمل می کند با این تفاوت که جریانی که به بوبین آن وصل می کنیم، عمل قطع و وصل کردن تیغه های داخلی آن را انجام می دهد. حالا این رله یک بابای بزرگتر از خودش هم دارد که نام آن کنتاکتور است. پس اگر خودمانی تر بگوییم “کنتاکتور ها مانند همان رله ها عمل می کنند با این تفاوت که زور بیشتری دارند” و ما می توانیم جریان های بزرگتری را با آنها قطع و وصل کنیم. کنتاکتورها بیشتر در برق صنعتی استفاده می شوند و هم برای برق تک فاز و هم سه فاز کاربرد دارند.

پس باز هم اگر بخواهیم ساده تر صحبت کنیم، ما به این خاطر در این مدار از کنتاکتور استفاده می کنیم چون، زورِ فتوسل نمیرسد که تعداد زیادی چراغ را روشن کند، و ما زورِ کمِ فتوسل را به بوبین کنتاکتور می دهیم تا کنتاکتور فعال شود و تیغه داخلی آن که زور بیشتری دارد، عمل خاموش و روشن کردن چراغ ها را انجام دهد.

اینکه در این مدار از کنتاکتور تک فاز استفاده کنید یا سه فاز، فرقی نمی کند، ولی از آنجایی که کنتاکتور سه فاز در بازار به راحتی پیدا می شود و تفاوت قیمت چندانی هم با کنتاکتور تک فاز ندارد، ما در مدار زیر از کنتاکتور سه فاز استفاده می کنیم. در این صورت دو تا از تیغه های کنتاکتور سه فاز بدون استفاده خواهد بود و فقط یکی از تیغه های آن استفاده می شود. در تصویر زیر یک کنتاکتور سه فاز را مشاهده می کنید.

کنتاکتور سه فاز

همان طور که مشاهده می کنید، کنتاکتور بالا ۱۰ ترمینال (یا همان پیچ اتصال) دارد. که با اسم های A1 و A2 و L1 و T1 و L2 و T2 و L3 و T3 و ۱۳NO و ۱۴NO نامگذاری شده است.

هرگز از تعدادِ زیادِ ترمینال های کنتاکتور نترسید، روش اتصال کنتاکتورها بسیار سادست. بر روی کنتاکتور دو ترمینال وجود دارد که با علامت A1 و A2 مشخص شده اند، این دو ترمینال، جهت تغذیه بوبین های کنتاکتور هستند، یعنی وقتی شما فاز را به A1 و نول را به A2 وصل کنید، بوبین کنتاکتور عمل می کند و وقتی بوبین کنتاکتور فعال شود،

  • ترمینالِ L1 را به T1 وصل می کند.
  • ترمینالِ L2 را به T2 وصل می کند.
  • ترمینالِ L3 را به T3 وصل می کند.
  • و در کنتاکتور بالا ۱۳NO را به ۱۴NO وصل می کند. البته بعضی از کنتاکتور ها این تیغه آخری را ندارند و فقط سه تیغه بالا را دارند.

همان طور که گفتیم این یک کنتاکتور سه فاز است پس ما فقط تیغه L1 و T1 را استفاده می کنیم و با تیغه های دیگر کاری نداریم. اکنون به نقشه اتصال کنتاکتور به فتوسل توجه کنید.

 

نقشه نصب کنتاکتور در مدار فتوسل

حالا فرض کنید که می خواهید در یک محوطه یا پارک که تعداد زیادی پایه چراغ وجود دارد، یک فتوسل نصب کنید، به طوری که چراغ ها به صورت اتوماتیک در شب روشن و در روز خاموش شوند. ما نقشه آن را برای شما ترسیم کرده ایم. برای بزرگ تر شدن نقشه، روی آن کلیک کنید.

نصب کنتاکتور در مدار فتوسل

 

همان طور که مدار بالا مشاهده می کنید، سیم فاز ابتدا وارد فتوسل می شود ( از طریق سیم قهوه ای) آنگاه زمانی که فتوسل تشخیص دهد که هوا تاریک شده است، فاز خروجی را فعال می کند و فاز از طریق سیم قرمز رنگ، از فتوسل به بوبین کنتاکتور می رسد (به ترمینال A1). بوبین آهنربایی شده و تیغه ها را به سمت عقب می کشد. با این جابجایی تیغه ها، ترمینال L1 با T1 تماس پیدا می کند و سیم فاز به چراغ ها می رسد.

 

 

نکته: حتی یک فتوسل ۶ آمپر هم برای مدار بالا جوابگوست و نیازی به هزینه کردن اضافی نیست.

نکته: هر چقدر تعداد چراغ ها بیشتر باشد و مدار نیاز به جریان بیشتری داشته باشد، نیاز به تعویض و تقویت فتوسل نیست. تنها باید ظرفیت کنتاکتور را بالا ببرید. کنتاکتورها با انواع و اندازه های مختلفی در بازار موجودند و از ۱ آمپر تا چند هزار آمپر موجودند.

نکته: اگر تا به حال کنتاکتور خریداری نکرده اید، و در انتخاب یک کنتاکتور با ظرفیت مناسب دچار تردید هستید، یک کنتاکتور با ظرفیت ۱۶ یا ۲۵ آمپر انتخاب کنید، فکر نمی کنیم در پروژه های معمول در برق ساختمان، شما نیاز به جریانی بیشتر از این داشته باشید، پس نیازی به هزینه کردن اضافی و خرید کنتاکتورهای آمپر بالا نیست. قیمت این کنتاکتور ها حدوداً بین ۳۰ تا ۵۰ هزار تومان است.

نکته: زمانی که شما یک کنتاکتور ۱۶ آمپر تهیه می کنید، یعنی هر یک از تیغه های آن حداکثر می تواند ۱۶ آمپر جریان را تحمل کند. پس اگر نیاز به جریانی بالاتر از ۱۶ آمپر داشتید نیازی به خرید یک کنتاکتور با ظرفیت بالاتر نیست. کافیست هر سه ترمینال L1 و L2 و L3 را به یکدیگر وصل کنید (با یک تکه سیم اتصال کوتاه کنید) و هر سه ترمینال T1 و T2 و T3 را هم به یکدیگر وصل کنید. و بقیه نقشه را مانند تصویر بالا وصل کنید. در این صورت از تمام ظرفیت کنتاکتور استفاده کرده اید و حالا می توانید تا سه برابر بیشتر از کنتاکتور جریان بکشید. توجه داشته باشید در این صورت نیاز به استفاده از سیم های مناسب دارید، تا سیم های شما هم جوابگوی مدار باشد. پس حتماً مطلب ” هر سیم ظرفیت عبور چه مقدار جریان برق را دارد؟ ” را مطالعه کنید.

نکته: کنتاکتوری که در تصویر بالا مشاهده کردید، اندازه ای در حدودِ ۳ برابر یک کلید مینیاتوری معمولی دارد و به راحتی روی ریل در داخل یک جعبه فیوز نصب می شود.

 

 


سایت آموزش برق به کمک شما نیاز دارد. لطفاً چنانچه از محتوای آموزشی این صفحه رضایت دارید با فشردن کلید +G بالا در گوگل به این صفحه امتیاز بدهید. از اینکه به بهتر شدن این سایت کمک می کنید از شما سپاسگذاریم.


76 سوال مطرح شده + پرسیدن سوال

  • با سلام خدمت شما مهندس عزیز
    میخواستم اسم کتابی که منتشر کردین و یا کتابی که برق کشی صنعتی رو خیلی واضح و شیوا که منه مبتدی بتونم ازش بفهمم رو بفرمایید/.

  • با سلام خدمت استاد گرامی مهندس مرادی.جناب مهندس انشاله در اینده کتابی در مورد برق صنعتی خواهید نوشت؟

    • سلام. اگر خدا بخواد بله.

  • با سلام و خسته نباشی و سپاس از زحمات شما
    ایا طریقه دیگری هست برای اتصال کنتاکتور؟امروز رفتم برای تعویض فتوسل دیدم که خروجی فاز فتوسل را داده به ۱۴NO و فاز و نول ورودی رو به ۱و ۵ و خروجی رو به ۲ و ۴ و وقتی تست کردم کنتاکتور کار میکرد.سوال شد برایم که چطور وقتی به A1 فاز ندادیم کار میکنه؟
    تشکر

    • سلام.مرسی. چنین چیزی امکان نداره. شاید از خروجی فاز فتوسل ۲ تا انشعاب گرفته بوده.

  • سلام برافوت پدرتون تسلیت میگم,ایابافتوسل ۱۶امپرمیشه یک یادونورافکن۴۰۰وات بی کنتاکتورروشن کردمتشکرم

    • سلام. ممنونم از شما. بله میشه. ۵ تا و ۶ تا هم رو هم میشه بدون کنتاکتور روشن کرد، چون ۴۰۰ وات چیزی نیست.

  • سلام خسته نباشید میخواستم نقشه سیم کشی ساعت نجومی به کنتاکتور ۱۲ترمینال پارس فنل رو خواستم
    ممنون کارتون حرف نداره

    • سلام. ساعت نجومی هم مثل فتوسل در مدار بالا قرار میگیره. یعنی سیمکشی هاش شبیه همدیگه هستش و فقط تنظیمات نرم افزاری ساعت نجومی تفاوت داره. که اون هم در دفترچه راهنمایی محصول هست.

  • سلام مهندس عزیز واقعا خسته نباشید ازاینکه صبروحوصله به خرج میدین و تمامی سوالات رو پاسخ میدین سوالم اینه که درشب موقعی که فتوسل در حال کاراست اگه فاز برگشتی کلید تک پل به برگشتی فتوسل وصل شود ایافتوسل خواهد سوخت یا نه هیچ تاثیری روی فتوسل نمی گزارد با سپاس از شما بزرگوار

    • سلام. ممنونم از شما آقا معین عزیز.
      خیر، اگر وصل شوند هیچ مشکلی پیش نمیاد.

  • سلام.با برق سه فاز میخوام شش تا پروژکتور رو با کنتاکتور و فیوز مینیاتوری راه اندازی کنم . نوع فیوز و آمپر فیوز و نوع کنتاکتو و مقدار آمپر کنتاکتور را نمیدونم چه باشد؟لطفا برایم مشخص کنید

    • سلام. خب شما باید توان مصرفی هر پروژکتور رو بفرمایید تا راهنمایی تون کنم.

      • پروژکتورها با لامپ خیاری ۴۰۰ وات هستن . لطفا در اسرع وقت بهم جواب بدید . با تشکر

        • سلام. در مسیر هر فاز یک فیوز ۱۰ آمپر نصب کنید.فیوزهای مارک اشنایدر، هیوندا، و لگراند اگر جنس اصلیشون پیدا بشه.
          یک کنتاکتور سه فاز ۹ آمپر هم برای کار شما جوابگوست.

  • سلام خدمت شما مهندس گرامی. بابت کتاب آموزش برق ساختمان واقعا ازتون ممنونم. هیچ کتابی رو مثل این مفید ندیدم که بدرد کارم بخوره. اگر بتونید یه کتابی هم برای هوشمند سازی و سیم کشی هوشمند برق ساختمان تهیه کنید واقعا خیلی بدرد میخوره برا همه همکاران. چون ساختمون های جدید دارن سمت هوشمند سازی میرن.. با تشک?

    • سلام ابوالفضل جان. ممنونم از لطفتون و ممنونم از انرژی تون.
      تویه برنامه مون هست، حتماً در آینده چنین کاری خواهیم کرد. اگر خدا بخواهد.

  • سلام خدمت شما مهندس عزیز می خواستم بپرسم که در کنتاکتور چه زمانی معلوم می شود که در حال کار کردن است و چه زمانی قطع می شود با تشکر

    • سلام.اون دکمه آبی رنگ وسط کنتاکتور رو میبینید؟ اگر کنتاکتور در حال کار باشه، یعنی فعال شده و اون دکمه آبی رنگ میره به سمت داخل و در حالت غیر فعال میاد به سمت بیرون. از روی صدای تق که اولش ایجاد میشه هم می تونید بفهمید که فعال شده یا نه. و یا اینکه با بیزر اهم متر هم می تونید تست کنید.

  • سایت عالی.

    • سلام. سپاس از شما دوست عزیز

  • سلام مهندس بعد از فتوسل به کنتاکتور میاد دیگه درسته اگه برق به بوبین کنتاکتور نرسه یعنی فتوسل مشکل داره ممنونم از راهنمایتون

    • سلام. بله فاز از فتوسل رد میشه و به بوبین کنتاکتور میرسه. و اگر خروجی فتوسل در شب فاز نداشته باشه یعنی فتوسل مشکل داره.

      • ممنونم از راهنمایتون

        • ? ? ?

  • سلام خدمت شما
    یه سوال از شما داشتم .اینکه سایز کنتاکتور روشنایی به چه صورت محاسبه می شود و مثلا اگر بخواهیم با یک ترانس ۱۰۰ کاوآ یک شبکه روشنایی را احداث بکنیم کنتاکتور مناسب جهت راه اندازی این شبکه به چه صورت محاسبه می شود
    با تشکر

    • سلام. بفرمایید اون شبکه روشنایی شما در مجموع توان مصرفیش چقدره؟ و چند ولت؟

  • با سلام مجدد مهندس ممنون از جواب واینکه مطالب همه دوستان رو مطالعه میکنید و جواب میدید موفق پاینده باشید

    • ? ? ?

  • با سلام و خسته نباشید . اگر بوبین کنتاکتور بصورت مداوم فعال باشه یعنی کلا کنتاکت باشه و خیلی به ندرت و درموارد خاص فقط قطع شود بوبین در اثر درگیری با تایم بالا دچار آسیب نمیشه . پیشاپیش ممنون از پاسختون . خدانگهدار

    • سلام.مرسی از شما، خیر مشکلی پیش نمیاد. اصلا ساخته شده برای این کار.

  • با سلام.ببخشید شما کتاب در مورد برق صنعتی هم در برنامه انتشار دارید؟

    • سلام. فعلا داریم روی کتاب آیفون های صوتی و تصویری و دوربین مداربسته ۲ کار می کنیم. بعدش اگه خدا بخواد میریم سراغ برق صنعتی.

  • تشکر از متن کامل شما

برای ارسال سوال، نظر، انتقاد، پیشنهاد، از فرم زیر استفاده کنید

فقط به سوالاتی پاسخ داده می شود که مرتبط با موضوع فوق باشد.


محصولات آموزش برق و سیستم های حفاظتی

سایت های همکار

هدیه رایگان سایت

هم می توانید از برق کشی لذت ببرید و هم از آن درآمد خوبی کسب کنید.
اگر:
کتاب آموزش جامع برق ساختمان را خوانده باشید. برای دریافت رایگان فصل اول این کتاب در ایمیل خود، کافیست آدرس ایمیلتان را وارد کنید.



سایت های همکار


سایت کالنجی

سایت استادکارُ شاگرد

آموزش برق در شبکه های اجتماعی