تاریخ امروز:  ۱۴۰۰/۰۵/۰۲
0 عضویت یا ورود
0 عضویت یا ورود

آموزش کار با مولتی متر

12638 بازدید

با سلام. تعدادی از دوستان پیام داده بودند که در کتاب آموزش برق ساختمان و سیستم های اعلان حریق، جای آموزش کار با مولتی متر خالیست، بنابراین تصمیم گرفتیم که این مطلب را در سایت آموزش برق منتشر کنیم، در ضمن این مقاله آموزشی برای تمام دوستانی هم که عضو خبرنامه سایت هستند هم ارسال خواهد شد.
تعریف های خسته کننده و کتابی را هیچ وقت دوست ندارم. پس به زبان خودمانی می‌گویم:

مولتی متر همون دستگاهیه که باهاش، ولتاژ، آمپر، مقاومت و … رو اندازه گیری می کنن. والسلام

و البته کاربردهای دیگری مثل تست سلامت قطعات الکترونیکی یا تست برقراری اتصال و یا تست صحیح بودن عمل لحیم کاری را بررسی می کنند.
بعضی ها به این دستگاه ولت متر، بعضی ها اهم متر و بعضی ها آمپر متر هم می گویند. ولی از آنجایی که دستگاههای جدید پیشرفته تر شده اند و همه این قابلیت ها را با هم دارند، پس اسم مولتی متر برای این دستگاه صحیح تر است.

انواع مولتی متر از نظر ساختار

مولتی مترها در دو نوع آنالوگ (عقربه ای) و دیجیتال موجودند. که البته نوع آنالوگ آن در زمان دایناسورها و گذشته های دور استفاده میشد و ما هم در این آموزش در مورد مولتی مترهای آنالوگ صحبتی نخواهیم کرد.
مولتی مترهای دیجیتال خود به دو دسته معمولی و اتوماتیک تقسیم می شوند که مولتی مترهای اتوماتیک، قیمتی چند برابر مولتی مترهای معمولی دارند.
“مولتی مترهای دیجیتال اتوماتیک” امکان اندازه گیری موارد اضافه تری مثل، اندازه گیری جریان متناوب (AC)، فرکانس، دما و… را دارند، در ضمن اُتو رنجAuto Range  هستند و نیازی به انتخاب رنج بصورت دستی ندارند. تصویر یک “مولتی متر دیجیتال اتوماتیک” را در پایین نشانتان می دهم. البته از آنجایی که قیمت این مولتی مترها بالاست، ما آموزشمان را بر مبنای مولتی مترهای ساده پی میگیریم. ولی روش کلی کار با همه مولتی مترهای دیجیتال شبیه یکدیگر است.

مولتی متر اتوماتیک

آموزش کار با مولتی متر دیجیتال ساده:

از آنجایی که قیمت “مولتی متر دیجیتال ساده” پایین است (چیزی در حدود ۱۰۰ هزار تومان) و امکان تهیه آن برای بسیاری از دوستان امکان پذیر است، به آموزش کار با مولتی متر های ساده می پردازیم. در تصویر زیر یک مولتی متر دیجیتالی ساده (معمولی) را مشاهده می کنید.

ابتدا به بررسی ترمینال های ورودی مولتی متر که محل اتصال پراب ها به مولتی متر هستند می پردازیم. معمولاً ۲ یا ۳ و گاهی ۴ ترمینال ورودی روی مولتی مترها قرار دارد. مثلاً در مولتی متر پایین ۳ ترمینال ورودی وجود دارد که با مقادیر VΩmA و COM و ۱۰A مشخص شده است.

آموزش کار با مولتی متر

  • یکی از ترمینال ها (پایین ترین ترمینال) که با علامت COM مشخص شده، به معنای پایه مشترک (منفی) است و در همه اندازه گیری ها باید پراب مشکی رنگ به این ترمینال متصل باشد.
  • ترمینال بعدی (ترمینال وسط) با علامت VΩmA مشخص شده و وقتی می خواهید، ولتاژ، اهم (مقاومت) و جریان های کوچک در حد میلی آمپر را اندازه گیری کنید، باید پراب قرمز رنگ را به این ترمینال متصل کنید.
  • ترمینال سوم با علامت ۱۰A مشخص شده است. وقتی میخواهید جریان های نسبتاً بزرگی در حد ۵۰۰ میلی آمپر تا ۱۰ آمپر را اندازه گیری کنید، باید پراب قرمز رنگ را از ترمینال VΩmA جدا کنید و به ترمینال سوم یعنی ۱۰A وصل کنید. توجه داشته باشید که مولتی متر بالا فقط قابلیت اندازه گیری، جریان DC (مستقیم) را دارد و نمی تواند جریان های متناوب را اندازه گیری کند.
    حداکثر جریانی که مولتی متر بالا می تواند اندازه گیری کند، ۱۰ آمپر است و اگر جریانی بیشتر از دستگاه عبور کند، دستگاه خواهد سوخت.

 

قسمت های مختلف کلید سلکتوری:

اکنون به معرفی قسمت های مختلف کلید سلکتوری می پردازیم.
به ماس ماسکی که در وسط مولتی متر قرار گرفته و قابلیت چرخش دارد، کلید سلکتوری می گوییم. با چرخاندن این کلید سلکتوری می توانید انتخاب کنید که قصد اندازه گیری چه کمیتی را دارید. در تصویر زیر، رنج کمیت های مختلف مشخص شده است.

روش کار با ولت متر

البته اگر دستگاه شما با مولتی متر بالا فرق دارد، کافیست این علائم اختصاری را بدانید تا بتوانید با هر مولتی متری کار کنید.

علامت اختصاری ولتاژ ثابت متناوب

سوال: فرق ولتاژ ثابت و ولتاژ متغییر چیست؟ ولتاژی که باتری ها تولید می کنند ولتاژ ثابت و ولتاژ برق شهر که از پریزهای برق گرفته می شود، ولتاژ متناوب است.

روش اندازه گیری ولتاژ ثابت با ولت متر:

کلید سلکتوری روی مولتی متر را آنقدر بچرخانید که روی محدوده ولتاژ ثابت قرار گیرد. از آنجایی که قصد داریم تا ولتاژ یک باتری کوچک را اندازه گیری کنیم پس باید کلید سلکتوری روی مقدار ۲۰ قرار گیرد (البته می توانید کلید سلکتوری را روی ۲۰۰۰m هم قرار دهید.)

روش کار با ولت متر

همانطور که می بینید پراب قرمز رنگ به ترمینال VΩmA و پراب مشکی به ترمینال COM وصل شده. آنگاه در سمت دیگر پراب قرمز رنگ را به قطب مثبت باتری و پراب مشکی رنگ را به قطب منفی وصل کرده ایم و عدد ۱.۵ روی نمایشگر مولتی متر نشان داده شده است. اگر جای پراب قرمز و مشکی را در باتری جابجا وصل کنید، عدد ۱.۵- (منفی) نمایش داده می شود.

نکته: جهت اندازه گیری ولتاژ همیشه بایستی ولت متر را به صورت موازی در مدار قرار دهید. فرضاً اگر قصد دارید ولتاژ روی یک مقاومت الکترونیکی را اندازه گیری کنید، کافیست در حالتی که برق به آن مدار وصل است، پراب های ولت متر را روی ۲ پایه مقاومت الکترونیکی قرار دهید تا ولتاژ روی مقاومت به شما نشان داده شود.

توجه: حتماً زمانی که دارید ولتاژ یک عنصر الکترونیکی را روی یک مدار اندازه گیری می کنید، بایستی برق آن مدار وصل باشد.

روش اندازه گیری جریان با آمپر متر:

فرض کنید که در مدار زیر، قصد داریم که جریان عبوری از این ال ای دی های خطی را اندازه گیری کنیم. در این مدار ۳ ال ای دی خطی تختِ یک متری قرار گرفته است.

روش سری کردن ال ای دی خطی تخت

کلید سلکتوری را آنقدر بچرخانید تا به محدوده جریان ثابت برسد. فرض می کنیم که نمی دانیم این مدار چه جریانی می کشد، پس کلید سلکتوری را روی بالاترین مقدار یعنی ۱۰ قرار می دهیم و پراب قرمز رنگ را به ۱۰A متصل می کنیم در صورتی که اعداد نامفهمومی (مثل ۱ یا ۰) در صفحه نمایش ظاهر شود، یعنی رنج جریان را بیش از حد بالا در نظر گرفته اید، آنگاه باید کلید سلکتوری را روی گزینه های دیگری مثل ۲۰۰m یا ۲۰m قرار دهید و پراب قرمز رنگ را هم به ترمینال ورودی VΩmA وصل کنید.
از آنجایی که آمپرمتر بصورت سری در مدار قرار می گیرد، پس سیم مثبت ورودی به مصرف کننده ها را قطع می کنیم و آمپرمتر را با ال ای دی ها سری می کنیم، مانند تصویر زیر:

روش کار با آمپرمتر

نکته: آمپر متر همیشه بصورت سری در مدار قرار می گیرد.

توجه : در صورتی که مولتی متر بصورت صحیح در مدار گیرد، ال ای دی های خطی در مدار بالا روشن می شوند. و مقدار جریان عبوری در صفحه نمایش نشان داده می شود.

روش اندازه گیری مقاومت با اهم متر:

این بار قصد اندازه گیری مقدار یک مقاومت را داریم. پس پراب قرمز رنگ را از ترمینال قبلی خارج می کنیم و به ترمینال VΩmA متصل می کنیم. پراب مشکی رنگ هم طبق صحبت های قبلی همیشه باید به ترمینال COM متصل باشد. آنگاه کلید سلکتوری را آنقدر بچرخانید تا به محدوده اندازه گیری مقاومت برسد. از آنجایی که نمی دانیم اندازه این مقاومت چند اهم است، پس از بالاترین مقدار شروع می کنیم، در صورتی که اعداد نامفهومی در صفحه نمایش نشان داده شد، کلید سلکتوری را روی مقادیر کمتر قرار می دهیم.

سپس پراب های مشکی و قرمز رنگ را به دو سر مقاومت وصل کنید. مانند تصویر زیر

روش کار با اهم متر

ھنگام خواندن مقدار مقاومت به نكات زیر توجه كنید:
در مولتی متر ۳ حرف اختصاری وجود دارد که عبارتند از m , K , M
m معنای میلی است یعنی عدد نمایش داده شده باید در ۰/۰۰۱ ضرب شود.
K به معنای کیلو است یعنی عدد نمایش داده شده باید در ۱۰۰۰ ضرب شود.
M به معنای مگا است یعنی عدد نمایش داده شده باید در ۱۰۰۰۰۰۰ ضرب شود.

از آنجایی که در تصویر بالا، کلید سلکتوری روی مقدار ۲۰۰۰k قرار گرفته است و حرف اختصاری k، مخفف کیلو است، پس عدد نمایش داده شده (۳۹۰) را باید در ۱۰۰۰ ضرب کنیم. در این صورت مقدار ۳۹۰۰۰۰ بدست می آید. یعنی این مقاومت ۳۹۰ هزار اهم است.

 

نکته: مقاومت بصورت موازی در مدار قرار می گیرد و قبل از اندازه گیری مقاومت یک عنصر باید برق مدار را قطع کنید تا نتیجه بدست آمده صحیح باشد.

 

رنج بیزر (بازر):

از آنجایی که دانستن این بخش خیلی به درد یک برقکار می خورد، بد نیست که این مورد را هم یاد بگیرید. زیرا برای پیدا کردن سیم های تلفن و آیفون در برق ساختمان خیلی به کارتان می آید.
روی بیشتر مولتی مترها گزینه ای هست که علامت یک زنگ یا یک بلندگو درج شده که در تصویر بالا آن را با محدوده رنج بیزر مشخص کرده ایم.
فرض کنید که داخل یک لوله برق ۱۰ رشته سیم وجود دارد که همه آنها همرنگ هستند، و شما می خواهید از بین این ۱۰ رشته سیم، دو تا از آنها را مشخص کنید، کاری که می کنید این است که از یک سمت، سر آن دو سیم را لخت می کنید و به هم اتصال می دهید و از سمت دیگر مولتی متر را روی حالت بیزر قرار میدهید و پراب ها را به صورت ۲ به ۲ و تصادفی روی تمام سیم ها تست می کنید. هر جا که مولتی متر به صدا درآمد، یعنی آن دو رشته سیم همان دو رشته سیمی هستند که از سمت دیگر به هم متصل شده اند.

 

آیا این مطلب را می پسندید؟
https://amoozesh-bargh.ir/?p=2691
اشتراک گذاری:
مهندس مرادی
مطالب بیشتر
برچسب ها:
آیا در رابطه با مطلب فوق سوال یا نظری دارید؟

244 نظر در مورد آموزش کار با مولتی متر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

  1. سلام وقتتون بخیر. در مورد نحوه اندازه گیری ولتاژ بدنه یخچال یا لباسشویی که برقدار شده مهندسی میگفت یک سر پراب را به بدنه یخچال و یک سر اون را داخل دستمون میگیریم. چندتا سوال داشتم در مورد این موضوع:
    ۱-آیا این روش اندازه گیری درسته؟
    ۲- من با این روش بدنه فلزی پشت یخچال را اندازه گرفتم ۷۰ ولت نشون داد!آیا میشه ۷۰ ولت بدنه برق داشته باشه ولی مشکلی پیش نیاد وقتی بهش دست میزنیم؟
    ۳- آیا این روش اندازه گیری که یک سر پراب را داخل دستمون باشه برای اندازه گیری ولتاژ پریز هم میشه بکار برد؟یعنی بجای اینکه یک سر پراب را به نول وارد کنیم توی دستمون بگیریم؟خطری نداره؟

    ۱

    1. سلام، مرسی. من نظرم این هست که یک پراب باید به نول یا ارت و یک پراب به بدنه یخچال متصل بشه.
      ۲- خیر نمیشه، احتمال میدم اشتباه اندازه گیری کردید.
      ۳- خطر که نداره ولی اندازه گیری تون صحیح نخواهد بود. دقت کنید سلکتور وسط روی ولتاژ ac باشه، اگر روی جریان باشه دچار برقگرفتگی میشین.

      ۱

  2. سلام وقتتون بخیر. من در مورد نحوه اندازه گیری آمپر مصرفی وسایل مختلف با مولتی متر ابهام دارم. خیلی هم سرچ کردم اینترنت ولی فیلمی که بصورت عملی مثلا آمپر مصرفی کولر گازی یا یخچال را نشون بده یا آمپر مصرفی از یک کلید مینیاتوری را پیدا نکردم. میشه بفرمایید دو سر پراب را برای اندازه گیری فرضا آمپر مصرفی کولر گازی یا یک کلید مینیاتوری کجا باید قرار بدیم؟چیزی که برداشت منه اینه که فرضا برای کولر گازی سیم فاز خروجی به کولر گازی را بایداز یه جایی قطع کنیم و دو سر پراب را به دو سر این سیم بزنیم درسته؟

    لایک

    1. سلام بهنام جان،ممنونم از شما، بله درست متوجه شدید، ما گفتیم که آمپر متر بصورت سری در مدار بسته بشه، پس اگر میخوایید جریان مصرفی یک کولر رو اندازه گیری کنید، سیم فاز متصل به کولر رو قطع کنید و اون سیم رو به پراب قرمز رنگ وصل کنید، بعدش پراب مشکی رنگ رو به اون ترمینالی که سیم فاز قبلاً بهش متصل بود وصل کنید. و جریان رو بخونید، دقت کنید که آمپرمتر های معمولی حداکثر ۱۰ آمپر رو اندازه میگیرن و اگر جریان بیشتری رو اندازه گیری کنید آمپر متر شما می سوزه. در کل این جریان های بزرگ رو با آمپرمتر کلمپی اندازه گیری کنید بهتره.

      ۲

  3. با سلام من امروز مولتی متر گرفتم سیم قرمز وسط سیم مشکی رو پایین رو com میذارم دستگاه کار نمیکنه ولی سیم قرمز وسط و مشکی رو بالا رو مثبت ۱۰ آمپر میذارم دستگاه سالم و درست کار میکنه به نظرتون مشکل چیه

    لایک

    1. سلام، اگر مولتی متر شما از همین مدلی باشه که در بالا تصویرش اومده، باید پراب مشکی به com و پراب قرمز به VΩmA یا ۱۰A وصل بشه. اگر غیر از این باشه درست اندازه گیری نمی کنه.

      ۱

  4. با سلام و درود خدمت حضرتعالی .نکات بسیار خوب و قابل فهم برای افراد مبتدی مثل بنده بود بینهایت سپاس گذارم موفق و موید باشید.خودمونی بگم دمتون گرم سالار خیلی باحالید

    ۳

    1. سلام، مرسی، بله کتاب هایی در این زمینه هست، ولی ما نداریم. کتاب های ما فقط در مورد برق ساختمان و آیفون های صوتی و تصویری هست.

      ۱

  5. سلام مهندس عزیز من درکارتعمیرات ecu هستم مطالب کاملا کاربردی ودرست بود وخیلی کمک کرد ممنون از زحماتتون

    ۲

  6. سلام . آموزش خیلی خوبی بود ‘ بهترین کتاب اموزش قطعات و تست قطعات الکترونیکی چه نام دارد لطفا راهنمایی فرمایید ‘ تشکر

    ۶

    1. سلام، مرسی متشکرم. یک کتاب به تنهایی همه نیازهای شما رو رفع نمیکنه، باید چند تا کتاب رو مطالعه کنید. پیشنهاد من اینهاست. نحوه تست و عيب يابي قطعات الكترونيكي نوشته کولین میشل- کتاب مرجع جامع آموزش الکترونیک نوشته مولف:یعقوب پور اسد -دايره المعارف قطعات پركاربرد الكترونيك‎

      ۱۰

  7. سلام چطوری با مولتی متر میتوانم سالم بودن یک رشته سیم را امتحان کنم که قطعی یا اتصال دارد یا نه ممنون وسپاسگذارم

    ۸

    1. سلام آقا امید. مولتی متر رو روی تست بازر قرار بدید و دو سر پراب رو به ابتدا و انتهای رشته سیم وصل کنید. اگر بوق زد یعنی سیم سالمه.

      ۱۴

  8. سلام
    مطالب شما بسیار عالی بود و کاملا یاد گرفتم در حالی که تقریبا هیچی از این دستگاه که داشتم نمی دونستم الا تست باتری ها . مهندس خیلی آقایی .

    ۱۴

1 5 6 7
شروع گفتگو در واتساپ
1
آیا نیاز به کمک دارید؟ چت واتساپ
خانم داوودی آنلاین است.
سلام. داوودی هستم، مدیر فروش
هر سوالی که در مورد نحوه خرید کتاب ها و دوره های آموزشی دارید، بنده درخدمتم.
شماره واتساپ: 09194053853