تاریخ امروز:  ۱۴۰۰/۰۳/۲۹
تاریخ امروز:  ۱۴۰۰/۰۳/۲۹
0 عضویت یا ورود
0 عضویت یا ورود

جعبه فیوزی با ۲ کلید محافظ جان

4514 بازدید

جعبه-فیوزی-با-2-محافظ-جان

برق ، یک کلمه سه حرفیست که من عاشقش هستم. شاید به این خاطر که پدرم ما را با پول برقکشی بزرگ کرد. پس از کودکی برای ما برق مساوی بود با نان. ببخشید که شیرجه رفتم داخل این مقاله و سلام را فراموش کردم، پس سلام می کنم خدمت شما دوستان و همراهان عزیز سایت آموزش برق. وقتی مقاله جدیدی در مورد برق می نویسم خیلی هیجان زده هستم، چون میدانم که قرار است چیزهای جدیدتری یاد بگیرم و آن را با شما دوستان به اشتراک بگذارم. این روزها چون درگیر دوره فیلم آموزش عملی برق ساختمان هستم، تمام تمرکزم روی این دوره است که یک دوره آموزشی خوب از آب در بیاید. به همین خاطر کمتر وقت می کنم در سایت آموزش برق مقاله ای بنویسم. ولی همیشه در سایت پاسخگوی دوستانی که این دوره جدید را تهیه کرده اند هستم. خب من اسم این مقاله امروز را گذاشته ام جعبه فیوزی با ۲ کلید محافظ جان .

ملا نقطی ها می گویند، نگویید جعبه فیوز، بگویید تابلو برق انتهایی. یا نگویید محافظ جان، بگویید کلید جریان باقیمانده (residual-current device). ولی می ترسم بروید الکتریکی سر کوچه تان و بگویید کلید جریان باقیمانده می خواهم، او هم با تصور اینکه قطعه ای از بال فضاپیماست، آدرس دکان ایلان ماسک را به شما بدهد. پس فعلاً من آن را همان کلید محافظ جان صدا میزنم تا فروشندگان ما کم کم به اسم درست آن عادت کنند. ولی در این مقاله، مهم من و شماییم که زبان همدیگر را می فهمیم. ما برقکارها مجبوریم که گاهی در داخل جعبه فیوز یا همان تابلو برق انتهایی ۲ عدد کلید محافظ جان نصب کنیم. به این خاطر که مهندسان طراح، جدیداً در بعضی از نقشه های برق ساختمان ۲ کلید محافظ جان طراحی می کنند تا محافظ جان سمت پریزها از محافظ جان سمت روشنایی ها جدا باشد. یا بعضی از مهندسان طراح برای برق حمام یا جکوزی کلاً یک محافظ جان مجزا طراحی میکنند. گاهی هم یک محافظ جان جواب نمیدهد و ما مجبور می شویم که ۲ محافظ جان نصب کنیم. در ادامه به شما خواهم گفت که چه چیزی ما را مجبور به این کار میکند.

نقشه سیمکشی جعبه فیوز با ۲ کلید محافظ جان

من کار نهایی که قرار است انجام شود را در این تصویر پایین به شما نشان میدهم. و بعد به سراغ توضیحات بیشتر میروم.

جعبه-فیوزی-با-2-کلید-محافظ-جان

چیزی که در نقشه بالا در نگاه اول باعث تعجب بیننده خواهد شد، وجود ۲ عدد شینه نول در داخل این جعبه فیوز است. ولی همانطور که می بینید برای ارت تنها یک شینه نصب شده است. دلیل آن هم این است که عملکرد هر محافظ جان به سیستم ارت بستگی ندارد و چه ساختمان ارت داشته باشد و چه نداشته باشد محافظ جان ها کارشان را انجام می دهند. و طبق مقاله قبلی که توضیح دادیم اساس کار یک کلید محافظ جان به این صورت است که جریان خروجی از سیم فاز را با جریان ورودی از سیم نول مقایسه می‌کند و اگر این دو مقدار با هم برابر نباشند محافظ جان متوجه می‌شود که جریان برق در قسمتی از مسیر نشتی پیدا کرده است، و اگر این جریان نشتی بیشتر از حساسیت کلید محافظ جان (معمولاً ۳۰ میلی آمپر) باشد، کلید عمل می کند و مدار را قطع می کند. پس به این خاطر ما برای هر محافظ جان یک شینه نول جدا قرار داده ایم تا جریان خروجی از هر فاز با جریان برگشتی به سیم نول خودش مقایسه شود. و اگر ما تنها یک شینه نول قرار دهیم، در صورت ایجاد نشتی در هر مسیری، هر دو محافظ جان همزمان قطع میکنند و این خواسته مطلوب ما نیست. مثلاً ما می خواهیم اگر در سرخط یکی از پریزها نشتی یا برقگرفتگی اتفاق افتاد، محافظ جان سمت روشنایی ها (سمت راست) عمل نکند و روشنایی ها همچنان برقرار باشند و تنها بخش پریزها قطع شود.

در تصویر بالا سیم های نولی که از هر سرخط وارد جعبه فیوز می شوند را ترسیم نکرده ام تا زیاد شلوغ نشود. ولی چون سیم فاز سرخط همه روشنایی ها از محافظ جان سمت راست برق می گیرد، پس سیم نول این سرخط روشنایی ها هم باید به شینه نول سمت راستی وصل شود. و چون سیم فاز سرخط همه پریزها و کولر آبی از محافظ جان سمت چپ برق میگیرد، پس سیم نول سرخط همه پریزها و کولر آبی هم باید به شینه نول سمت چپی وصل شود.

همه سیم های ارت که از سرخط روشنایی ها و پریزها و کولر آبی می آید هم به شینه ارت بالایی وصل میشود.

نکاتی در مورد کلید محافظ جان

نکته ۱:  در نقشه بالا به تعداد هر کلید محافظ جان یک شینه نول نیاز داریم. یعنی اگر در جعبه فیوز ۳ کلید محافظ جان نصب شود، بایستی ۳ شینه نول هم قرار گیرد.

نکته ۲: در جمله بالا گفتیم که عملکرد هر محافظ جان به سیستم ارت بستگی ندارد و چه ساختمان ارت داشته باشد و چه نداشته باشد محافظ جان ها کارشان را انجام می دهند. ولی اگر به مبحث ۱۳ مراجعه کنید در آنجا ما میخوانیم که برای ساختمان هایی که ارت ندارند نباید محافظ جان نصب کرد. دلیل تناقض بین این دو جمله چیست؟ جمله اول اشتباه است یا جمله مبحث ۱۳؟

هیچ کدامشان اشتباه نیست. نظر من این است که مبحث ۱۳ به این خاطر این جمله را گفته چون نمی خواسته که ما فکر کنیم سیستم ارت یک چیز اختیاریست و اگر نباشد هم مشکلی ایجاد نمیشود. ولی در صورتی که نصب سیستم ارت بر نصب محافظ جان ارجحیت دارد، پس حفاظت اصلی بر عهده ارت است و کلید محافظ جان نقش حفاظت تکمیلی را دارد و نمی تواند حفاظت اصلی باشد. یعنی اگر برای ساختمان خودتان برقکشی کردید ولی پول کافی نداشتید، و باید از بین ارت و محافظ جان یکی را انتخاب میکردید، حتماً شما باید ارت را انتخاب کنید و نصب محافظ جان در اولویت بعد از ارت قرار میگیرد. پس این جمله که عملکرد محافظ جان ربطی به ارت ندارد بین خودمان باشد، تا عزیزان بسازبفروش آن را دست آویز قرار ندهند و چیز اصلی را رها کنند و وجدانشان را با چیز فرعی قانع کنند. و چیز دیگری که احساس میکنم این است که مبحث ۱۳ این نظر را برای ساختمان های جدیدی که بعد از ویرایش مبحث ۱۳ انجام شده می دهد، یعنی می گوید که در ساختمان های جدید حتماً باید اول ارت نصب شود و سپس کلید محافظ جان قرار گیرد. چون در ساختمانهای جدید اگر مالک حاضر نشود ارت اجرا کند پس حتماً برای خرید محافظ جان هم قانع نمی شود.

ولی این جمله مبحث برای ساختمان های قدیمی که مثلاً ۳۰ یا ۴۰ سال قبل ساخته شده اند دلالت ندارد. پس در ساختمان های خیلی قدیمی که ارت ندارند اگر می توانید یک میله ارت ساده به طول ۲ متر در کنار کنتور در زمین بکوبید و در پریزها سیم ارت قرار دهید. ولی اگر امکانپذیر نبود، برای آخرین تلاش، نصب یک محافظ جان در داخل جعبه فیوز از نبودش خیلی بهتر است.

نکته ۲-۲: فکر میکنم این جمله آخر باز برای شما ابهامی ایجاد کرد. پس برای آن یک مثال میزنم. فرض کنید که بدنه دستگاه ماشین لباسشویی دچار اتصال بنده می شود و سیم فاز در داخل دستگاه به بدنه متصل میشود، اگر ساختمان دارای سیستم ارت باشد، و کلید محافظ جان هم نصب شده باشد، از سیم فاز به سیم ارت (که به بدنه وصل است) نشتی رخ می دهد و کلید محافظ جان که در داخل جعبه فیوز گوش به زنگ ایستاده، سریعاً این قضیه را متوجه می شود و عمل میکند و برق را قطع میکند. ولی اگر ساختمان ارت نداشته باشد، اولین شخص بدشانسی که دستش را به بدنه ماشین لباسشویی بزند، دچار برقگرفتگی می شود و جناب عزرائیل دستش را روی گلوی او فشار میدهد. همین که جریان برقگرفتگی به بیشتر از ۳۰ میلی آمپر برسد محافظ جان عمل میکند و آن شخص از دست عزرائیل جان سالم به در میبرد. یعنی در ابتدا شخص دچار برقگرفتگی می شود ولی کار به بهشت زهرا نمی کشد. برای همین است که گفتم نصب کلید محافظ جان در ساختمان هایی که ارت ندارند از نبودنش بهتر است.

نکته ۳: استاندارد میگوید که کلید محافظ جان باید آخرین وسیله حفاظتی نصب شده در طرف مصرف کننده باشد. یعنی اگر بخواهید خیلی مقرراتی عمل کنید باید به تعداد هر کلید مینیاتوری که در ابتدای هر سرخط قرار میدهید یک کلید محافظ جان هم بعد از کلید مینیاتوری قرار دهید، ولی از آنجایی که قیمت کلید محافظ جان بالاست (الان در حدود ۲۰۰ هزار تومان) کمتر مالکی حاضر می شود که اینقدر هزینه کند و تعداد زیادی محافظ جان تهیه کند. بنابراین ترجیح می دهند که تنها یک محافظ جان در ابتدای تمام کلیدهای مینیاتوری نصب کنند که این هم از سر ناچاری و برای کاهش هزینه بد نیست. که ما نقشه سیمکشی جعبه فیوز با یک کلید محافظ جان را در مقاله قبلی برایتان ترسیم کردیم. ولی این را بدانید که خارجی ها آنقدر کارشان درست است که کلید محافظ جان را دقیقاً در داخل پریزهای برق جاسازی کرده اند تا کلید محافظ جان آخرین وسیله حفاظتی نصب شده در طرف مصرف کننده باشد. من هنوز این مدل پریزها را در کشور ندیده‌ام ولی اگر در سایت آمازون سرچ کنید این مدل پریزهای محافظ جان سرخود را می بینید.

نکته ۴: گفتیم که گاهی وقتها حتی اگر مهندس ناظری هم نباشد تا شما را وادار به نصب ۲ کلید محافظ جان کند ولی مجبورید که بجای یک کلید محافظ جان، دو کلید محافظ جان نصب کنید، ولی چه چیزی ما را مجبور به این کار می کند؟ یک مثال میزنم تا بهتر متوجه شوید.

تمام وسایل برقی موتوری حتماً دارای مقداری نشتی جریان هستند. منظورم دستگاه هایی مثل ماشین لباسشویی، ماشین ظرفشویی، یخچال، پنکه… و کلاً هر دستگاهی که داخل آن یک موتور الکتریکی در حال چرخش است. البته خیلی از وسایل برقی بدون موتور هم مقداری نشتی جریان دارند، مثلاً در دستگاهی مثل تستر و مایکروویو یا همین دستگاه های فتوکپی که در مغازه های تایپ و تکثیر می بینید مقدار زیادی نشتی جریان ایجاد میشود. خب گفتیم که کلید محافظ جان اگر نشتی ۳۰ میلی آمپری را احساس کند مدار را قطع میکند. پس اگر شما تعداد زیادی از این وسایل برقی را در منزل خود داشته باشید و هر کدامشان به تنهایی مقداری نشتی جریان داشته باشند، در نهایت امکان دارد که جمع جبری این نشتی ها به ۳۰ میلی آمپر برسد، و کلید محافظ جان عمل کند.

مثلاً امکان دارد که یک مشتری به شما زنگ بزند و بگوید که: همین که من دستگاه تستر را روشن میکنم کلید محافظ جان عمل میکند، و بعد شما مراجعه میکنید و دستگاه تستر را به تنهایی که تست میکنید می بینید دستگاه سالم است و مشکلی ندارد. این مورد معمولاً به این خاطر اتفاق می افتد که مثلاً یخچال ۱۰ میلی آمپر، ماشین لباسشویی ۱۰ میلی آمپر و دستگاه سشوار ۵ میلی آمپر نشتی جریان دارند و همین که دستگاه تستر روشن میشود، چون این دستگاه هم ۵ میلی آمپر نشتی جریان دارد، پس مجموع همه اینها به ۳۰ میلی آمپر میرسد و کلید محافظ جان به اشتباه فکر میکند که در جایی یک برقگرفتگی یا نشتی کلی اتفاق افتاده و برق را قطع میکند. در اینصورت خیلی از عزیزان برقکار دنبال پیدا کردن مشکل نمی گردند و تنها کاری که میکنند این است که کلید محافظ جان را از مسیر برمیدارند. یا می گویند کلید خراب است و آن را جدا می کنند و آن همه سرمایه را هدر و بدون استفاده می کنند. ولی در این حالت بهترین کار این است که ما دو کلید محافظ جان نصب کنیم، و بارها را بین این دو کلید محافظ جان تقسیم کنیم، در این صورت ۱۵ میلی آمپر نشتی روی محافظ جان اول و ۱۵ میلی آمپر نشتی روی محافظ جان دوم می افتد و هیچ کدامشان عمل نمی کنند. و مشکل حل خواهد شد.

آیا این مطلب را می پسندید؟
https://amoozesh-bargh.ir/?p=10861
اشتراک گذاری:
مهندس مرادی
مطالب بیشتر
برچسب ها:
آیا در رابطه با مطلب فوق سوال یا نظری دارید؟

113 نظر در مورد جعبه فیوزی با ۲ کلید محافظ جان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

  1. سلام مهندس خسته نباشید شرمنده هی سوال میپرسم. از پاسخ های قبلیتون ممنون
    اگه فاصله کنتور تا جعبه فیوز ۵ الی ۶ متر باشه اگه قبل محافظ جان rccb فیوز نزاریم مشکلی که نداره؟
    و اگه قرار باشه فیوز بزاریم باید با کنتور یکی باشه مقدارش درسته؟
    و با محافظ جان یکی نباشه اشکالی نداره؟

    لایک

    1. سلام مجدد خواهش میکنم، بهتره یک فیوز قبل از کلید محافظ جان نصب بشه تا در زمان سرویس و تعمیرات در جعبه فیوز بشه برق کل جعبه فیوز رو قطع کرد.
      ۲- بله باید اون کلید مینیاتوری مقدارش با کلید کنتور یکی باشه.
      ۳- محافظ جان می تونه آمپرش بیشتر از اون کلید مینیاتوری باشه ولی نباید کمتر باشه، چون محافظ جان آسیب می بینه.

      لایک

  2. سلام مهندس خسته نباشید
    یه سوال فنی محافظ جان را من توی کنتور نصب میکنم توی خونه های مسکونی تک‌ واحدی چند سال ساخته شده . که کلا از کنتور به بعد محافظت کنه مشکل داره توی کنتور باشه؟
    من فاز اصلی را اول دادم سر فیوز کولر و بعد گرفتم برای بقیه فیوز
    یه سوال دارم فرقی نمی کنه فاز روی کدوم فیوز ها باشه؟
    چون در آخر همه بهم وصل میشن دیگه فاز هاشون.
    و زمانی که کولر می‌زنیم به لحظه لامپ های دستشویی قطع میشه و سریع وصل میشه
    فیوز حمام و دستشویی با هم هست من سیم های حمام را عوض کردم و اون دیگه مشکلی انگار نداره. می‌تونه از سیم های دستشویی باشه که شاید دیگه فایده ندارن البته سیماش ۲.۵ هم هست
    ممنون

    لایک

    1. سلام، مرسی. استاندارد میگه که محافظ جان باید آخرین وسیله حفاظتی نزدیک به مصرف کننده باشه، پس بهتره که در نزدیکترین فاصله تا مصرف کننده باشه، ولی اگر مجبور به انجام این کار شدید فکر نمی کنم مشکلی ایجاد کنه.
      ۲- خیر فرقی نمیکنه، چون ترمینال ورودی همه فیوزها مشترک هست، فقط برای اون قسمت‌ها یا از شینه استفاده کنید یا از سیم های نمره ۴
      ۳-اون مورد آخر باید از نزدیک تست و بررسی بشه. ولی معمولاً وقتی وسایل برقی پر مصرفی استارت می خورن، اگر کابل اصلی ضعیف باشه، یا اتصالات سست باشن، لامپ های منزل یک لحظه چشمک میزنن.

      لایک

  3. سلام مهندس خسته نباشید
    من جایی محافظ جان نصب کردم و زمانی که فیوز راهرو را میزدم می‌پرید و گشتم و عیب را پیدا کردم بعد از کنتور و قبل از رسیدن به جعبه فیوز یه جایی از نول انشعاب گرفته شده بود و این که قطع کردم و از بعد محافظ جان براش نول گرفتم درست شد مشکل همین بوده؟
    و کلید تبدیل عجیبی هم من دیدم که گاهی اوقات اون رو میزدی محافظ جان می‌ پرید که اون مربوط به اون نوله بود فک کنم
    اگه برق راهرو قطع بود میشد از جایی دیگه که کلیدش بود مثل تک پل عمل می‌کرد این عادیه برای یه کلید تبدیل؟
    مهندس این لامپ های کلید هارا باید دقیقا به کجا وصل کرد ؟ یکی به نول و دیگری به فاز اصلی؟ اصن وصل نکنیم فک کنم بهتره چون نشتی جریان داره و صدای پرپر میده
    میگم مهندس توی کولر از کجا باید بفهمیم که کدام سیم مربوط به تند یا کند هست یا نوله
    آخه یه کابله که ۳ تا سیم داره و تشخیصش چطوریه؟
    ممنون

    لایک

    1. سلام، مرسی. بله اگر از نول در جایی انشعاب گرفته بشه، باعث عمل کردن کلید محافظ جان میشه.
      ۲- اون کلید تبدیل هم که می فرمایید به روش استاندارد سربندی نشده.
      ۳-لامپ های داخل کلیدها نباید به نول وصل بشه، بلکه باید به دو تا ترمینال کلید یک پل وصل بشه.
      ۴- از جعبه تقسیم داخل کولر، رنگ ها رو نگاه کنید و یک جا یادداشت کنید.

      لایک

  4. با سلام وخسته نباشید خدمت شما بزرگوار. واقعا مطالب و توضیحات کامل وآموزند ومفید هستند. از زحمات شما سپاسگزارم امید وارم که در تمام مراحل زندگی موفق باشید. متشکرم.

    ۲۳

  5. سلام مهندس خوبید
    اگر داخل کنتور و جعبه فیوز بخوایم دوتا محافظ جان نصب کنیم باید هر دوتاش یه امپر باشه و اگر بخوایم یه فیوز کلی برای فیوز های جعبه فیوز بزاریم باید مقدارش راس به راس مقدار امپر کنتور و محافظ جان باشید؟

    ۳۳

    1. سلام. مرسی. مقدار فیوز اصلی که داخل جعبه فیوز نصب میشه باید برابر با مقدار آمپراژ کنتور باشه.
      ولی کلیدهای محافظ جان داخل تابلو کنتور یا جعبه فیوز می تونه بزرگتر یا مساوی آمپراژ کنتور باشه.

      ۲۷

  6. سلام مهندس خسته نباشید یه سوال داشتم از خدمتتون ما دیوار حیاطو که پنل روش نصبه ۲متر به جلو جابه جا کردیم وحالا می خوام خودم نصبش کنم البته من کتاب شما که نصبیات آیفون تهیه کردم ولی ممنون می شدم یه کم جزیتر راهنمایم کنید ضمنن مهندس مرادی این آموزش عملی برق ساختمانو خیلی لازم دارم این تخفیفی که قرار بود بهم بدید اینبود واقعن ارزش صحبت کردنشو نداشت به هر حال ممنونم چون افکارهای ما ایرانیها خیلی متفاوتن.

    ۲۷

    1. سلام مسعود جان، ممنونم از شما، رنگ سیم هایی رو که از پنل جدا میکنید روی برگه یادداشت کنید که یادتون نره، بعدش سیم ها رو از پنل جدا کنید و هر مقدار که لازم دارید بهش سیم جدید اضافه کنید تا به محل جدید پنل برسه، فقط دقت کنید که اتصال دو تا کابل آیفون رو با استفاده از لحیم و وارنیش حرارتی انجام بدید. و اگر بشه برای اون محلی که کابل ها به همدیگه متصل میشن یک جعبه تقسیم نصب کنید تا اون قسمت قابل بازدید باشه خیلی خوبه. کلاً از هر روشی که می تونید استفاده کنید تا آب و رطوبت به اون محل اتصال سیم ها نرسه، در غیر اینصورت باعث ایجاد نویز و خش خش روی صدای آیفون میشه.
      ۲- برای دوره آموزش عملی الان ۱۴۰ تومن تخفیف خورده، و دیگه بیشتر از این امکان تخفیف نیست.

      ۲۹

  7. سلام مهندس خسته نباشی من تا الان دوبار ازشما خرید کردم الان هم می خواستم این فیلمهای عملی اموزش برق را تهیه کنم ولی توان خریدشو ندارم امکانش هست یه تخفیفی به همون بدید چون واقعن آموزشهاتون عالی هستن آدم حیفش میاد از دست بده

    ۳۱

    1. سلام مسعود جان، ممنونم از شما، فردا با خانم داودی تماس بگیرید، من سفارشتون رو بهشون میکنم. ۰۲۱-۲۸۴۲۳۸۵۲

      ۳۱

شروع گفتگو در واتساپ
1
آیا نیاز به کمک دارید؟ چت واتساپ
خانم داوودی آنلاین است.
سلام. داوودی هستم، مدیر فروش
هر سوالی که در مورد نحوه خرید کتاب ها و دوره های آموزشی دارید، بنده درخدمتم.
شماره واتساپ: 09194053853