خرید آموزش نصاب طلایی دوربین مداربسته
تیر
۷
۱۳۹۸

نکاتی در مورد پریز برق ساختمان

دوستان آموزش برق سلام، چند روزی ست که مشغول مرور کردن مبحث ۱۳ مقررات ملی ساختمان هستم، این مبحث در مورد طراحی و اجرای تاسیسات برقی ساختمان توضیح می دهد و کتابی‌ست بسیار نامفهوم و با کلماتی قلمبه سلمبه که اگر خیلی زور بزنید نهایتاً تا صفحه ۲۰ این کتاب را می خوانید و بعد آن را دور می‌اندازید. بنده هم علاقه ای به خواندن آن ندارم ولی چه کنم که به خاطر شغلم مجبورم که آن را برای بار چندم بخوانم. پریز برق ساختمان

 

مبحث سيزده مقررات ملی ساختمان

در مبحث ۱۳، نکات و مقررات پراکنده‌ای در مورد پریز برق ساختمان آمده است، و این پراکندگی شاید ذهن خواننده را سردرگم و طبقه بندی آنها را در حافظه مشکل کند، برای همین تصمیم گرفتم خیلی از نکات و مقررات مربوط به پریزهای برق را برای شما در این مقاله بیاورم. البته نه با آن پیچیدگی که در مبحث ۱۳ آمده بلکه آنها را با زبان ساده و با رسم شکل برایتان توضیح میدهم تا احساس خستگی و بی علاقه گی نکنید. قطعاً دانستن این موارد بر هر برقکار و مهندس طراح یا ناظر برق ساختمان لازم و ضروریست.

پریز برق ساختمان

وقتی صحبت از پریز برق می کنیم، منظورمان تمام پریزهایی است که در یک واحد مسکونی نصب می شوند، حالا می خواهد آن پریز برای یخچال مورد استفاده قرار گیرید یا برای یک دستگاه تلویزیون، فرقی نمی کند.

محل نصب پریزهای برق دارای شرایط و ویژگی هایی است که در چند قسمت جدا آنها را توضیح میدهیم.

۱- ارتفاع نصب پریز برق ساختمان

  •  ارتفاع پریزهای برق، تلفن و آنتن در اتاق ها و پذیرایی حداقل باید ۳۰ سانتی متر باشد. ولی ما ارتفاع ۴۰ سانتی متر را پیشنهاد می کنیم. زیرا از نظر زیبایی و راحتی در استفاده، مناسب تر است.
  •  ارتفاع نصب پریز اجاق گاز و پریز ماشین لباسشویی، حداقل ۶۰ سانتی متر از کف تمام شده آشپزخانه است. هر پریز دیگری، به هر منظوری که در آشپزخانه نصب شود، نباید ارتفاعش از ۶۰ سانتی متر کمتر باشد. پریزی که برای ماشین لباسشویی یا ماشین ظرفشویی نصب می شود حداقل باید ۳۰ سانتی متر با محل خروجی لوله آب یا فاضلاب فاصله داشته باشد.
  •  ارتفاع نصب پریز هود ۱۸۰ الی ۲۰۰ سانتی متر از کف تمام شده است.
  •  ارتفاع نصب پریز پکیج ۱۴۰ سانتی متر از کف تمام شده است. پریزی که برای پکیج نصب می شود، نباید زیر لوله های آب پکیج قرار بگیرد. و این پریز بایستی ۱۰ سانتی متر با شیر گاز پکیج هم فاصله داشته باشد.
  •  ارتفاع نصب پریز برای یخچال و پریز برق برای روی پیش خوان آشپزخانه ۱۲۰ سانتی متر است.
  •  ارتفاع نصب پريزهای برق در پارکینگ، راه پله، پیلوت، حیاط، پشت بام، خرپشته، پاسیو، موتورخانه، تراس، باید بین ارتفاع ۱۱۰ تا ۱۲۰ سانتی متر از کف تمام شده باشد.
  • ارتفاع نصب پریز در کنار روشویی توالت باید حداقل ۱۱۰ سانتی متر باشد و ۳۰ سانتی متر بصورت افقی با روشویی فاصله داشته باشد.
  • اگر قرار است در آشپزخانه دستگاه تسویه آب نصب شود، چون این دستگاه داخل کابینت زیر سینک ظرفشویی قرار میگیرد، باید برای آن یک پریز برق در ارتفاع ۶۰ سانتی متری در پشت کابینت قرار گیرد. این پریز باید بصورت افقی ۳۰ سانتی متر با لوله های آب و لوله فاضلاب فاصله داشته باشد.

۲- فاصله نصب پریزهای برق

در همه اتاقها و فضاهای مسكوني (بجز آشپزخانه، دستشويي، حمام و نظاير آن) پريزها بايد در نقاطي تعبيه شوند كه فاصله هيچيك از نقاط خط پيرامون كف اتاق، از تصوير پريزها بر روي خط پيرامون از ۱٫۵ متر بيشتر نباشد. بدين معني كه فاصله دو پريز در طول و عرض اتاق حداكثر برابر ۳ متر باشد. اندازه گيري بر روي خط پيرامون انجام مي شود. درها و پنجره های شروع شده از كف نبايد در اندازه گيری دخالت داده شوند.
فاصله تصوير پريز روي خط پيرامون از نزديكترين لبه در يا پنجرهایی كه از كف شروع شده است نبايد از ۱٫۵ متر بيشتر باشد. حالا تمام این چند خط را در تصویر زیر نمایش می دهیم.

فاصله پریزهای برق از یکدیگر

نظر شخصی: فقط خواستم یادآورم شوم، که نه بنده این مورد را رعایت می کنم و نه تمام برقکارهایی که از نزدیک کار آنها را دیده‌ام، چون اگر قرار بود این بند را رعایت کنیم، باید در یک اتاق خواب کوچک مثلاً ۴*۳، تعداد ۴ عدد پریز برق نصب کنیم، که قطعاً هیچ برقکاری چنین کاری نمی کند و نیازی هم به نصب این همه پریز برق وجود ندارد. و تا به حال ندیده‌ام که مهندس ناظری هم بابت این موضوع سخت گیری کند. حالا این به نظر خود شما بستگی دارد که این بند را رعایت کنید یا نه.

۳- فاصله نصب پریز برق از لوله های آب و گاز

الف: حداقل فاصله كليدها و پريزهای برق و جعبه فيوز در صورتي كه شير گاز بالاتر از آنها و يا در کنار آنها نصب شده باشد، برابر ۱۰ سانتي متر بوده و اگر شير گاز اجباراً زير آنها نصب شود این فاصله حداقل باید ۵۰ سانتیمتر باشد. این مورد را با شکل به شما نشان میدهم تا همیشه به خاطر سپرده شود.

فاصله پریزهای برق از شیر گاز

ب: حداقل فاصله كليدها و پريزهاي برق از لوله كشي گاز طبيعي برابر ۵ سانتي متر است.

پ: حداقل فاصله سیم ها و کابل‌ھای برق فشار ضعيف با لوله ھای توکار گاز طبيعی که با مصالح ساختمانی پوشيده می شوند برابر ۱۰ سانتی متر است.

 

۴- سایر نکات در مورد پریز برق ساختمان

  • جريان نامي پريزهاي تکفاز و سه فاز بايد حداقل ۱۶ آمپر باشد.
  • سیم مورد استفاده برای پریزهای برق باید حداقل نمره ۲٫۵ باشد.
  • فیوز مورد استفاده برای پریزهای برق باید ۱۶ آمپر نوع C باشد.
  • استفاده از سه راهی های برق در هر کجای ساختمان غیر مجاز است.
  • بهتر است در جایی که فکر می کنید دستگاه تلویزیون قرار میگیرد، ۲ عدد پریز برق در کنار همدیگر نصب کنید. تا در آینده نیازی به استفاده از ۳ راهی برق نباشد. یکی از این پریزها برای گیرنده دیجیتال و دیگری برای دستگاه تلویزیون استفاده خواهد شد. یک پریز آنتن و ماهواره هم در کنار این ۲ پریز برق قرار می‌گیرد.
  • کلیه پریزهای مورد استفاده در ساختمان باید از نوع ارت دار باشند، چه یک ساختمان ویلایی و یک واحدی باشد، چه یک مجتمع مسکونی بزرگ و چند واحدی. بعضی ها به اشتباه فقط در آشپزخانه پریز ارت دار نصب می کنند که این اشتباه است، و تمام پریزهای یک ساختمان باید از نوع ارت دار باشد.
  • اگر از قوطی کلیدهای فلزی (گالوانیزه) در پشت پریزها استفاده شده است، خود قوطی کلید هم باید به سیم ارت متصل شود.
  • جهت اتصال سیم های برق به پریز، از سرسیم استفاده شود یا سر سیم‌ها قلع اندود (لحیم کاری یکپارچه) شود.
  • استفاده از سیم های تکه تکه و چسب خورده در مدار پریزهای برق و در مدار روشنایی ها ممنوع است، تمامی سیم‌ها باید بصورت یکپارچه باشند.
  • سیم هایی که در زیر پیچ های پریز قرار میگیرند، باید همسایز باشد، یعنی هر دو رشته سیم قطر یکسانی داشته باشند. چون اگر قطر یکی از سیم ها کمتر باشد، بعد از سفت کردن پیچ های پریز، سیم نازکتر از زیر ترمینال خارج می شود.
  • شما مجاز نیستید که زیر هر کدام از ترمینال های پریز، بیش از ۲ رشته سیم را قرار دهید. زیرا اگر بیشتر از ۲ رشته سیم در زیر پیچ ها قرار گیرد، چون پیچ به درستی سفت نمی شود، امکان جدا شدن سیم ها وجود دارد.
  • لوله گذاری برای پریزها باید مجزا از لوله گذاری برای روشنایی ها باشد. و استفاده از یک لوله مشترک برای هر دو ممنوع است.
  • در هیچ کجای ساختمان شما مجاز نیستید که سرخط پریزهای برق را با سرخط روشنایی ها مشترک در نظر بگیرید. حتی سیم نول مورد استفاده برای پریزها باید از سیم نول مورد استفاده برای روشنایی ها جدا باشد.
  • در تمام پریزهای برق، سوراخ سمت راست باید فاز باشد (روزنه سمت راست هنگام دید از مقابل) و سوراخ سمت چپ باید نول باشد. این مورد به ۲ دلیل پیشنهاد می‌شود، اولاً چون در داخل دوشاخه بعضی از وسایل برقی، یک فیوز شیشه ای کوچک در مسیر سیم فاز قرار دارد. دوماً از لحاظ همسان شدن تمام پریزهای یک واحد مسکونی این مورد باید رعایت گردد.
  • روی یک سرخط، نباید بیشتر از ۱۲ پریز برق (مربوط به مصارف عمومی) قرار گیرد. ولی اگر نوع و توان وسیله ای كه از پريزها تغذيه خواهند شد معلوم باشد، تعداد آنها براي هر مدار محدود به جريان مجاز هادی مدار(سیم) و جريان مجاز وسيله حفاظتي آن خواهد بود، به شرط آنكه از ۱۲ عدد پريز تجاوز نكند.
  • در ساختمانهای مسكونی براي جلوگيری از خطرات برق گرفتگی كودكان، بايد پريزها مجهز به درپوش ايمني يا پرده محافظ باشد.
  • رنگ سیم مورد استفاده برای سیم فاز در پریزهای برق، باید قرمز، زرد یا سیاه باشد. رنگ سیم نول بایستی آبی کم رنگ و رنگ سیم ارت هم ترکیبی از زرد/سبز باشد.
  • پیچیدن سیم ها به دور یکدیگر و عایق بندی محل اتصال با استفاده از چسب برق (نوار چسب) ممنوع است و کلیه اتصالات و انشعابات بایستی با استفاده از ترمینال پیچی یا ترمینال فشاری صورت گیرد.
  • انجام هرگونه سیمکشی روکار با استفاده از سیم های تک لا یا سفید دولا، و استفاده از میخ دوپا یا میخ معمولی اکیداً ممنوع است.
  • در کتاب آموزش برق ساختمان به این موضوع اشاره کرده ایم بعد نیست مجدد تکرار کنیم، به تازگی در نقشه تاسیسات برقی ساختمان ها، یک روشنایی اضطراری (مهتابی شارژی) در داخل پذیرایی و در ارتفاع ۲۲۰ سانتیمتری در نظر میگیرند. این روشنایی اضطراری معمولاً در بالای درب ورودی واحد یا در بالای کلیدهای روشنایی پذیرایی قرار میگرد و برای آن یک پریز برق تعبیه می شود تا مهتابی شارژی از طریق دوشاخه به این پریز متصل شود. این پریز نباید با سایر پریزهای ساختمان اشتباه گرفته شود و برق ورودی به این پریز باید از کلیدهای روشنایی پذیرایی تامین شود، نه اینکه با سایر پریزهای پذیرایی سری شود. چون در واقع این پریز یک پریز واقعی نیست، بلکه محلی برای تشخیص و نصب روشنایی اضطراری است.
  • محل و تعداد پريزهاي آشپزخانه بايد با توجه به چيدمان تجهيزات و وسايل برقي مشخص شود. نصب ۶ پریز برق در آشپزخانه الزامی است. یک پریز برای یخچال، یک پریز برای اجاق گاز، یک پریز برای هود، یک پریز برای ماشین لباسشویی، یک پریز برای روی پیشخوان (اوپن)، و یک پریز هم برای پکیج. اگر در نقشه های جانمایی تجهیزات ماشین ظرفشویی و دستگاه تسویه آب هم قرار دارد، باید برای آنها هم پریز مجزا نصب کنید.

سایت آموزش برق به کمک شما نیاز دارد. لطفاً چنانچه از محتوای آموزشی این صفحه رضایت دارید با فشردن کلید +G بالا در گوگل به این صفحه امتیاز بدهید. از اینکه به بهتر شدن این سایت کمک می کنید از شما سپاسگذاریم.







35 سوال مطرح شده شما هم سوالی دارید؟

  • سلام،ببخشید یسوال راجع به نصب دوربین مداربسته داشتم…
    جایی ک قراره دوربین نصب بشه یه پریز برق نزدیکش هست که میخواستم برق دستگاه ضبط و پاور رو از همونجا بگیرم ولی یه کابل برق از این پریز کشیده و رفته به یه سه راهی(سیم خوده سه راهی تعویض شده)،و از برق سه راهی دائما استفاده میشه
    میخواستم ببینم اگه دوباره از این پریز برای دستگاه ضبط و پاور انشعاب بگیرم مشکلی پیش نمیاد؟

    • سلام. دستگاه دی وی آر و پاور برق خیلی کمی مصرف می کنن، پس می تونید بدون نگرانی از اون پریز برق بگیرید.

  • سلام آقای مهندس.میخواستم نحوه ی برآورد بار برای پریز با بار نامعلوم چگونه است؟لطفا با جزییات و محاسباتش توضیح بدین.متشکرم از پاسختون.

    • سلام. با بار نامعلوم که نمیشه برآورد کرد، برای پریزهای مصارف مسکونی با مصرف عادی که باید از سیم نمره ۲٫۵ استفاده کنید و برای مصارف خاص مثل دستگاه های صنعتی یا کارگاهی، باید مشخص باشه که توان مصرفی اون دستگاه چقدره تا بشه برآورد کرد.

  • سلام، اول تشکر بسیار از بابت گذاشتن وقت و انرژی و نشر دانسته‌ها.

    اگر میکروفون آیفون (از سمت بیرون) یک نویز دائم و با صدای بلند داشته باشه که شنیدن صدای فرد ِ پشت ِ در رو سخت کنه مشکل از چیه؟ یک مرتبه پنل آیفون رو دراوردم و دوباره جا زدم، تا یک روز درست شده بود بعد دوباره همون‌جور شد.

    • سلام. مرسی. یکبار میکروفن رو تعویض کنید چون قیمت چندانی نداره. ۲- چک کنید که میکروفن از جاش در نیومده باشه و سفت و محکم باشه. ۳- هندست داخل منزل رو چک کنید که سالم باشه و ضربه نخورده باشه.۴- پیچ های پنل رو کاملاً سفت و محکم کنید تا به قوطی پشت پنل بچسبه.

  • با سلام. در مورد پريز كولر گازى ميخواستم سوالى بپرسم پريز داغ ميشه طورى كه دوشاخه محافظ خيلى داغ ميشه سيم مشكلى نداره اصلا داغ نيست سيم شماره ٤ استفاده كردن فقط دوشاخه محافظ داغ ميشه سوال گرفتم ميگن احتمالا از پريزه. ميخاستم نظر شما بپرسم كولر هم اجنرال ٣٠٠٠٠ هست. اگر مشكل از پريزه شما چه ماركى پيشنهاد ميكنيد كه خوب باشه

    • سلام. این مشکل برای تمام پریزهای کولرگازی پیش میاد. چون پلاتین های داخل پریز به طور کامل به قسمت فلزی دوشاخه نمی چسبه و از یک قسمت کوچک، جریان خیلی زیادی عبور می کنه و باعث داغ شدن میشه که خطرناک هم هست. راه حلش هم اینه که دوشاخه رو از سرمحافظ قطع کنید و سیم هاش رو مستقیم به سیم های پشت پریز لحیم کنید یا اینکه با ترمینال سرامیکی اتصالات رو انجام بدید.

  • سلام.آیا آموزشی ک تو سایت داریو .به صورت pdf هم هست ک بتونیم چاپ کنیم مقاله رو بخونیم. ممنون از لطفتون

    • سلام. کدوم آموزش رو منظورتونه؟ فقط مقاله بالا رو می فرمایید؟؟؟

  • سلام مهندس
    توی یه ساختمون داشتم یه پریز میکشیم یه کابل برق رو با فازمتر برق داشتم ولی بعد از نصب پریز یه وسیله برقی که بهش میزدم روشن نمیشد فکر کردم از نوله یه نول دیگه کشیدم بازم مشکل حل نشد تا اینکه از جای دیگه یه فاز دیگه کشیدم درست شد
    دلیلش چی بود؟

    • سلام. به احتمال زیاد یا فاز یا نول قطع بوده. چون فاز متر دارای خطا هست، اولا فازمتر نول رو نمی تونه نشون بده و بعدش هم امکان داره که القای فاز روی سیم های کناری باعث بشه که فاز متر سیم بدون برقی رو فاز نشون بده.

  • سلام مهندس وقت بخیر. توی یک اپارتمان با روشن کردن هر لامپ، تصویر تلویزیون برای چند ثانیه قطع میشه به حالتی که انگار خاموش شده. دلیل چی میتونه باشه؟

    • سلام. برای تلویزیون از کابل HDMI دارای نویزگیر یا از کابل های سه فیش قدیمی استفاده کنید به احتمال زیاد مشکل حل میشه.

  • سلام مهندس، خسته نباشید ، مهندس راستشو بخواید مدتیه من هر سوالی میپرسم کسی جوابمو نمیده ولی میبینم که به سوالای عضو های دیگه پاسخ میدین و این منو خیلی ناراحت کرده، حتی چند وقت پیش اس ام اس هم دادم ولی باز جوابمو ندادن، شما همیشه شعارتون بوده که پاسخگوی سوالات مخاطبینتون هستین

    • سلام علی جان. این روزها سرم شلوغه و شب ها دیر وقت میرسم خونه. کامنت ها رو از بالا باز می کنم و شروع می کنم به جواب دادن، تا پشت سیستم خوابم ببره. واسه همین تا به حال به سوال شما نرسیده. تعداد سوالات هم خیلی زیاد شده.
      پاسخ شما امروز ارسال میشه.

  • سلام علت قطع شدن تلویزیون هنگام کارکردن کولر چیه

    • سلام. عدم استفاده از کابل HDMI دارای نویزگیر و داشتن سرخط برق مشترک برای تلویزیون و کولر

  • سلام وقت بخیر مهندس عزیز
    من میخواستم کتاب آموزش برق ساختمان رو بخرم ولی انگار نسخه چاپی موجود نیست کِی چاپ میشه و چقدر باید منتظرم بمونم ممنون میشم جواب بدین چون خیلی لازم دارم

    • سلام.مرسی. بله متاسفانه نسخه چاپی این کتاب تمام شده و چون هزینه های چاپ خیلی رفته بالا، فعلاً نمی تونیم این کتاب رو چاپ کنیم. اگر با خوندن پی دی اف مشکلی ندارید، نسخه پی دی اف این کتاب رو تهیه کنید.

  • با سلام ، سایت و مطالب بسیار سطح بالا و عالیست ، خواهشن در مورد نحوه نصب و اجرای سیستم آنتن مرکزی در مجتمع مسکونی ، نحوه نصب و اجرای سیستم ماهواره مرکزی در مجتمع مسکونی ، نحوه نصب و اجرای سیستم دزدگیر اماکن در مجتمع مسکونی ، مطالبی رو بگذارید ، یا اگر سایت مخصوصی رو مد نظر دارید لطفا اطلاع دهید

    • سلام جناب قربانی، ممنونم از لطفتون. چشم حتماً در آینده روی این مباحث هم کار می کنیم،

  • سلام مهندس جان ، خسته نباشید، خیلی خوشحالم که دوباره سری به سایت زدین کم کم داشتم فکر میکردم فراموشمون کردید😊، مهندس در مبحث پریزها نوشتین حداقل سیم ۲/۵ باید باشه ، یعنی جایی هست که واسه پریز سیم ۴،یا ۶ استفاده بشه؟؟

    • سلام. مرسی. واقعیتش سرم شلوغه.
      بله فرض کنید می خوایید واسه یک کولرگازی که برق زیادی مصرف می کنه یک پریز نصب کنید، در اینصورت دیگه نمی تونید از سیم نمره ۲٫۵ واسه اون پریز استفاده کنید، و باید قطر سیم رو بیشتر کنید.

  • سلام.ما در خوزستان نیاز به کولر گازی درتعداد زیاد داریم.شیوه استاندارد رو اموزش بدین.با تشکر از سایت پر بار شما.

  • تشکر از زحمات شما سایز سیم ارت پریز ها ؟

    • سلام. مرسی. در تمام قسمت های یک ساختمان مسکونی، سایز سیم ارت باید با سایز سیم فاز برابر باشه. پس در پریزها سیم ارت باید ۲٫۵ باشه.

  • سلام ،عالیه ممنون مرسی

  • سلام،ضمن آرزوی توفیق برای شما ورونق تولیددرصنعت ساختمان وخروج از رکود برای همه تلاشگران این حوزه.

    • سلام. سپاسگذارم. موفق و موید باشید.

  • ممنون مهندس مرادی
    میشه لطف کنید آی دی تلگرام بدید که اگه سوالی بود بپرسیم

    • سلام.خواهش می کنم.
      لطفاً سوالاتتون رو در زیر مقالات، در قسمت کامنت ها مطرح کنید.

  • سلام.ممنون از اطلاعات خوتون…
    اجر شما با خدا

    • سلام. مرسی. موفق و پیروز باشید.

برای ارسال سوال، نظر، انتقاد، پیشنهاد، از فرم زیر استفاده کنید

فقط به سوالاتی پاسخ داده می شود که مرتبط با موضوع فوق باشد.


مجوزهای فعالیت سایت آموزش برق


logo-samandehi

محصولات آموزش برق و سیستم های حفاظتی

هدیه رایگان سایت


هم می توانید از برق کشی لذت ببرید و هم از آن درآمد خوبی کسب کنید.
اگر:
کتاب آموزش جامع برق ساختمان را خوانده باشید. برای دریافت رایگان فصل اول این کتاب در ایمیل خود، کافیست آدرس ایمیلتان را وارد کنید.



سایت های همکار


سایت کالنجی

آموزش برق در شبکه های اجتماعی