فیلم آموزش عملی برق ساختمان
آذر
12
1394

جعبه فیوز

آموزش نصب جعبه فیوز در برق ساختمان :

 

طریقه نصب و سربندی سیم ها در جعبه فیوز با فیوزهای مینیاتوری و فیوزهای محافظ جان در این آموزش تقدیم شما می گردد.

 

جعبه فیوز

جعبه فیوز

 

 

جعبه فیوز یا تابلو برق انتهای یا تابلو برق واحدها هر سه اسم هایی هستند که برای جعبه فیوز بکار می روند، جعبه فیوز از قسمت های مهم در برق ساختمان است که در داخل هر واحد ساختمانی و معمولاً در ورودی واحد نصب می شود، سرخط تمام مصرف کننده های یک واحد مسکونی از آن تغذیه می شود، و در نقشه های برق ساختمان آن را با علامت اختصاری DP نشان می دهند.

تا چند سال قبل در ساختمان های مسکونی خبری از جعبه فیوز نبود و به روش جعبه تقسیم سیمکشی منازل انجام می شد. ولی از آنجا که جعبه فیوز مزیت های زیادی را با خود آورد. استفاده از آن فراگیر و حتی مقررات برق ساختمان استفاده از آن را الزامی کرد. بزرگترین مزیت جعبه فیوز این است که در صورت ایجاد مشکل در یک سرخط، تنها آن مسیر از مدار خارج می شود و برق بقیه مسیرها قطع نمی شود.

از آنجایی که سر خط همه مصرف کننده ها به آن منتهی می شود. پس این قسمت تامین کننده ی برق تمام اجزای یک واحد مسکونی است. برق ورودی به جعبه فیوز  توسط یک کابل 3 در 4 -برای کنتورهای 25 آمپر- یا یک کابل 3 در 6 -برای کنتورهای 32 آمپر- از تابلو کنتور اصلی تامین می شود.

وقتی گفته می شود که یک جعبه فیوز هشت تایی است، یعنی این جعبه فیوز گنجانیش نصب 8 فیوز مینیاتوری را دارد. جعبه فیوزها در هر سایزی که بخواهید در بازار موجودند، ولی در برق ساختمان بیشتر از نوع 8 تایی تا 12 تایی استفاده می‌شود.

انواع فیوز در برق ساختمان :

قبل از این که به سراغ جعبه فیوز و نقشه سیم کشی آن برویم باید فیوزها را بشناسیم :

فیوز : فیوزها انواع مختلفی دارند ولی در برق ساختمان بیشتر با نوع فشنگی ، اتوماتیک، مینیاتوری و محافظ جان سروکار داریم، پس به توضیح این موارد بسنده می کنیم.

فیوزهای مینیاتوری، فشنگی و اتوماتیک (آلفا) : این سه مدل از فیوزها مدارات برق را در مقابل اتصال کوتاه ( یعنی برخورد سیم فاز با نول ) و اضافه بار ( یعنی کشیدن جریانی بیشتر از جریان نوشته شده روی فیوز ) محافظت می کنند. فقط یک ورودی و یک خروجی دارند و در مسیر سیم فاز قرار می گیرند، پس می توان گفت که به صورت سری در مدارهای برق ساختمان قرار می گیرند.
در تصویر پایین یک مدل فیوز فشنگی به همراه پایه آن را مشاهده می کنید. این فیوزها از سه قسمت تشکیل شده اند. مغزی، کلاهک و پایه فیوز. که مغزی روی پایه فیوز قرار می گیرد و کلاهک روی مغزی قرار می گیرد.
در صورتی که این فیوز عمل کند، باید مغزی آن دور انداخته شود. چون مغزی فیوز فشنگی یکبار مصرف است. برای تعویض مغزی باید کلاهک روی آن را در خلاف جهت عقربه های ساعت بچرخانید و مغزی را بیرون آورده و تعویض کنید.

فیوز فشنگی

فیوز فشنگی

 

و در تصویر پایین فیوزهای اتوماتیک یا آلفا را مشاهده می کنید. برخلاف فیوزهای قبلی که یکبار مصرف هستند، این فیوزها اگر عمل کنند، کافیست چند ثانیه صبر کنید تا خنک شوند و سپس دکمه مشکی که روی آن قرار گرفته را دوباره فشار دهید تا اتصال برقرار شود. دکمه قرمز رنگ هم به این خاطر است که بتوانید به صورت دستی فیوز را قطع کنید.
این فیوزها هم مانند فیوزهای قبلی روی یک پایه بسته می شوند.

فیوز اتوماتیک

فیوز اتوماتیک

و در پایین تصویر یک فیوز مینیاتوری را مشاهده می کنید. فیوزهای مینیاتوری پرکاربردترین فیوزها در برق ساختمان هستند.
این فیوزها از لحاظ سرعت کار به چند دسته تقسیم می شوند. که با حروف اختصاری که روی آن درج می‌شود مشخص می‌شوند. این حروف عبارتند از:

  • نوع A : تندکار
  • نوع B : تقریبا تندكار
  • نوع C : متوسط
  • نوع D : كندكار

ما در برق ساختمان فقط با نوع B و C سروکار داریم که نوع B برای سرخط روشنایی ها و نوع C برای سرخط پریزها استفاده می‌شود. تا قبل از این برقکارها همه فیوزهای یک ساختمان را از نوع C انتخاب می کردند ولی در ویراش جدید مبحث 13 مقررات ملی برق ساختمان تاکید شده است که باید برای روشنایی ها از نوع B و برای پریزها از نوع C استفاده گردد.
به فیوز زیر نگاه کنید، روی آن کلمه C25 درج شده است، یعنی این فیوز از نوع C است.

 

فیوز مینیاتوری

فیوز مینیاتوری

 

نقشه سیمکشی و سربندی جعبه فیوز :

نقشه نصب فیوزهای مینیاتوری در تصویر زیر آمده است. نقشه فیوزهای فشنگی و فیوزهای اتوماتیک هم دقیقاً به همین شکل  است.

 

 

نقشه جعبه فیوز

نقشه جعبه فیوز

به خاطر شلوغ نشدن نقشه بالا ادامه سیم ارت رسم نشده است. کافی است تمام سیم های ارتی که به داخل جعبه فیوز می آید را با شمش ارت -شینه ارت- به سیم ارت اصلی وصل کنید. اطلاعات کاملتر در مورد نحوه نصب سیم های ارت در کتاب آموزش برق ساختمان آمده است.

 

نکته: ورودی و خروجی در کلیدهای مینیاتوری مهم نیست، یعنی مهم نیست که ورودی از بالای فیوز باشد یا از پایین. ولی در استانداردهای برق ساختمان آمده است که ورودی را از بالای کلید مینیاتوری و خروجی از پایین فیوز باشد.

 

محافظ جان : فیوز یا همان کلید محافظ جان که کم کم دارد جای خود را در برق ساختمان باز می کند، علاوه بر اضافه بار و اتصال کوتاه، می تواند از برق گرفتگی، شوک الکتریکی، جریان نشتی و افزایش ولتاژ هم از مدار شما محافظت کند.

این فیوز ها 2 ورودی و 2 خروجی دارند. چون علاوه بر سیم فاز، سیم نول هم به فیوز محافظ جان وصل می شود. نقشه نصب فیوز محافظ جان در پایین رسم شده است.

 

 

نقشه فیوز محافظ جان

نقشه فیوز محافظ جان

می بینید که فاز و نول از قسمت بالای کلید محافظ جان وارد شده و از قسمت پایین خارج می شود. ولی برای فیوزهای مینیاتوری و فشنگی اینکه ورودی از بالا باشد یا پایین، مهم نیست.

نکته: در مقررات جدید مبحث 13 آمده است که نصب یک عدد فیوز اصلی، قبل از کلید محافظ جان الزامی است. یعنی در تصویر بالا بایستی یک عدد فیوز مینیاتوری 32 آمپر قبل از محافظ جان نصب شود.

 

حال به سراغ این موضوع می رویم که، ظرفیت فیوزهایی که در جعبه فیوز استفاده می کنیم، چقدر باید باشد؟ یا فیوزهای جعبه فیوز باید چند آمپر باشند؟

  • برای سرخط روشنایی ها از فیوز 10 آمپر نوع B استفاده کنید. (B10)
  • برای سرخط پریز های آشپزخانه از فیوز 16 آمپر نوع C استفاده کنید. (C16)
  • برای سرخط پریزهای پذیرایی و اتاق خواب از فیوز 16 آمپر نوع C استفاده کنید. (C16)
  • برای فیوز اصلی از نوع 25 یا 32 آمپر -بسته به آمپراژ کنتور- استفاده کنید. فیوز اصلی هم می تواند نوع B و هم می تواند نوع C انتخاب شود. ولی بهتر است که نوع B انتخاب شود زیرا معمولاً در کنتورهای برق از فیوزهای نوع C استفاده می‌شود، و بهتر است که فیوز پایین دست آن (یعنی همان فیوز اصلی داخل جعبه فیوز) از نوع B انتخاب شود تا در صورت بروز اتصالی، اول فیوز داخل جعبه فیوز بپرد.
  • کلید محافظ جان باید با فیوز اصلی هم آمپر باشند. یعنی اگر فیوز اصلی 32 آمپر است، محافظ جان هم باید 32 آمپر باشد.
  • برای سرخط کولر آبی از فیوز 16 آمپر نوع C استفاده کنید. (C16)

 

این آموزش از کتاب آموزش برق ساختمان و سیستم های اعلان حریق آمده است، اگر به دنبال مطالب جذابتر در مورد برق ساختمان هستید، سری هم به این کتاب بزنید و فصل اول آن را رایگان دانلود کنید.






      مطالب مرتبط



809 سوال مطرح شده شما هم سوالی دارید؟

  • سلام چگونه میشه یک فیوز سالم رو از فیوز معیوب تشخیص داد؟

  • سلام وقتتون بخیر
    روی یه کنتور نوشته شده ۵(۱۰۰)
    این یعنی کنتور چه امپراژی داره و اینکه فیوز پایین دستش ۲۵ امپر هستش مناسبه؟ممنون از پاسخگوییتون

  • سلام .من طبقه 5هستم زمان اتصال کوتاه فیوز مربوطه که c16میباشد.میپرد فیوز محافظ جان 25امپر هم میپرد و فیوز پشت کنتور که 5 طبقه پایینتر است هم میپره …اون هم 25 امپره مشکل کجاست …و سوال ایا فیوز محافظ جان ک شوک 30 میلی امپر بایست عمل کنه نباید اتصال کوتاه رو هم پوشش بده ..ممنون

    • سلام. بستگی به جریان اتصال کوتاه داره، اگر اتصال کوتاه شدید باشه. همه فیوزهای مسیر میپره. اگر فیوز 25 آمپر کنتور از نوع سی باشه تا حدود زیادی این مشکل حل میشه.

  • با عرض سلام و تشکر بابت سایت خوبتون
    لطفاً در مورد استابلایزر توضیح بدین و برای یخچال خونه از چه مشخصه ای استفاده کنم

    • سلام. در فوتر سایت ما لینک هست تحت عنوان “همه چیز در مورد استابلایزر” پاسخ سوال تون رو اونجا پیدا میکنید.

  • سلام. وقت بخیر . مهندس من وقتی با دستگاه جوش (سیم پیچ) کار میکنم کنتور خونه می پره. میشه لطفا منو راهنمایی کنید که چطوری میتونم یک مینیاتور جدا ، ( مختص به کابلی که واسه دستگاه جوش هست) رو به ابتدای ورودی کنتور اضافه کنم ، و لزوما این که این فیوز چند آمپر باشه ؟
    _ با توجه به این که اطلاعات روی فیوزی که از قبل زیر کنتور قرار گرفته پاک شده و تشخیص چند آمپر بودنش ظاهرا نا ممکنه.
    ممنون.

    • سلام. مرسی. اگر فیوز کنتور میپره، شما نمی تونید با اضافه کردن یک فیوز دیگه مشکل رو حل کنید، چون احتمالاً کنتور شما 15 آمپر قدیمی هست و جوابگوی مصرف خونه و دستگاه جوش نیست. باید مراجعه کنید اداره برق و درخواست ارتقاء آمپراژ بدید.

      • سلام.
        ممنون از راهنمایی شما .

  • سلام مهندس. من دستگاه ماینر در منزل نصب کردم و فیوز کنتور برقمون تیپB25 است و روی خود کنتور نوشته (60)15 از چند نفر پرسیدم گفتند عنی اینکه این کنتور از 15 امپر تا 60 امپر را جواب میده ولی به شرط اینکه فیوز 60 باشه .من چون بخاطر مایینینگ ها امپراژ بالا لازم دارم گفتم میشه که فیوز جدید 60 امپر یا کمی کمتر بگیرم و وصل کنم بجای اون فیوز 25 تیپB.راستی اگر خاستم 60 یا کمتربگیرم باید تیپش چی باشه؟؟؟؟؟؟؟؟.مشکلی پیش نمی یاد ؟؟؟.راستی کنتورمون هم از اون قدیمی های چرخشی است .دیجیتال نیست.
    ممنون میشم راهنماییم کنیم.

    • سلام امیر جان، خیر اشتباه برای شما توضیح دادن. کنتور شما 15 آمپر هست و بیشتر از اون رو جوابگو نیست. می تونید مراجعه کنید اداره برق منطقه تون با پرداخت یک مبلغی درخواست آمپراژ بالاتر کنید تا کنتورتون رو تعویض کنن.

      • سلام.پس چرا فیوزش 25 تیپ bاست؟؟؟
        اگه 15 باشه پس چرا فیوز 25 است؟؟
        خب یعنی راهی نداره ک فیوز بالاتر بزنم؟

        • سلام. چون فیوز 15 آمپر در بازار نیست مجبورن یا از فیوز 16 استفاده کنن یا از 20 آمپر یا از 25 آمپر. همونطور که گفتم باید مراجعه کنید اداره برق و درخواست آمپراژ بالاتر بدید.

          • خب یعنی کننتورمون 15 بیشتر جوابگو نیست؟؟؟

            خب اگر درخواست بدیم بعد کنتور دیجیتال میزارن یا از همین قدیمیها؟؟؟

          • بله کنتور شما 15 آمپر بیشتر جوابگو نیست. اگر درخواست بدید براتون کنتور دیجیتال میزارن.

  • سلام
    منزل من توی جعبه فیوزهای داخل واحد ،پریزها و روشنایی ها یک فیوز مشترک از نوع B25 دارند.
    به این شکل که روشنایی و پریزهای اتاق خواب دارای یک فیور مشترک هستند
    همچنین تمامی پریزها و کلیدهای پذیرایی یک فیوز مینیاتوری مشترک دارند.
    درکل فیوزها فضا به فضا تفکیک شده و 5 تا فیوز دارم.
    این سیستم اشکالی ایجاد میکند؟
    و اینکه ظرفیت فیوزها با این سیستم چقدر باید باشند؟
    تشکر

    • سلام. بله متاسفانه برقکار قبلی باید سرخط روشنایی ها رو از سرخط پریزها جدا میکرده، الان هم دیگه کار از کار گذشته و امکان تغییر سیمکشی وجود نداره.

      • حالا با این سیستم سیمکشی موجود(سرخط روشنایی ها و سرخط پریزها مشترکند) ، فیوزهای چند آمپر مناسب هستند؟و از چه تیپ کاری؟

        • سیمکشی اشتباه رو نمیشه با تعویض فیوزها اصلاح کرد، تنها کاری که می تونید بکنید اینه که برای سرخط هایی که مشترکند، فیوز 10 آمپر نصب کنید.

برای ارسال سوال، نظر، انتقاد، پیشنهاد، از فرم زیر استفاده کنید

فقط به سوالاتی پاسخ داده می شود که مرتبط با موضوع فوق باشد.


تلفن تماس سایت آموزش برق

مجوز فعالیت سایت آموزش برق


logo-enamad logo-samandehi

محصولات آموزش برق و سیستم های حفاظتی

هدیه رایگان سایت


هم می توانید از برق کشی لذت ببرید و هم از آن درآمد خوبی کسب کنید.
اگر:
کتاب آموزش جامع برق ساختمان را خوانده باشید. برای دریافت رایگان فصل اول این کتاب در ایمیل خود، کافیست آدرس ایمیلتان را وارد کنید.



سایت های همکار


سایت کالنجی

آموزش برق در شبکه های اجتماعی