آذر
۱۲
۱۳۹۴

جعبه فیوز

آموزش نصب جعبه فیوز در برق ساختمان :

 

طریقه نصب و سربندی سیم ها در جعبه فیوز با فیوزهای مینیاتوری و فیوزهای محافظ جان در این آموزش تقدیم شما می گردد.

 

جعبه فیوز

جعبه فیوز

 

 

جعبه فیوز از قسمت های مهم در برق ساختمان است که در داخل هر واحد ساختمان و در ورودی آپارتمان نصب می شود، سرخط تمام مصرف کننده های یک واحد مسکونی از آن تغذیه می شود، و در نقشه های برق ساختمان آن را با علامت اختصاری DP نشان می دهند.

تا چند سال قبل در ساختمان های مسکونی خبری از جعبه فیوز نبود و به روش جعبه تقسیم سیمکشی منازل انجام می شد. ولی از آنجا که جعبه فیوز مزیت های زیادی را با خود آورد. استفاده از آن فراگیر و حتی مقررات برق ساختمان استفاده از آن را الزامی کرد. بزرگترین مزیت جعبه فیوز این است که در صورت ایجاد مشکل در یک سرخط، تنها آن مسیر از مدار خارج می شود و برق بقیه مسیرها قطع نمی شود.

از آنجایی که سر خط همه مصرف کننده ها به آن منتهی می شود. پس این قسمت تامین کننده ی برق تمام اجزای یک واحد مسکونی است.خود جعبه فیوز برق خود را توسط یک کابل سه رشته ۳*۶ از تابلو کنتور اصلی می گیرد. جعبه فیوزها از تعداد چهار تایی تا هر تعدادی که بخواهید در بازار موجود است.

 

قبل از این که به سراغ جعبه فیوز و نقشه سیم کشی آن برویم باید فیوزها را بشناسیم :

فیوز : فیوزها انواع مختلفی دارند ولی در برق ساختمان بیشتر با نوع فشنگی ، اتوماتیک، مینیاتوری و محافظ جان سروکار داریم، پس به توضیح این موارد بسنده می کنیم.

فیوزهای مینیاتوری، فشنگی و اتوماتیک (آلفا) : این سه مدل از فیوزها مدارات برق را در مقابل اتصال کوتاه ( یعنی برخورد سیم فاز با نول ) و اضافه بار ( یعنی کشیدن جریانی بیشتر از جریان نوشته شده روی فیوز ) محافظت می کنند. فقط یک ورودی و یک خروجی دارند و در مسیر سیم فاز قرار می گیرند، پس می توان گفت که به صورت سری در مدارهای برق ساختمان قرار می گیرند.
در تصویر پایین یک مدل فیوز فشنگی به همراه پایه را مشاهده می کنید. این فیوزها از سه قسمت تشکیل شده اند.مغزی، کلاهک و پایه فیوز. و اگر این فیوز عمل کند، باید دور انداخته شود. چون یک بار مصرف هستند. برای تعویض آنها هم باید کلاهک آن را در خلاف جهت عقربه های ساعت بچرخانید و مغزی را بیرون آورده و تعویض کنید.

فیوز فشنگی

فیوز فشنگی

 

و در تصویر پایین فیوزهای اتوماتیک یا آلفا را مشاهده می کنید.برخلاف فیوزهای قبلی که یک بار مصرف هستند، این فیوزها اگر عمل کنند، کافیست چند ثانیه صبر کنید تا خنک شوند و سپس دکمه مشکی را دوباره فشار دهید تا اتصال برقرار شود. دکمه قرمز رنگ هم به این خاطر است که بتوانید به صورت دستی فیوز را قطع یا وصل کنید.
این فیوزها هم مانند فیوزهای قبلی روی یک پایه بسته می شوند.

فیوز اتوماتیک

فیوز اتوماتیک

و در پایین تصویر یک فیوز مینیاتوری را مشاهده می کنید. فیوزهای مینیاتوری  پرکاربردترین فیوزها در برق ساختمان هستند. و از لحاظ سرعت کار به چند دسته تقسیم می شوند.

 

فیوز مینیاتوری

فیوز مینیاتوری

 

نقشه سیمکشی و سربندی جعبه فیوز :

نقشه نصب فیوزهای مینیاتوری در تصویر زیر آمده است. نقشه فیوزهای فشنگی و فیوزهای اتوماتیک هم دقیقاً به همین شکل  است.

 

 

نقشه جعبه فیوز

نقشه جعبه فیوز

به خاطر شلوغ شدن نقشه بالا ادامه سیم ارت رسم نشده است. کافی است تمام سیم های ارتی که به داخل جعبه فیوز می آید را با چسب برق یا شمش ارت به سیم ارت اصلی وصل کنید.

 

فیوزهای محافظ جان : فیوزهای محافظ جان که کم کم دارد جای خود را در برق ساختمان باز می کند، علاوه بر اضافه بار و اتصال کوتاه، می تواند از برق گرفتگی، شوک الکتریکی، جریان نشتی و افزایش ولتاژ هم از مدار شما محافظت کند.

این فیوز ها دو ورودی و دو خروجی دارند. یعنی علاوه بر سیم فاز، سیم نول هم به فیوز محافظ جان وصل می شود. نقشه نصب فیوز محافظ جان در پایین رسم شده است.

 

 

نقشه فیوز محافظ جان

نقشه فیوز محافظ جان

می بینید که فاز و نول از قسمت بالای این فیوزها وارد شده و از قسمت پایین خارج می شود. ولی برای فیوزهای مینیاتوری و فشنگی اینکه ورودی از بالا باشد یا پایین، مهم نیست.

 

حال به سراغ این موضوع می رویم که، ظرفیت فیوزهایی که در جعبه فیوز استفاده می کنیم، چقدر باید باشد ؟

برای سرخط روشنایی ها از فیوز ۱۰ آمپر استفاده کنید.

برای سرخط پریز های آشپزخانه از فیوز ۱۶ یا ۲۰ آمپر استفاده کنید.

برای سرخط پریزهای حال و خواب از فیوز ۱۶ آمپر استفاده کنید.

برای فیوز اصلی و فیوز محافظ جان، از فیوز ۲۵ یا ۳۲ آمپر استفاده کنید.

ظرفیت فیوز ها با علامت C یا A بر روی آنها نوشته شده است. مثلاً اگر روی یک فیوز نوشته شده بود، C16 یا ۱۶A  یعنی این فیوز ۱۶ آمپر است.

 

نکته: ورودی و خروجی در فیوزهای مینیاتوری مهم نیست، یعنی مهم نیست که ورودی از بالای فیوز باشد یا از پایین. ولی معمولا برقکارها ورودی را از زیر فیوز های مینیاتوری قرار می دهند و خروجی را از پیچ بالای فیوز می گیرند.

 

این آموزش از کتاب آموزش برق ساختمان و سیستم های اعلان حریق آمده است، اگر به دنبال مطالب جذابتر در مورد برق ساختمان هستید، سری هم به لینک بالا بزنید.



260 دیدگاه + فرستادن دیدگاه

  • سلام. ممنون از پاسختون. با توجه به توضیحات قبلی سوال دیگر دارم.اگر در یک فیوز ۱۶ آمپر، دو وسیله ۱۶ آمپر روشن باشد، سهم هر وسیله وقتی هر دو همزمان روشن هستند ۸ آمپر است؟ مثلا وقتی چایساز ۱۶ آمپر روشنه، به یخچال ۱۰ آمپر چند آمپر میرسه؟ یا مثلا ظرفشویی و لباسشویی همزمان روشن باشند. وقتی کنتر برق اصلی ۲۵ آمپره ، و دو وسیله ۱۶ آمپر روشنه، برای هر دو وسایل به ۳۲ آمپر نیاز داریم.تازه از اونطرف کولر و تلویزون هم روشنه. آیا امپر اینجوریه یا به هر دوطرف ۱۶ آمپر میرسه. امپر چطور حساب میشه. افت امپر وجود نداره؟ایا باید کنتر برق و سیم کشی را تعویض کنم؟کنتر برق ۲۵ امپر بود.

    • سلام. خواهش می کنم.
      ۱- نه ، یک فیوز ۱۶ آمپر حداکثر می تونه ۱۶ آمپر رو از خودش عبور بده. پس شما نمی تونید دو تا وسیله برقی که هر کدوم ۱۶ آمپر برق مصرف می کنن رو به یک فیوز ۱۶ آمپر وصل کنید، چون فیوز می پره.
      وسایل برقی منزل شما فک نمی کنم هیچ کدومشون ۱۶ آمپر جریان بکشن چون ۱۶ آمپر جریان خیلی بزرگیه. مثلاً جریان مصرفی تلویزیون خونه شما به یک آمپر هم نمی رسه. یا جریان مصرفی یک یخچال حدودا یک آمپر هستش.
      جریان مصرفی به این صورت حساب میشه.توان مصرفی تقسیم بر ولتاژ (که در ایران ۲۲۰ است).
      خیر نیازی به تعویض کنتور و سیمکشی نیست. از یک برقکار بخواهید که بیاد و همون سرخط هایی رو که گفتم از هم دیگه جدا کنه.

  • سلام.در آشپزخانه ما که قدیمی است، فیوز میناتوری ۱۶ امپر در جعبه فیوز بسته شده است. با توجه به داشتن لوازم: ظرفشویی ، یخچال ساید بای ساید ، لباسشویی، پکیج ، چایساز ، میکروفر سولاردام ، استفاده از گوشتکوب برقی ، خوردکن ، آسیاب کن و آبمیوه گیر . و البته کولر آبی بزرگ خانه نیز به فیوز آشپزخانه وصل شده است. چند وقتیه لوازم آشپزخانه داره میسوزه و فکر میکنم از این بابته.
    بنظرم بهتر باشه کلید مینیاتوری داخل فیوز آشپزخانه را ۳۲ امپر کنم یا ۴۰ آمپر؟ بنظرم ۲۵ آمپر کمه چون گاهی همزمان ظرفشویی ۱۶ آمپرما با چایساز ۱۶ آمپر و مایکروفر ۱۶ آمپر و یخچال ۱۰ آمپر و پکیج ،همزمان و روشن هستند.در فصل تابستان هم کولر آبی هم به آضافه میشه. کلید مینیاتوری چند آمپر بندازم؟ اگر ۴۰ آمپر بندازم ، کلید محافظ جان ۶۳ آمپر نیز بخرم؟ لطفا زودتر راهنمایی کنید.

    • سلام آقا اشکان. با این توصیفی که فرمودین، شما باید سرخط تعدادی از مصرف کننده ها رو از همدیگه تفکیک کنید. مثلاً از یک برقکار بخوایید که برای کولر آبی یک سرخط جدا نصب کنه(البته اگر سیمکشی تون اجازه این کار رو بده).
      و در مورد فیوزها، اگر کنتور اصلی منزل شما ۲۵ آمپر باشه شما نباید برای جعبه فیوز از فیوزی با ظرفیت بیشتر از ۲۵ آمپر استفاده کنید چون عملاً این کار شما هیچ تاثیری نداره. پس برای تمام وسایل آشپزخانه یک فیوز ۱۶ آمپر. برای ماشین لباسشویی و ظرفشویی یک فیوز ۱۶ آمپر و برای کولر آبی هم یک فیوز ۱۶ آمپر نصب کنید. یک کلید محافظ جان ۲۵ آمپر هم قبل از همه این ها نصب کنید.

  • با سلام‌
    داخل آپارتمان من لامپ دم در دوتا کلید داره .گفتم بیام یکی کلید هاش پیریز کنم اول که نول قطع بود چند تا پیریز ها دو فاز شدن . حالا هم فیوز ترمینال دم در دو تاش کار میکنه اولی و آخری وسطی ها کار نمیکنه علتش چیه

    • سلام. سوالتون واضح نیست. روشن تر بفرمایید.
      منظورتون از اینکه که می فرمایید لامپ دم در دو تا کلید داره چیه. یعنی برای اون لامپ از کلید تبدیل استفاده شده؟ یا از کلید دو پل؟
      و منظورتون از فیوز ترمینال دم در چیه؟

  • سلام ممنون از جواب خوبتون
    یه سوال دیگه هم داشتم در مورد محل جعبه فیوز که باید در منزل های در به حیاط حتما در ورودی هال قرار داشته باشه یا میتونیم اونو به محلی که سیم کشی راحت تره منتقل کنیم مثلا در وسط ساخت خارج از دید قرار بگیره

    • سلام. بله می تونید. حتی اگر در وسط ساخت باشه، سیم کمتری هم مصرف میشه.
      فقط نباید روی دیوار حمام و سرویس بهداشتی قرار بگیره.

  • ببخشید یعنی آگه جعبه فیوز باشه،جعبه تقسیم بکار نمیبرن؟؟؟اما هست خانه هایی که از هر دوش بکار بره

    • سلام سینا جان. در منازل مسکونی قدیمی، مثلاً خونه هایی که ۱۵ یا ۲۰ سال پیش ساخته شده از روش جعبه تقسیمی استفاده می کردن. ولی دیگه مقررات ملی ساختمان اجازه استفاده از جعبه تقسیم رو نمیده و باید به روش جدیدی که در کتاب آموزش جامع برق ساختمان توضیح داده شده برقکشی کرد.

  • سلام
    در مطالب اموزشی در اینترنت نوشته که هر سر خط پریز یا روشنایی فقط تا ۱۲ عدد پریز یا لامپ رو میتونه تغذیه کنه و برای بیشتر از این تعداد باید سیم جداگانه کشید حالا سوال من اینجاست که میتونم سر خط های جداگانه رو داخل جعبه فیوز به همدیگه وصل کنم ؟مثلا با زدن یک فیوز ۱۶ آمپر برق پریز های کل ساختمان رو قطع کرد؟

    • سلام. سرخط یعنی یک مسیر سیمکشی جدا و یک فیوز جدا در ابتدای اون مسیر. پس اگر می خواهید این استاندارد رو رعایت کنید، این کار رو نکنید.

  • سلام
    واقعا ممنونم از جواب خوبتون .
    اقای مدیر من خودم کارشناسی ارشد برق خونده ام اما این نکته رو نمی دونستم که کلید محافظ جان خطا را بر چه اساسی تشخیص میدهد و عمل می کند امروز من یه علم تازه ای از شما اموختم . مرسی

  • با عرض سلام ، بی نهایت ممنون از توضیحات خوبتون.
    یه سوالی از خدمتتون داشتم ، مشخصات کلید محافظ جان، برای یک واحد مسکونی بر اساس چه معیارهای باید انتخاب شود در ضمن جریان کشیده شده از کلید محافظ جان (شبکه) به مقدار مصرف کننده های واحد مسکونی بستگی دارد بس چطور این کلید محافظ جان تشخیص می دهد که اتصال کوتاهی رخ داده یا یا برق گرفتگی شخصی اتفاق افتاده و یا لحظه راه اندازی یک مصرف کننده با آمپر زیاد میباشد تا مدار را قطع کند.

    • سلام. خواهش می کنم.
      اگر کلید محافظ جان در مسیر کل برق واحد قرار می گیره باید ظرفیت اون با ظرفیت فیوز کنتور یکی باشه. یعنی اگر کنتور اصلی ۲۵ آمپر باشه باید کلید محافظ جان هم ۲۵ آمپر انتخاب بشه.
      حداقل جریانی که باید از یک کلید محافظ جان نشتی پیدا کنه تا فیوز عمل کنه، ۳۰ میلی آمپر هستش و چون هم فاز و هم نول وارد این کلید میشن، در زمان برقگرفتگی این فیوز متوجه میشه که جریان از سیم فاز خارج شد ولی به سیم نول برنگشته، پس برقگرفتگی یا نشتی اتفاق افتاده.

  • عرض سلام و ادب و خسته نباشید خدمت مهندس گرامی جا داره یه تقدیر و تشکر کرده باشم از این همه توضیح هات ساده و کامل،بی زحمت اگه امکانش هست نحوه ی حساب کتاب،چه چیزایرو با چه قیمتی حساب کنیم و قیمت سیم کشی رو برای من ایمیل کنید،سپاسگذارم

    • سلام آقا رضا. از لطفتون سپاسگذارم. در کتاب آموزش جامع برق ساختمان و سیستم های اعلان حریق ما در مورد اجرت کار برقکار صحبت کردیم. اون صفحات از کتاب که مربوط به سوالتون میشه رو براتون ایمیل می کنم.

  • سلام
    مهندس عزیز و گرانقدر
    واقعا جا دارد که از جنابعالی بخاطر ارائه اموزش جامع به زبان ساده کمال تشکر را بکنیم ، حتما کتاب جنابعالی را (که فکر میکنم تنها منبع اموزش سیم کشی ساختمان باشد که به زبادن ساده و کاربردی توضیح داده شده است)تهیه خواهم کرد چون در یک کلام عالیه، اینکه میخوام تمام مراحل و مطالب و نکته های که لازمه برای دانستن یک سیم کشی را بدانم و کار عملی را هم از پدرم که یک سیم کش ساختمان هست یاد بگیرم.
    ویک پیشنهاد هم دارم اینکه یک فیلم اموزشی بصورت عملی از مراحل اجرای سیم کشی یک ساختمان را تهیه بکنید تا بتوانیم به عنوان یک منبع عملی هم استفاده بکنیم
    امیدوارم که همیشه سربلند و پیروز باشید
    باتشکر
    یوسف

    • سلام آقا یوسف. از لطف شما سپاسگذارم.
      چشم. کمی سرمون خلوت بشه، قصد داریم که در مورد موضوعات مرتبط با کتاب آموزش جامع برق ساختمان، فیلم های آموزشی هم تهیه کنیم تا فهم مطالب برای خواننده ها بیشتر بشه.

  • با سلام و خسته نباشید خدمت جناب مهندس
    جناب مهندس اگه امکان داره یه توضیحاتی در مورد نحوه اجرای هوشمند سازی برق ساختمان ارائه بدین
    با تشکر

    • سلام. مرسی. یه خورده این روزا سرمون شلوغه. انشاا… در روزهای آینده.

  • سلام میخواستم بدونم برای روشنایی هر اتاق از یک ساختمان باید یک فیوز جداگانه نصب شود،یا روشنایی کل ساختمان باید یه فیوز داشته باشد،این فیوز باید چند امپر باشه.در سیم کشی ساختمان میشه همه نول ها رو به هم وصل کرد یا اینکه باید سیم فاز و نول هر اتاق رو جدا گانه داخل جعبه فیوز آورد بعد نول ها رو به هم وصل کرد در این روش آیا هزینه زیاد نمیشه.با تشکر

    • سلام این سوالتون خیلی کلی هستش، بطوری که توضیح کامل اون در کتاب آموزش برق ساختمان دقیقاً ۷۰ صفحه رو به خودش اختصاص داده. ولی یک توضیح مختصر رو خدمت شما عرض می کنم.

      برای هر اتاق یک فیوز جدا نصب نمیشه. معمولاً برای همه اتاق خواب ها یک فیوز، برای پذیرایی و آشپزخانه یک فیوز و برای سرویس بهداشتی و حمام و هم یک فیوز نصب میشه. که ما در کتاب برق ساختمان اشاره کردیم اسم هر کدوم از این ها سرخطه و برای هر کدوم از اونها یک فیوز جدای ۱۰ آمپر در داخل جعبه فیوز نصب میشه.
      هر سر خط یک فاز و یک نول جدا داره.

  • سلام اگه امکان داره قیمت سیم کشی ساختمان بر حسب متر مربع و شعله به ایمیل ارسال کنید.ممنون

    • سلام آقا مسعود. ما در صفحه ۲۰۶ تا ۲۰۹ کتاب آموزش برق ساختمان در این مورد زیاد صحبت کردیم. ولی باز هم قیمت هایی رو که لازمه براتون ایمیل می کنم.

برای ارسال سوال، نظر، انتقاد، پیشنهاد، از فرم زیر استفاده کنید

فقط به سوالاتی پاسخ داده می شود که مرتبط با موضوع فوق باشد.


آخرین سوالات پاسخ داده شده

محصولات آموزش برق و سیستم های حفاظتی

هدیه رایگان سایت

هم می توانید از برق کشی لذت ببرید و هم از آن درآمد خوبی کسب کنید.
اگر:
کتاب آموزش جامع برق ساختمان را خوانده باشید. برای دریافت رایگان فصل اول این کتاب در ایمیل خود، کافیست آدرس ایمیلتان را وارد کنید.



آمار بازدیدکنندگان

  • کاربران حاضر: 2
  • بازدید امروز: 13,257
  • بازدید دیروز: 16,936
  • بازدید ماه: 430,068
  • تاریخ به‌روزشدن سایت: اردیبهشت ۲۵, ۱۳۹۶

سایت استادکارُ شاگرد

آموزش برق ساختمان در اینستاگرام