خرید آموزش نقشه کشی برق ساختمان در اتوکد
آذر
۱۹
۱۳۹۶

برق آسانسور و چاله آسانسور

برق آسانسور و چاله آسانسور از قسمت های مختلفی تشکیل شده که در درس امروز فقط به قسمت هایی که می تواند به یک برقکار ساختمان مربوط شود اشاره می کنیم. البته نصب و سیمکشی این موارد برعهده نصاب یا شرکت فروشنده آسانسور است، ولی اگر شما به عنوان یک برقکار ساختمان اینها را بدانید، می‌توانید با نصب آنها یک دستمزد جدا بگیرید.

 

کابل اصلی برق آسانسور :

برق تمام سیستم آسانسور، چراغ ها و پریزهای موجود در موتورخانه و چاله آسانسور توسط یک کابل ۵ رشته که از کنتور عمومی می آید تامین می شود. همانطور که در کتاب آموزش برق ساختمان گفتیم کنتور عمومی برای ساختمان هایی که آسانسور دارند، یک کنتور ۳ فاز است که تمامی ساکنین آن مجتمع مسکونی در پرداخت هزینه های مصرفی آن شریک هستند. این کنتور در کنار سایر کنتورهای برق، یعنی در تابلوی کنتورها نصب می شود. اینکه این کابل ۵ رشته ای از چه نمره ای باشد بستگی به توان موتور، ظرفیت آسانسور، راندمان موتور و پارامترهای دیگر تعیین میشود. ولی

معمولاً برای آسانسورهای -۵/۵ کیلو وات و کمتر- و تا ارتفاع ۶ طبقه ، که ظرفیت جابجایی ۴ تا ۶ نفر را دارند، از کابل ۵ در ۶ استفاده می شود. و برای موتورهای آسانسور با توان ۹/۵ کیلو وات که معمولاً ظرفیت جابجایی ۱۰ نفر را دارند، از کابل ۵ در ۱۰ استفاده می‌شود. از این ۵ رشته سیم، ۳ رشته برای فازهای برقِ ۳ فاز، یک رشته برای نول و یک رشته برای ارت استفاده می شود.

نکته: وقتی می گوییم یک کابل ۵ در ۶ (۵*۶) است، یعنی در داخل آن کابل ۵ رشته سیم با نمره ۶ قرار گرفته است.

پس این کابل اصلی بایستی از کنتور عمومی شروع شود و با استفاده از لوله برق فولادی یا لوله برق نسوز به داخل چاله آسانسور برسد و بعد از آنجا به سمت بالا و تا اتاقک موتورخانه امتداد یابد و به تابلوی قدرت -اسم دیگرش تابلوی سه فاز- وصل شود. لوله های فولادی یا لوله های نسوز که کابل اصلی از داخل آن رد شده بایستی به فاصله هر ۲ متر به دیواره چاله آسانسور با بست محکم شود.

توجه کنید که چون تابلوی قدرت در نزدیکی درب ورودی به موتورخانه نصب می شود، شما بایستی طول کابل برق اصلی را کمی بلندتر در نظر بگیرید تا مطمئن شوید که بعداً طول کابل کوتاه نمی آید.
تابلوی قدرت یا همان تابلوی ۳ فاز یک تابلوی کوچک است که فقط روی آن یک کلید گردان صفر و یک و ۳ عدد چراغ سیگنال کوچک قرار دارد. این تابلو در ارتفاع ۱۲۰ تا ۱۴۰ سانتی متری از کف موتورخانه نصب می شود. تصویر یک تابلوی قدرت را در پایین مشاهده می‌کنید. با چرخاندن کلید گردان روی این تابلو، برق کل سیستم آسانسور، بجز برق روشنایی ها و پریزها قطع خواهد شد.

 

تابلو برق 3 فاز آسانسور

 

پس این تابلو، برق ۳ قسمت مختلف را تامین می کند.

۱- برق موتور و تابلوی کنترل

۲- برق چراغ های چاله آسانسور و اتاقک موتورخانه

۳- برق پریزهای چاله آسانسور و اتاقک موتورخانه

شمای تقسیم برق در تابلوی 3 فاز

البته شما به عنوان یک برقکار ساختمان فقط کابل اصلی را تا نزدیکی درب موتورخانه می کشید و الباقی کار را آقای نصاب آسانسور انجام می‌دهد. پس نیازی نیست که بیشتر از این وارد جزئیات شویم.

توجه: به خاطر ارتفاع زیاد چاله آسانسور و سختی کار در این قسمت، هزینه نصب کابل اصلی اندکی زیاد است. شما می توانید برای نصب این کابل به همان ترتیبی که در بالا اشاره شد، برای یک ساختمان ۴ یا ۵ طبقه، ۱۰۰ هزار تومان اجرت دریافت کنید.

 

روشنایی چاهک آسانسور و موتورخانه :

الف: چاله آسانسور:

حتماً تا به حال به داخل یک چاله آسانسور نگاه کرده اید، اگر دقت کرده باشید روشنایی فضای این چاله توسط چراغ های خاصی به نام چراغ های تونلی تامین می‌شود. البته هر نوع چراغ دیگری که حداقل دارای IP 44 باشد می تواند در چاهک آسانسور نصب شود، ولی نوع متداول این چراغ ها همان چراغ های تونلی است که تصویر آن را در پایین مشاهده می کنید.

چراغ تونلی

بهتر است در داخل چاله آسانسور، این چراغ ها را به صورت عمودی و در جهتی که -سوراخ ورودی کابل به چراغ- در سمت پایین باشد، نصب کنید. تا از نفوذ هرگونه آب و رطوبت به چراغ جلوگیری شود. طبق مبحث ۱۵ مقررات ملی ساختمان که در مورد آسانسورها صحبت می کند، بایستی یک چراغ روشنایی از ارتفاع ۵۰ سانتی متر زیر سقف چاهک آسانسور -همان سقفی که موتور آسانسور روی آن قرار میگیرد- شروع شود و به فاصله هر حداکثر ۷ متر یک چراغ دیگر نصب کنید تا به پایین چاله آسانسور برسید. در جمله قبل روی کلمه “حداکثر” دوباره تاکید می کنیم، تا متوجه شوید که می توانید این فاصله را کمتر هم در نظر بگیرید، و همیشه پیشنهاد ما این است که در هر ۲ طبقه -یعنی حدوداً هر ۵ متر- یک چراغ نصب کنید، تا روشنایی بهتری فراهم شود.
آنگاه در ارتفاع ۵۰ سانتی متر مانده به کف چاهک آسانسور هم آخرین چراغ را نصب کنید و در کنار آن یک پریز برق هم قرار دهید. سرخط این پریز بایستی از سرخط روشنایی ها جدا باشد تا زمانی که کلید چراغ ها در حالت خاموش قرار میگیرد، برق این پریز قطع نشود. این پریز بعداً برای سرویس و بازبینی ماهیانه آسانسور مورد استفاده قرار گیرد و نصب آن الزامیست.
در نهایت برای تمام چراغ های گفته شده یک کلید یک پل در موتورخانه آسانسور نصب کنید. البته قبلاً از کلیدهای تبدیل استفاده میشد تا هم از پایین چاله آسانسور و هم از اتاقک موتورخانه بتوان چراغ ها را خاموش کرد، ولی طبق استانداردهای جدید تنها بایستی یک کلید تک پل در موتورخانه آسانسور نصب شود تا سرویس کار آسانسور مجبور باشد که برای روشن کردن چراغ ها به موتورخانه مراجعه کند و قبل از شروع به کار، برق آسانسور را هم قطع کند.
تمامی سیمکشی های گفته شده بایستی در داخل لوله های برق فولادی یا لوله های برق نسوز قرار گیرد و نصب داکت های روکار در داخل چاهک آسانسور ممنوع است. می توانید در کنار هر چراغ یک جعبه تقسیم روکار ۱۰*۱۰ نصب کنید و سربندی سیم ها را در داخل جعبه تقسیم انجام دهید.

اکنون به تصویر زیر که چراغ های یک چاله آسانسور را نشان می دهد نگاه کنید. همانطور که مشاهده می کنید چراغ ها در کنار ریل وزنه تعادل نصب شده‌اند تا مزاحمتی برای سایر تجهیزات نداشته باشند. و در هر طبقه یک چراغ نصب شده است، که به نظر ما نصب یک چراغ برای هر ۲ طبقه کفایت می کند و نیاز به هزینه کردن بیشتر از این نیست. ایراد دیگری هم که در این تصویر وجود دارد، استفاده از داکت های پلاستیکی برای سیم های برق است.

چراغ های تونلی چاله آسانسور

 

ب: اتاقک موتورخانه:

تعداد روشنایی های اتاقک موتورخانه آسانسور هم بسته به مساحت این محیط دارد. ولی نصب ۱ یا حداکثر ۲ چراغ دیواری یا سقفی که برای آنها یک کلید یک پل در کنار درب ورودی موتورخانه نصب شده است، کفایت می کند. چراغ های داخل اتاقک موتورخانه هم می بایست IP44 باشند. طبق مقررات اجرایی، حداقل روشنایی محیط اتاقک موتورخانه باید ۲۰۰ لوکس باشد.

توجه: سرخط روشنایی اتاقک موتورخانه و سرخط روشنایی چاله آسانسور و پریز برق داخل چاله آسانسور، باید از برق سایر تجهیزات جدا باشد تا با قطع کلید سه فاز اصلی داخل موتورخانه، برق روشنایی ها و پریز قطع نشود.

نکته: برای تمام روشنایی ها در چاله آسانسور و اتاقک موتورخانه باید از ۳ رشته سیم نمره ۱٫۵ استفاده کنید. که این سه رشته سیم شامل فاز، نول و ارت می باشد. و برای سرخط روشنایی ها یک فیوز ۱۰ آمپر تندکار نوع B در تابلوی قدرت نصب می گردد.

نکته: وجود حداقل یک پریز برق در موتورخانه آسانسور الزامی است.

نکته: برای پریزی که قبلاً گفتیم در ارتفاع ۵۰ سانتی متری از کف چاله آسانسور قرار میگیرد و پریزی که در موتورخانه و نزدیک تابلوی قدرت نصب می شود باید از ۳ رشته سیم نمره ۲٫۵ استفاده کرد. که این سه رشته شامل فاز، نول و ارت هستند و برای این دو پریز یک فیوز ۱۶ آمپر کندکار نوع C در تابلوی قدرت نصب می گردد.

پس با توجه به توضیحات گفته شده، نمایی از برقکشی چاله آسانسور و اتاقک موتورخانه را ترسیم میکنیم.

برق آسانسور

 

 

چند نکته مهم در برقکشی چاله آسانسور:

۱- عبور هرگونه کابل، لوله و تجهیزات الکتریکی و مکانیکی -مثل کابل های آنتن، لوله های آب یا گاز، رایزرها و لدرهای برق متعلق به سایر واحدها- که متعلق به آسانسور نباشد در چاه آسانسور ممنوع است.

۲- برعکس قسمت قبل هم صادق است. یعنی تمام کابل ها، لوله ها و تجهیزات متعلق به آسانسور باید در چاه آسانسور نصب شود و مثلاً شما مجاز نیستید که کابل برق اصلی آسانسور را از داخل واحدها یا از داخل رایزرهای ساختمان عبور دهید و حتماً بایستی آن را از داخل چاله آسانسور عبور دهید.

۳- عبور لوله های برق از کف موتورخانه آسانسور ممنوع می باشد.

۴- برای تهویه مناسب در موتورخانه آسانسور یک فن فلزی نصب می کنند تا هوای داخل موتورخانه را به سمت بیرون هدایت کند. بهتر است این فن به سیستمی مثل فتوسل معکوس مجهز شود تا در طی روز هواکش را روشن و در شب هنگام هواکش را خاموش کند.

۵- نصب تابلو سه فاز در داخل موتور خانه باید در نزدیکترین حالت به درب موتورخانه باشد.

۶- وجود حداقل یک پریز برق در موتورخانه آسانسور الزامی است.

۷- ابتدای کابل اصلی برق آسانسور را، در قسمتی که قرار است به تابلو کنتورها وصل شود، حدوداً یک متر بلندتر در نظر بگیرید تا مطمئن شوید که بعداً برای اتصال به کنتور کابل شما کوتاه نمی آید. در صورت ۲ تکه شدن این کابل، یک مهندس ناظر برق می تواند کار شما تایید نکند، در این صورت نه تنها کارفرما مزدی به شما نمی‌دهند،  حتی می تواند خسارت کابل را هم از شما بگیرد.

۸- به تازگی آسانسورهایی به بازار آمده اند که با برق تک فاز کار می کنند. یعنی کابل برق اصلی آنها باید تنها ۳ رشته سیم داشته باشد (فاز، نول، ارت). ولی در کل پیشنهاد ما به شما این است که همیشه به نیت اینکه قرار است مالک آن ساختمان یک آسانسور ۳ فاز بخرد، کابل کشی کنید، تا در صورت تغییر نظر مالک، با مشکل کمبود رشته کابل بر نخورید.

 


سایت آموزش برق به کمک شما نیاز دارد. لطفاً چنانچه از محتوای آموزشی این صفحه رضایت دارید با فشردن کلید +G بالا در گوگل به این صفحه امتیاز بدهید. از اینکه به بهتر شدن این سایت کمک می کنید از شما سپاسگذاریم.


104 سوال مطرح شده + پرسیدن سوال

  • با سلام و عرض خسته نباشید میخواستم بپرسم در خصوص همبندی فنداسیون چاهک اسانسور که به چه صورتی میباشد در صورت امکان نحوه همبندی یه اسانسور دو قلو رو توضیح بدید ممنون میشم

    • سلام. مرسی. همبندی فندانسیون چاهک آسانسور جدا از همبندی فندانسیون کل ساختمان نیست و در واقع قسمتی از اون هست. ولی از شاسی فلزی هر دو آسانسور باید به باکس ارت کنار کنتور بره و با ارت اصلی ساختمان همبندی بشه.

  • باسلام مهندس
    وقتی مابرق آسانسورمون قطع شداون پریزها ولامپ هابرق شونوازکجابگیرن تاقطع نشن

    • سلام. برق آسانسور و برق روشنایی ها و برق پریزها، فیوزهاشون در تابلوی قدرت مجزاست. یعنی می تونید فیوز آسانسور رو از تابلوی قدرت قطع کنید، بدون اینکه روشنایی و پریزها قطع بشه. ولی اگر برق از کنتور قطع بشه، برق همشون همزمان قطع میشه.

  • ایا از برق اسانسور برای کولر ۴۵۰۰ میتوان استفاده کرد

    • سلام. از نظر مقررات برق ساختمان شما مجاز به این کار نیستید. ولی شدنش میشه.

  • سلام
    برای کابل کشی از تابلوی اصلی تا چاه آسانسور یک کابل۶*۵ لازم هست بکشیم اگر بخوایم تو کار باشد از چه لوله ای و با چه سایزی استفاده کنیم.
    ممنون

    • سلام از لوله سایز ۲۹ استفاده کنید. البته اگر زانو در مسیر نیست لوله ۲۱ هم میشه استفاده کرد. یا هر لوله های که حداقل قطرش ۳ سانتی متر باشه.

  • باسلام و خسته نباشی.لطفا یه توضیح درباره برق کشی هوکش داخل اطاقک بوسیله تر موستات بدهید

    • سلام. توضیح خاصی نداره، ترموستات رو روی دمای مشخصی تنظیم می کنید، و ترموستات در اون دما یک تیغه رو متصل می کنه و هواکش روشن میشه.

  • سلام خسته نباشید
    برای موتور امگا برای ترمزش ولتاژو زده ۱۱۰در صورتی ک ولتاژ ما ۲۲۰هستش میشه بصورت موازی ب ترمزا برق داد و ی سوال دیگه تو موتورهای امگا از نوع دیسکی ftoهستش اگه هست کجای موتوره من هر چقدر گشتم ورودی ندیدم فقط bm1و۲بود با ورودی u,v,w

    • سلام. این موتور رو من از نزدیک ندیدم. ولی اگر زده ۱۱۰ حتماً از یک مبدل ۲۲۰ به ۱۱۰ استفاده کنید. چون با موازی کردن که ولتاژ کم نمیشه.

  • سلام‌‌کابل‌ارت‌‌که‌از‌چاه‌به‌شین‌جعبه‌کنتور‌وصل‌می‌شود‌باید‌در‌داخل‌چه‌لوله‌ای‌قرار گیرد‌وایا‌به‌عهده‌برق‌کار‌است؟
    باتشکر

    • سلام. خیر شرکتی که ارت رو اجرا می کنه باید اون لوله رو نصب کنه.

  • سلام آقای مهندس، اینکه فرمودید: نصب چراغ تونلی و موارد دیگر برقکشی چاله آسانسور و موتورخانه، وظیفه نصاب آسانسور است؛ بر چه مبنایی است؟

    • سلام. آخه آسانسور کلاً یک قسمت جدا از برق ساختمان محسوب میشه که اجباری نیست برقکار استانداردهای لازم در اون زمینه رو بدونه، مثل آنتن مرکزی، که وظیفه نصب اون با نصاب آنتن مرکزی ست نه با برقکار

  • سلام :فیوز مینیاتوری پایین ۴پل هستش یکی برای نول هستش یکی هم برای برق راه پله حالاما بخوایم این چارتا سیم بزاریم زیر پیچ ها یکیش که مشترک می کنیم بانول ها دوتا جای خالی داریم سیم سوم کجا ببندبم

    • سلام ماهان جان. متاسفانه متوجه منظور سوال شما نمیشم. حتماً از یک برقکار کمک بگیرین تا اشتباهی پیش نیاد.

  • سلام آقای مهندس وقت بخیر.
    توی توضیحات فرمودید که وظیفه برقکار رسوندن کابل ۵رشته تا نزدیکی درب موتورخانه آسانسور هستش ولی در بخش سوالات در جواب یکی از دوستان فرمودید که به عهده نصاب هستش.
    آیا نصب چراغ های تونلی، لوله کشی روشنایی و همچنین لوله کشی مربوط به کابل تغذیه اصلی برعهده برقکار هست یا نصاب؟
    لطفا یه توضیحی هم درمورد نحوه و محل همبندی ریل های کابین و وزنه تعادل با شینه ارت بدید که در کدوم قسمت و به چه نحو انجام بشه.
    سپاس

    • سلام آقای حقمرادی. خیر وظیفه نصب کابل برق آسانسور با نصاب آسانسور است نه با برقکار .و اگر جایی هم به اشتباه این حرف رو زدیم این جمله رو تصحیح می کنم.
      ۲-نصب چراغ های تونلی، لوله کشی روشنایی و همچنین لوله کشی مربوط به کابل تغذیه اصلی همه بر عهده نصاب آسانسور است ولی اگر برقکار اینها رو نصب کنه باید دستمزد مجزا از برقکشی ساختمان بگیره.
      ۳- سوال سومتون خیلی مفصله. پیشنهاد می کنم کتاب ارت و همبندی مهندس ایمان سریری رو مطالعه کنید.

  • سلام و وقت بخیر..
    چندتا نکته هست که خوب متوجهش نشدم، من یه آماتور هستم ممنون میشم از سوالهای ساده ام ناراحت نشین..
    _اینکه اول گفتین تابلو برق سه قسمت موتور، روشنایی و پریزهارو تامین میکنه و بعد تاکید کردین برق روشنایی و پریز باید سرخط مجزایی از کلید سه فاز داشته باشه، باین معنیه که باید در تابلو برای اون دو مورد از قبل کلید برق گرفت؟
    _کشیدن کابل پنج رشته تا اتاق موتورخانه هم جزو وظایف سیم کش نبست!؟
    _یه سوال حاشیه ای کمی مرتبط: برق روشنایی راهرو ها و پنل آیفون که مشترک هستند در ساختمونهایی که کنتور مشترک ندارند از کجا تامین میشه!؟ باتشکر از مقاله مفید و حوصله ای که خرج خوندن سوالهامون میکنین..

    • سلام.مرسی.
      ۱- بله درسته،
      ۲- بله جزو وظایف برقکار ساختمان نیست و برعهده آقای نصاب آسانسور است.
      ۳-معمولاً ساختمان هایی که کنتور مشترک ندارند، باید یک جوری با هم کنار بیان. مثلاً سیم های بخش مشاعات رو هر ۶ ماه یا هر یکسال به کنتور یکی از واحدها وصل کنن.

برای ارسال سوال، نظر، انتقاد، پیشنهاد، از فرم زیر استفاده کنید

فقط به سوالاتی پاسخ داده می شود که مرتبط با موضوع فوق باشد.


مجوزهای فعالیت سایت آموزش برق


logo-samandehi

محصولات آموزش برق و سیستم های حفاظتی

استادکارهایی که دنبال شاگرد می گردند

هدیه رایگان سایت

هم می توانید از برق کشی لذت ببرید و هم از آن درآمد خوبی کسب کنید.
اگر:
کتاب آموزش جامع برق ساختمان را خوانده باشید. برای دریافت رایگان فصل اول این کتاب در ایمیل خود، کافیست آدرس ایمیلتان را وارد کنید.



سایت های همکار


سایت کالنجی

آموزش برق در شبکه های اجتماعی