خرید کتاب آموزش آیفون های صوتی و تصویری
آذر
۱۹
۱۳۹۶

برق آسانسور و چاله آسانسور

برق آسانسور و چاله آسانسور از قسمت های مختلفی تشکیل شده که در درس امروز فقط به قسمت هایی که می تواند به یک برقکار ساختمان مربوط شود اشاره می کنیم. البته نصب و سیمکشی این موارد برعهده نصاب یا شرکت فروشنده آسانسور است، ولی اگر شما به عنوان یک برقکار ساختمان اینها را بدانید، می‌توانید با نصب آنها یک دستمزد جدا بگیرید.

 

کابل اصلی برق آسانسور :

برق تمام سیستم آسانسور، چراغ ها و پریزهای موجود در موتورخانه و چاله آسانسور توسط یک کابل ۵ رشته که از کنتور عمومی می آید تامین می شود. همانطور که در کتاب آموزش برق ساختمان گفتیم کنتور عمومی برای ساختمان هایی که آسانسور دارند، یک کنتور ۳ فاز است که تمامی ساکنین آن مجتمع مسکونی در پرداخت هزینه های مصرفی آن شریک هستند. این کنتور در کنار سایر کنتورهای برق، یعنی در تابلوی کنتورها نصب می شود. اینکه این کابل ۵ رشته ای از چه نمره ای باشد بستگی به توان موتور، ظرفیت آسانسور، راندمان موتور و پارامترهای دیگر تعیین میشود. ولی

معمولاً برای آسانسورهای -۵/۵ کیلو وات و کمتر- و تا ارتفاع ۶ طبقه ، که ظرفیت جابجایی ۴ تا ۶ نفر را دارند، از کابل ۵ در ۶ استفاده می شود. و برای موتورهای آسانسور با توان ۹/۵ کیلو وات که معمولاً ظرفیت جابجایی ۱۰ نفر را دارند، از کابل ۵ در ۱۰ استفاده می‌شود. از این ۵ رشته سیم، ۳ رشته برای فازهای برقِ ۳ فاز، یک رشته برای نول و یک رشته برای ارت استفاده می شود.

نکته: وقتی می گوییم یک کابل ۵ در ۶ (۵*۶) است، یعنی در داخل آن کابل ۵ رشته سیم با نمره ۶ قرار گرفته است.

پس این کابل اصلی بایستی از کنتور عمومی شروع شود و با استفاده از لوله برق فولادی یا لوله برق نسوز به داخل چاله آسانسور برسد و بعد از آنجا به سمت بالا و تا اتاقک موتورخانه امتداد یابد و به تابلوی قدرت -اسم دیگرش تابلوی سه فاز- وصل شود. لوله های فولادی یا لوله های نسوز که کابل اصلی از داخل آن رد شده بایستی به فاصله هر ۲ متر به دیواره چاله آسانسور با بست محکم شود.

توجه کنید که چون تابلوی قدرت در نزدیکی درب ورودی به موتورخانه نصب می شود، شما بایستی طول کابل برق اصلی را کمی بلندتر در نظر بگیرید تا مطمئن شوید که بعداً طول کابل کوتاه نمی آید.
تابلوی قدرت یا همان تابلوی ۳ فاز یک تابلوی کوچک است که فقط روی آن یک کلید گردان صفر و یک و ۳ عدد چراغ سیگنال کوچک قرار دارد. این تابلو در ارتفاع ۱۲۰ تا ۱۴۰ سانتی متری از کف موتورخانه نصب می شود. تصویر یک تابلوی قدرت را در پایین مشاهده می‌کنید. با چرخاندن کلید گردان روی این تابلو، برق کل سیستم آسانسور، بجز برق روشنایی ها و پریزها قطع خواهد شد.

 

تابلو برق 3 فاز آسانسور

 

پس این تابلو، برق ۳ قسمت مختلف را تامین می کند.

۱- برق موتور و تابلوی کنترل

۲- برق چراغ های چاله آسانسور و اتاقک موتورخانه

۳- برق پریزهای چاله آسانسور و اتاقک موتورخانه

شمای تقسیم برق در تابلوی 3 فاز

البته شما به عنوان یک برقکار ساختمان فقط کابل اصلی را تا نزدیکی درب موتورخانه می کشید و الباقی کار را آقای نصاب آسانسور انجام می‌دهد. پس نیازی نیست که بیشتر از این وارد جزئیات شویم.

توجه: به خاطر ارتفاع زیاد چاله آسانسور و سختی کار در این قسمت، هزینه نصب کابل اصلی اندکی زیاد است. شما می توانید برای نصب این کابل به همان ترتیبی که در بالا اشاره شد، برای یک ساختمان ۴ یا ۵ طبقه، ۱۰۰ هزار تومان اجرت دریافت کنید.

 

روشنایی چاهک آسانسور و موتورخانه :

الف: چاله آسانسور:

حتماً تا به حال به داخل یک چاله آسانسور نگاه کرده اید، اگر دقت کرده باشید روشنایی فضای این چاله توسط چراغ های خاصی به نام چراغ های تونلی تامین می‌شود. البته هر نوع چراغ دیگری که حداقل دارای IP 44 باشد می تواند در چاهک آسانسور نصب شود، ولی نوع متداول این چراغ ها همان چراغ های تونلی است که تصویر آن را در پایین مشاهده می کنید.

چراغ تونلی

بهتر است در داخل چاله آسانسور، این چراغ ها را به صورت عمودی و در جهتی که -سوراخ ورودی کابل به چراغ- در سمت پایین باشد، نصب کنید. تا از نفوذ هرگونه آب و رطوبت به چراغ جلوگیری شود. طبق مبحث ۱۵ مقررات ملی ساختمان که در مورد آسانسورها صحبت می کند، بایستی یک چراغ روشنایی از ارتفاع ۵۰ سانتی متر زیر سقف چاهک آسانسور -همان سقفی که موتور آسانسور روی آن قرار میگیرد- شروع شود و به فاصله هر حداکثر ۷ متر یک چراغ دیگر نصب کنید تا به پایین چاله آسانسور برسید. در جمله قبل روی کلمه “حداکثر” دوباره تاکید می کنیم، تا متوجه شوید که می توانید این فاصله را کمتر هم در نظر بگیرید، و همیشه پیشنهاد ما این است که در هر ۲ طبقه -یعنی حدوداً هر ۵ متر- یک چراغ نصب کنید، تا روشنایی بهتری فراهم شود.
آنگاه در ارتفاع ۵۰ سانتی متر مانده به کف چاهک آسانسور هم آخرین چراغ را نصب کنید و در کنار آن یک پریز برق هم قرار دهید. سرخط این پریز بایستی از سرخط روشنایی ها جدا باشد تا زمانی که کلید چراغ ها در حالت خاموش قرار میگیرد، برق این پریز قطع نشود. این پریز بعداً برای سرویس و بازبینی ماهیانه آسانسور مورد استفاده قرار گیرد و نصب آن الزامیست.
در نهایت برای تمام چراغ های گفته شده یک کلید یک پل در موتورخانه آسانسور نصب کنید. البته قبلاً از کلیدهای تبدیل استفاده میشد تا هم از پایین چاله آسانسور و هم از اتاقک موتورخانه بتوان چراغ ها را خاموش کرد، ولی طبق استانداردهای جدید تنها بایستی یک کلید تک پل در موتورخانه آسانسور نصب شود تا سرویس کار آسانسور مجبور باشد که برای روشن کردن چراغ ها به موتورخانه مراجعه کند و قبل از شروع به کار، برق آسانسور را هم قطع کند.
تمامی سیمکشی های گفته شده بایستی در داخل لوله های برق فولادی یا لوله های برق نسوز قرار گیرد و نصب داکت های روکار در داخل چاهک آسانسور ممنوع است. می توانید در کنار هر چراغ یک جعبه تقسیم روکار ۱۰*۱۰ نصب کنید و سربندی سیم ها را در داخل جعبه تقسیم انجام دهید.

اکنون به تصویر زیر که چراغ های یک چاله آسانسور را نشان می دهد نگاه کنید. همانطور که مشاهده می کنید چراغ ها در کنار ریل وزنه تعادل نصب شده‌اند تا مزاحمتی برای سایر تجهیزات نداشته باشند. و در هر طبقه یک چراغ نصب شده است، که به نظر ما نصب یک چراغ برای هر ۲ طبقه کفایت می کند و نیاز به هزینه کردن بیشتر از این نیست. ایراد دیگری هم که در این تصویر وجود دارد، استفاده از داکت های پلاستیکی برای سیم های برق است.

چراغ های تونلی چاله آسانسور

 

ب: اتاقک موتورخانه:

تعداد روشنایی های اتاقک موتورخانه آسانسور هم بسته به مساحت این محیط دارد. ولی نصب ۱ یا حداکثر ۲ چراغ دیواری یا سقفی که برای آنها یک کلید یک پل در کنار درب ورودی موتورخانه نصب شده است، کفایت می کند. چراغ های داخل اتاقک موتورخانه هم می بایست IP44 باشند. طبق مقررات اجرایی، حداقل روشنایی محیط اتاقک موتورخانه باید ۲۰۰ لوکس باشد.

توجه: سرخط روشنایی اتاقک موتورخانه و سرخط روشنایی چاله آسانسور و پریز برق داخل چاله آسانسور، باید از برق سایر تجهیزات جدا باشد تا با قطع کلید سه فاز اصلی داخل موتورخانه، برق روشنایی ها و پریز قطع نشود.

نکته: برای تمام روشنایی ها در چاله آسانسور و اتاقک موتورخانه باید از ۳ رشته سیم نمره ۱٫۵ استفاده کنید. که این سه رشته سیم شامل فاز، نول و ارت می باشد. و برای سرخط روشنایی ها یک فیوز ۱۰ آمپر تندکار نوع B در تابلوی قدرت نصب می گردد.

نکته: وجود حداقل یک پریز برق در موتورخانه آسانسور الزامی است.

نکته: برای پریزی که قبلاً گفتیم در ارتفاع ۵۰ سانتی متری از کف چاله آسانسور قرار میگیرد و پریزی که در موتورخانه و نزدیک تابلوی قدرت نصب می شود باید از ۳ رشته سیم نمره ۲٫۵ استفاده کرد. که این سه رشته شامل فاز، نول و ارت هستند و برای این دو پریز یک فیوز ۱۶ آمپر کندکار نوع C در تابلوی قدرت نصب می گردد.

پس با توجه به توضیحات گفته شده، نمایی از برقکشی چاله آسانسور و اتاقک موتورخانه را ترسیم میکنیم.

برق آسانسور

 

 

چند نکته مهم در برقکشی چاله آسانسور:

۱- عبور هرگونه کابل، لوله و تجهیزات الکتریکی و مکانیکی -مثل کابل های آنتن، لوله های آب یا گاز، رایزرها و لدرهای برق متعلق به سایر واحدها- که متعلق به آسانسور نباشد در چاه آسانسور ممنوع است.

۲- برعکس قسمت قبل هم صادق است. یعنی تمام کابل ها، لوله ها و تجهیزات متعلق به آسانسور باید در چاه آسانسور نصب شود و مثلاً شما مجاز نیستید که کابل برق اصلی آسانسور را از داخل واحدها یا از داخل رایزرهای ساختمان عبور دهید و حتماً بایستی آن را از داخل چاله آسانسور عبور دهید.

۳- عبور لوله های برق از کف موتورخانه آسانسور ممنوع می باشد.

۴- برای تهویه مناسب در موتورخانه آسانسور یک فن فلزی نصب می کنند تا هوای داخل موتورخانه را به سمت بیرون هدایت کند. بهتر است این فن به سیستمی مثل فتوسل معکوس مجهز شود تا در طی روز هواکش را روشن و در شب هنگام هواکش را خاموش کند.

۵- نصب تابلو سه فاز در داخل موتور خانه باید در نزدیکترین حالت به درب موتورخانه باشد.

۶- وجود حداقل یک پریز برق در موتورخانه آسانسور الزامی است.

۷- ابتدای کابل اصلی برق آسانسور را، در قسمتی که قرار است به تابلو کنتورها وصل شود، حدوداً یک متر بلندتر در نظر بگیرید تا مطمئن شوید که بعداً برای اتصال به کنتور کابل شما کوتاه نمی آید. در صورت ۲ تکه شدن این کابل، یک مهندس ناظر برق می تواند کار شما تایید نکند، در این صورت نه تنها کارفرما مزدی به شما نمی‌دهند،  حتی می تواند خسارت کابل را هم از شما بگیرد.

۸- به تازگی آسانسورهایی به بازار آمده اند که با برق تک فاز کار می کنند. یعنی کابل برق اصلی آنها باید تنها ۳ رشته سیم داشته باشد (فاز، نول، ارت). ولی در کل پیشنهاد ما به شما این است که همیشه به نیت اینکه قرار است مالک آن ساختمان یک آسانسور ۳ فاز بخرد، کابل کشی کنید، تا در صورت تغییر نظر مالک، با مشکل کمبود رشته کابل بر نخورید.

 


سایت آموزش برق به کمک شما نیاز دارد. لطفاً چنانچه از محتوای آموزشی این صفحه رضایت دارید با فشردن کلید +G بالا در گوگل به این صفحه امتیاز بدهید. از اینکه به بهتر شدن این سایت کمک می کنید از شما سپاسگذاریم.


72 سوال مطرح شده + پرسیدن سوال

  • سلام
    مهندس رو شنایی و پریز چاه و روشنایی موتور خونه باید دا‍‍یمی باشه ؟
    باطری شارژ منبع تغذیه چه چیز هایی هستش؟
    موقع باز کردن در موتور خونه اسانسور قطع میکنه؟

    • سلام. روشنایی ها خیر ولی پریز چاه باید دائمی باشه.
      ۲- باطری شارژ منبع تغذیه چه چیز هایی هستش (یعنی چی)
      ۳- خیر

  • با درود
    اگر لطف کنید ازتابلو برق اسانسور فیلم اموزشی تهیه گردد.

    • سلام. این در تخصص ما نیست.

  • سلام مهندس ببخشید میخواستم بدونم چرا ابعاد کنتورعمومی و طبیعتا مشخصات انها با بقیه کنتورها فرق داره

    • سلام. چون اگر ساختمان دارای آسانسور باشه، کنتور عمومی ساختمان باید ۳ فاز باشه. و کنتور ۳ فاز بزرگتر از کنتورهای معمولی تکفاز هستش.

  • سلام.چرا اکثرا آپارتمانهایی دارای آسانسور هستند ار کنتور های عمومی جداگانهای استفاده میشود؟ خیلی ممنون

    • سلام. چون آسانسور برق ۳ فاز می خواد. و برای برق ۳ فاز یک کنتور ۳ فاز میگرین که هم برای آسانسور استفاده میشه و هم برای قسمت مشاعات ساختمان.

  • با سلام و خسته نباشید
    کنتور سه فاز ۲۵ آمپر برای چه آسانسوری و ۳۲ آمپر برای کدام آسانسور استفاده می شود؟سپاس

    • سلام. مرسی. اگر منزل شما تنها یک آسانسور داره (با هر ظرفیتی)، کنتور سه فاز ۲۵ آمپر کافیه. ولی اگر بیشتر از یک آسانسور داره، باید ۳۲ آمپر بگیرین.

  • سلام چرا منازل دارای آسانسور حتما باید دارای کنتور عمومی باشند؟

    • سلام. چون آسانسورها با برق ۳ فاز کار می کنند. ولی کنتورهای خانگی برق تکفاز هستند.

  • سلام آقای مهندس ممنون بابت توضیحات کامل شما.دوتا سوال از خدمتتون داشتم

    آیا استفاده از دتکتور حرارتی در چاه آسانسور مجاز است؟؟
    در صورت نصب سیستم اعلام حریق در چاه آسانسور طبق استاندارد چه تعداد دکتور دود و در چه نقطه ای باید نصب شود؟
    سپاسگزارم

    • سلام. مرسی.
      ۱-خیر فقط باید دتکتور دودی نصب کنید.
      ۲- یک عدد دتکتور دودی در مرکز اتاقک موتور خانه کافیست. و یک عدد دتکتور دودی بالای چاله آسانسور (زیر موتور آسانسور) نصب می شود.

  • سلام لطفا در مورد برق کشی برای آسانسور هیدرولیک هم توضیح بدید
    آیا تابلو ۰-۱ لازم داره
    آیا برای چراغ تونلی کلید تبدیل لازم داره و داخل چاله هم باید پریز تبیعه بشه؟ ( در بالا و پایین )
    موتور و یونیت پاور در پایین قرار میگیرن و خبری از اتاق آسانسور در بالا نیست

    باتشکر ازتون
    منتظر جواب و ایمیلتون هستم

    • سلام. شرمنده این سوال در تخصص ما نیست.

  • سلام،مدتی است ( سه یا چهار روزی یکبار)، فیوز برق عمومی و تابلو برق آسانسور به صورت همزمان قطع می گردد. لطفا راهنمایی نمایید که مشکل احتمالی از کجا می تواند باشد.
    با تشکر

    • سلام. به یک سرویس کار آسانسور بگین بیاد و آسانسور رو یک نگاهی بندازه. احتمالاً به دلایلی آسانسور داره جریان بیش از حد می کشه، یا شاید هم جایی از آسانسور خراب شده باشه.

  • مسیر عبور کابل برق ۶*۵ آسانسور باید حتما از چاله آسانسور باشد، یا می توان آن را از مسیر رایزر

    دستشویی هم رد کرد.به نظر می رسد از مسیر رایزر ایمن تر باشد.

    • سلام. خیر این کابل فقط باید از داخل چاله آسانسور عبور کنه و از داخل رایزر مجاز نیستید.

  • سلام اقای مهندس خسته نباشید
    ممنون بابت زحماتتون
    لطف کنید در مورد تهویه و گرمایش و ترموستات و چگونگی نصبشون هم توضیح بدید
    و اینکه نصب ددکتور دودی اتاقک الزامی یا اختیاری

    • سلام. مرسی. چشم در روزهای آینده…
      بله نصب دتکتور دودی الزامی هستش.

  • سلام استاد ممنون بابت توضیحات روان و کامل شما.
    بنده ناظر برق چند ساختمان هستم که در مورد آسانسور این ساختمان ها و نقشه هایی که در اختیار بنده قرار دادن کمی دچار سردرگمی شدم و ازتون راهنمایی میخاستم.
    توی این نقشه ها در تابلوبرق عمومی به ازای هر آسانسور دو سری فیوز قرار دادن ،یک سری مربوط به تغذیه تابلوبرق کنترلی و یک سری هم مربوط به تابلوبرق عمومی روشنایی و پریز موتورخانه هستش که در کل دو رشته کابل از تابلو عمومی ساختمان به موتورخانه کشیده میشه آیا این اصولی هستش؟؟
    و مورد دوم هم کماکان در نقشه برای روشنایی چاهک از کلید تبدیل توصیه شده که استفاده بشه! درحالیکه فرمودید در استاندارد جدید ممنوع هستش! الزامی هستش که حتما باید تک پل باشه؟
    مورد آخر هم کلید صفر و یک قطع تغذیه آسانسور در نقشه در تابلوی عمومی ساختمان تعبیه شده، درحالیکه باید در موتور خانه روی تابلوتغذیه اصلی قرار بگیره اینم مشکل داره درسته؟؟
    سپاسگزارم از وقتی که در اختیار بنده قرار میدید

    • سلام.خواهش می کنم.
      ۱- طبق استاندارد، تنها یک کابل از تابلوی برق عمومی به موتورخانه آسانسور کشیده میشه نه دو کابل
      ۲- بله در استاندارد جدید باید از کلید یک پل استفاده بشه.
      ۳- بله کلید صفر و یک هم مشکل داره.

  • سلام
    برای سیمهای روشنایی و پریز میشه بجای لوله فلزی از خرطومی فلکسیبل استفاده کرد
    برای کابل اصلی ۵*۱۰ رو میتونم از تو لوله های پلی اتیلن مخصوص اب رد کنم
    تشکر

    • سلام.برای روشنایی و پریزها میشه از خرطومی فلکسیبل استفاده کرد، ولی آخه هزینه هاتون خیلی میره بالا.
      برای کابل اصلی هم از لوله پی وی سی باید استفاده کنید.

  • سلام و تشکر.
    -برای قرارگیری لوله ی کابل برق اصلی آسانسور در چاله آسانسور کدام ضلع(یا اضلاع) از چاله آسانسور مناسبند و کجای آن ضلع(اضلاع). این سوال رو برای این می پرسم که این لوله مزاحم کار آهنکش آسانسور نشود.(خصوصا در مورد کلاف ها)
    ب توجه به اینکه چاله ها از ساختمانی به ساختمان دیگر متفاوت هستند اگر جواب کاملی بدهید ممنون می شوم.
    -آیا اصلا محل قرارگیری این لوله می تونه مزاحم آهنکش آسانسور بشه؟ یا در هر صورت اونها می توننن کارشون رو انجام بدن؟
    -در صورتیکه کار بصورت متری برداشته بشه آیا این لوله و کابل جزء وظایف برقکار هستش یا اینکه باید جداگانه دریافت بشه؟

    • سلام. مرسی. ۱- در هر سمتی مهم نیست. فقط سمت درب آسانسور نباشه.
      و در آخر اینکه معلومه مقاله رو سرسری خوندین. گفتیم که در هیچ صورتی نصب این کابل با برقکار نیست.مگر اینکه براش هزینه مجزا پرداخت بشه.

      • سلام مجدد. تشکر بابت پاسخ.دو گوشه ای که سمت در آسانسور هستند چطور؟
        سوال دیگری هم دارم:
        آیا لوله باید بین فاصله ی کلاف های آهنکشی و دیوار قرار بگیره یا اینکه می تونه روی کلاف ها هم بیافته؟از نظر نظام مهندسی هر دو درسته یا؟اگر می تونه روی کلاف هم بیافته کدوم قسمت ها مناسبتره تا خیالم راحت باشه با قسمت های متحرک آسانسور برخوردی نداشته باشه؟

        • سلام. بله در گوشه ها اشکالی نداره.
          خیر روی کلاف ها مجاز نیست و حتماً باید روی دیوارها باشه.

  • سلام مهندس خسته نباشید واقعا خیلی زحمت می کشید

    میخواستم بدونم میشه از مطالبی که میذارین فایل pdfش رو هم قرار بدین یا ترفندی که بشه از مطالب pdf گرفت البته با رضایت خودتون ممنونم

    • سلام. مرسی از شما. افزونه Web2PDF Converter رو روی فایرفوکس نصب کنید و با یک کلیک هر صفحه ای رو که می خوایین پی دی اف کنید. در صفحات آدرس سایت ما رو به عنوان منبع ذکر کنید تا کپی رایت رو رعایت کرده باشید.

  • تشکر از جوابتون
    پس دتکتور مجاز است؟
    بله درست میگین کابین نمیتونن ببرن ولی خب ما برای کل ساختمان دزدگیر خریدیم اگر امکان لوله گذاشتن باشد بد نمیشه
    دوربین هم برای اتاق هم برای کابین ایا امکانش هست؟
    از یکی شنیدم که اگر لوله اضافی داخل اتاق اسانسور باشد پایان کار نمیدن،درسته؟اصلا این کار مشکلی ایجاد میکند؟

    • خواهش می کنم.۱- بله نصب دتکتور در اتاقک موتورخانه آسانسور مجاز است.
      ۲- برای دزدگیر شما مجاز نیستید که لوله ها و سیم هاش رو از داخل چاله آسانسور ببرین.
      ۳- بله امکانش هست. سرچ کنید تراول کابل آسانسور چیست؟ متوجه منظورم میشید.
      ۴- بله پایان کار نمیدن. ساده ترین مشکلی که می تونه ایجاد بشه اینه که لوله های اضافی درست به دیوار چاله آسانسور نصب نشن و کنده بشن و به کابین برخورد کنن.

برای ارسال سوال، نظر، انتقاد، پیشنهاد، از فرم زیر استفاده کنید

فقط به سوالاتی پاسخ داده می شود که مرتبط با موضوع فوق باشد.


آخرین سوالات پاسخ داده شده

محصولات آموزش برق و سیستم های حفاظتی

هدیه رایگان سایت

هم می توانید از برق کشی لذت ببرید و هم از آن درآمد خوبی کسب کنید.
اگر:
کتاب آموزش جامع برق ساختمان را خوانده باشید. برای دریافت رایگان فصل اول این کتاب در ایمیل خود، کافیست آدرس ایمیلتان را وارد کنید.



سایت های همکار


سایت کالنجی

سایت استادکارُ شاگرد

آموزش برق در شبکه های اجتماعی