خرید کتاب آموزش آیفون های صوتی و تصویری
بهمن
۲۷
۱۳۹۶

کلید بالابر

کلید بالابر ساختمان یکی از اجزای برقی بالابرهای ساختمانی ست که اپراتور به وسیله آن دستور چپگرد یا راستگرد را به الکتروموتور می دهد و الکتروموتور هم با چرخاندن یک گیربکس و یک قرقره بزرگ، عمل بالا یا پایین رفتن مصالح ساختمانی را انجام می دهد. از شما به عنوان یک تکنسین برق ساختمان انتظار میرود که با روش سیمکشی و نحوه عملکرد کلید بالابر و موتور آن آشنایی داشته باشید، زیرا مشتری‌های زیادی از شما می خواهند که بالابر آنها را تعمیر کنید. پس در این مقاله از آموزش برق ساختمان به توضیح آن خواهیم پرداخت.
۹۰ درصد موتورهای بالابر که در ساختمان های شهر می بینید از نوع تکفاز هستند، یعنی موتور آنها با برق ۲۲۰ ولت کار می کند. و تعداد کمی از بالابرها هم هستند که موتورهای آنها با برق ۳ فاز کار می کند.

بالابر ساختمان

موتورهای بالابر تکفاز معمولاً قدرت جابجایی ۲۵۰ کیلوگرم و موتورهای ۳ فاز، ۳۰۰ تا ۵۰۰ کیلوگرم مصالح ساختمانی را می توانند جابجا کنند.

و در ابتدای این آموزش از شما می خواهم اگر این آموزش کارتان را راه انداخت برای سلامتی امام زمان مان ۳ تا صلوات بفرستین.

 

آموزش نصب کلید بالابر

تصویر یک کلید بالابر را در پایین مشاهده می کنید. به این کلیدها، کلید غلطکی یا کلید اهرمی هم گفته می شود. روی این کلید یک اهرم مشکی رنگ قرار گرفته که ۳ حالت می تواند داشته باشد. حالت بالا که یعنی بالابر به سمت بالا حرکت کند. حالت وسط که یعنی بالابر خاموش شود. حالت پایین که یعنی بالابر به سمت پایین حرکت کند. قیمت این کلیدها بسته به کیفیت آن، بین ۳۰ تا ۴۰ هزار تومان است. و در نوع ۱۶ و ۲۵ آمپر در بازار موجودند.
پس در کل وظیفه کلید بالابر انتقال برق به الکتروموتور است به طوری که با تغییر وضعیت اهرم، الکتروموتور چپگرد و راستگرد (بالا-پایین) می شود. عکس یک کلید بالابر را در پایین مشاهده می کنید.

کلید بالابر ساختمان

اگر ۲ عدد پیچ قسمت جلوی این کلید را باز کنید و قاب روی آن را بردارید با ۸ عدد ترمینال که محل اتصال سیم های برق هستند روبرو می شوید. تعداد زیاد این ترمینال ها می تواند گیج کننده باشد. ولی بعد از مطالعه این مطلب متوجه می شوید که نصب آنها چقدر راحت است. در تصویر زیر ما این ۸ ترمینال را از چپ به راست با اعداد ۱ تا ۸ شماره گذاری کرده ایم که بتوانیم مستقیم به هر ترمینال اشاره کنیم.

کلید بالابر

 

زمانی که اهرم بالابر در حالت وسط -قطع- قرار دارد. هیچ کدام از پیچ های داخل آن با یکدیگر در تماس نیستند.
ولی وقتی اهرم را به سمت بالا می چرخانیم:

  • پیچ شماره ۱ با پیچ شماره ۴ تماس پیدا می کند.
  • پیچ شماره ۲ با پیچ شماره ۵ تماس پیدا می کند.
  • پیچ شماره ۳ با پیچ شماره ۶ تماس پیدا می کند.

و وقتی اهرم را به سمت پایین می چرخانیم:

  • پیچ شماره ۱ با پیچ شماره ۴ تماس پیدا می کند.
  • پیچ شماره ۵ با پیچ شماره ۷ تماس پیدا می کند.
  • پیچ شماره ۶ با پیچ شماره ۸ تماس پیدا می کند.

زمانی که شما یک کلید بالابر نو می خرید، با استفاده از ۲ تکه سیم -که در تصویر بالا قرمز و مشکی رنگ هستند-، پیچ شماره ۸ به ۲ و پیچ شماره ۷ به ۳ متصل شده است. این ۲ تکه سیم همیشه باید در آنجا قرار گرفته باشند، چه موتور تکفاز باشد چه سه فاز.

 

راستی، کانال تلگرامی سایت آموزش برق هم چند روزیست که راه اندازی شده، حتماً عضو کانال شوید تا جزو اولین نفراتی باشید که از مطالب جدید مطلع خواهید شد. لینک کانال تلگرام سایت آموزش برق

 

روش نصب کلید بالابر برای موتور تکفاز

 

شما با استفاده از یک مولتی متر می توانید سیم های اصلی و کمکی را از همدیگر تشخیص دهید. به این صورت که مولتی متر را در حالت بیزر قرار دهید و تست کنید که کدام ۲ سیم به یکدیگر راه دارند و بیزر بوق می زند. این ۲ سیم همان سیم های سیم پیچ اصلی هستند. ولی سیم های سیم پیچ کمکی چون به یکدیگر راه ندارند، بیزر روی آنها بوق نمی زند. روش دوم هم اینکه قاب روی تخته کلم را بردارید، در خیلی از الکتروموتورها روی ترمینال های تخته کلم باعلامت اختصاری مشخص کرده که هر سیم مربوط به چه چیزی است. روش سوم هم با آزمون و خطاست. یعنی ۲ تا از سیم های همرنگ را اصلی و ۲ تا را فرعی در نظر بگیرد، اگر خوش شانس باشید که در اولین مرحله موتور روشن خواهد شد، در غیر اینصورت باید چند بار سیم ها را جابجا کنید.
در موتورهای تکفاز برای تغییر جهت چرخش موتور -یعنی چپگرد و راستگرد کردن موتور- کافیست که ترتیب فاز و نول روی سیم پیچ کمکی جابجا شود. و کلید بالابر هم دقیقاً همین کار را برای ما می کند.

از این به بعد به ۲ رشته سیم های سیم پیچ اصلی U1 و U2 می گوییم و به ۲ رشته سیم های سیم پیچ کمکی Z1 و Z2 می گوییم.

در حالتی که کلید را برای یک موتور تکفاز نصب می کنید، ۲ رشته سیم فاز و نول از برق شهری وارد کلید می شود. و همانطور که شرح دادیم ۴ رشته سیم هم از الکتروموتور تکفاز به کلید وصل می شوند. پس در کل تعداد رشته سیم هایی که وارد کلید می شوند ۶ رشته است.
حالا ۲ روش متفاوت برای اتصال این ۶ رشته سیم به کلید بالابر را در پایین برای شما ترسیم می کنیم.

روش نصب کلید بالابر

آموزش نصب کلید بالابر

 

در هر دو نقشه بالا اگر جای U1 و U2 جابجا شود مشکلی پیش نمی‌آید. اگر جای Z1 و Z2 هم جابجا شود مشکلی پیش نمی‌آید. ولی حتماً دقت کنید که جای فاز و نول جابجا نشود، چون در صورتی که جابجا بسته شوند، زمانی که کلید در حالت قطع است و بالابر خاموش است، فاز به موتور می رود و این می تواند برای افرادی که آنجا کار می کنند خطرساز باشد.

همانطور که می بینید در روش اول:

  • U1 به پیچ شماره ۱
  • U2 و نول به پیچ شماره ۶
  • Z1 به پیچ شماره ۷
  • Z2 به پیچ شماره ۸
  • و فاز به پیچ شماره ۵
  • و با یک تکه سیم، پیچ شماره ۴ و ۵ اتصال کوتاه شده اند.

و در روش دوم:

  • Z1 به پیچ شماره ۷
  • Z2 به پیچ شماره ۸
  • U1 به پیچ شماره ۴
  • U2 و نول به پیچ شماره ۵
  • فاز به پیچ شماره ۱
  • و با یک تکه سیم، پیچ شماره ۴ و ۶ اتصال کوتاه شده‌اند.

هر دو روش بالا برای سربندی کلید قابل اجراست و هیچ کدام برتری نسبت به دیگری ندارد. احتمالاً روش ها و مدلهای دیگری هم برای اتصال سیم ها به کلید وجود دارد که از شما دوستان می خواهیم اگر بلد هستید آن را از قسمت پایین برای ما ارسال کنید تا به اسم شما در سایت قرار دهیم.

 

توجه: اگر اولین بار است که به سایت آموزش برق سر می‌زنید و قبلاً عضو خبرنامه سایت نبوده اید، ایمیل خود را در کادر آبی رنگِ بالای سایت وارد کنید و روی دکمه عضویت کلیک کنید تا از این به بعد آموزش های جدیدی که مرتبط با برق ساختمان و سیستم های حفاظتی در سایت قرار می گیرد به ایمیل شما هم ارسال شود، و جزو اولین نفراتی باشید که با خبردار می شوید.

 

روش نصب کلید بالابر برای موتور سه فاز

روش کار در الکتروموتورهای سه فاز بسیار راحت‌تر از الکتروموتورهای تکفاز است. زیرا در الکتروموتورهای ۳ فاز برای اینکه جهت چرخش موتور را عوض کنید کافیست که جای دو فاز را عوض کنید. یعنی از ۳ رشته سیمی که به الکتروموتور وصل شده است، اگر جای ۲ تا از فازها جابجا شود جهت چرخش الکتروموتور هم عوض می شود.

اگر سیم های برق سه فاز را R و S و T بنامیم. حالا به نحوه سربندی سیم ها به کلید بالابر نگاه کنید.

کلید بالابر سه فاز

 

توجه: در نقشه بالا اگر بین ترمینال های R و S و T جابجایی صورت گیرد و یا جای ۳ رشته سیمی که به موتور می رود جابجا شود، مشکلی پیش نمی آید. ولی اگر بعد از نصب کلید متوجه شدید که جهت حرکت بالابر برعکس شده بود، کافیست جای ۲ تا از فازها را جابجا کنید.

روش تست سلامت کلید بالابر
زمانی که کلید بالابر خیلی کار کند و مستهلک شود، کنتاکت های متحرکی که در داخل کلید هستند از اهرم جدا می شوند و دیگر هیچ حرکتی نمی کنند. یا اگر فشار زیادی به موتور بیاید و جریان زیادی از کلید عبور کند، کنتاکت های داخل کلید جوش می خورد و دیگر آن عملکرد درست قبلی را ندارند. تنها روشی که با آن می توانید تست کنید که کلید بالابر سالم است یا نه، این است که اهرم کلید را به حالت بالا و پایین حرکت دهید. اگر وقتی کلید بالابر را به سمت بالا چرخانید:
  • پیچ شماره ۱ با پیچ شماره ۴ تماس پیدا کرد.
  • و پیچ شماره ۲ با پیچ شماره ۵ تماس پیدا کرد.
  • و پیچ شماره ۳ با پیچ شماره ۶ تماس پیدا کرد.

و وقتی اهرم را به سمت پایین چرخاندید.

  • پیچ شماره ۱ با پیچ شماره ۴ تماس پیدا کرد
  • و پیچ شماره ۵ با پیچ شماره ۷ تماس پیدا کرد
  • و پیچ شماره ۶ با پیچ شماره ۸ تماس پیدا کرد

یعنی اینکه کلید شما سالم است.

 و در پایان یک درخواست:
استادکارهای عزیز، بنده مدیر این سایت هستم و از بابت آموزش های رایگانی که در سایت قرار می دهم از شما یک درخواست دارم.
ما به تازگی سایتی راه انداختیم تحت عنوان سایت ” استادکار شاگرد “. جوان هایی که تازه می خوان برقکاری رو شروع کنن (یا رشته های دیگه) میان تو این سایت و مشخصاتشون رو وارد می کنن و دنبال یک استادکار می گردن که برن پیشش کار کنن و کار رو بصورت عملی یاد بگیرن. لطفاً این جوان ها رو ببرید پیش خودتون و بهشون کار یاد بدید. می دونم که اوضاع کار تو این دو سه سال اخیر خوب نیست، ولی حتی شده برای چند روز و چند هفته. اگر از درآمدتون راضی نیستین دست یک جوان رو بگیرین و ببینید که چطور خدا هم دست شما رو میگیره، دیدم که میگم…
کوچیک همه شما کاربرای وفادار
مهندس مرادی، بهمن ۱۳۹۶

 

پیوست:
در انتهای این آموزش به شما پیشنهاد می کنم که کتاب راه اندازی موتورهای تکفاز و سه فاز -انتشارات فنی و حرفه ای- را جهت تکمیل این مبحث مطالعه کنید.

سایت آموزش برق به کمک شما نیاز دارد. لطفاً چنانچه از محتوای آموزشی این صفحه رضایت دارید با فشردن کلید +G بالا در گوگل به این صفحه امتیاز بدهید. از اینکه به بهتر شدن این سایت کمک می کنید از شما سپاسگذاریم.


116 سوال مطرح شده + پرسیدن سوال

  • سلام مهندس ، خسته نباشید ، مهندس ۲تا سوال داشتم اول اینکه حتما باید جای فاز و نول واسه سیم پیچ کمکی جابه جا بشه یا نه جای فاز و نول تو سیم پیچ اصلی هم اگه جابه جا بشه موتور چپ گرد و راست گرد میشه؟ سوال دومم اینه ایا میشه با با یه برد ریموت مثل ماله کرکره برقی ها و یک کنتاکتور مداری درست کرد که بشه بالابر رو از دور کنترل کرد؟؟

    • سلام.مرسی.۱- خیر فقط سیم پیچ کمکی
      ۲- بله میشه.

  • سلام مهندس . وقت بخیر . یه مشاوره میخوام ازتون . من از کلید بالابر واسه دستگاه لاستیک درار استفاده میکنم . دو بار دینام دستگاه سوخته و دنبال حل مشکل هستم . احتمال اینکه پلاتین کلید ب هم بچسبه و قفل کنه?? … میتونه دینام و بسوزونه .??

    • سلام. مرسی. بله احتمالش هست، ولی اگر بچسبه و کنتاکت ها جوش بخوره،بعدش که کلید رو باز کنید باید جای جوش خوردگی کنتاکت ها مشخص باشه. پس این مورد رو دقیقاً چک کنید.

  • سلام من رشته برق ساختمان ولی جای بعضی کارها ی برقکاری مثلا دوربین ونصب کلید بالابر وبعضی جاها به مشکل برمیخورم مزاحم شما شدم ببینم چه کتابی میتونم بگیرم اطلاعاتم بالا تر بره ونقشه های سیم کشی ها هم داشته باشد ممنون

    • سلام، پیشنهادم اینه به صورت پاره وقت تجربی کار کنید بهترین منبعه.

  • سلام خواستم ببینم موتور تک فاز بالابر حتما ۴ سیم خروجی داره ؟ چون موتوری که من دارم فقط ۲ سیم داره و موتور فقط در یک جهت میچرخه

    • سلام آقا مهدی گل، موتور بالابر که نمیشه فقط تو یه جهت بچرخه روی موتور بالابر یه جعبه مربعی هست که داخلش اتصالات موتور بسته شده بهش تخته کِلِم هم میگن باز کنین اتصالات موتور رو می بینید.

  • سلام اقای مهندس مطالب سایت برای من خیلی مفید بود .خواستم فقط یه تشکر کوچیک کرده باشم .خدا رو شکر میکنم که آدمای مفیدی مثل شما هستن و تو این وضعیت به فکر هم نوع .براتون آرزوی موفقیت میکنم .و باز هم تشکر

    • سلام سلامت باشید ممنون که به مهندس مرادی و اعضای سایت روحیه میدین.

  • عرض ادب وسلام وخدا قوت خدمت استاد بزرگواران جناب آقای مهندس مرادی گل شما خیلی خیلی آقایید بنده حقیر به نوبه خود از شما قدر دانی میکنم . در سایه الطاف خداوند بزرگ سلامت وسرزنده باشید

    • سلام جناب صابرنظیری. ممنونم از شما.بنده هم برای شما و خانواده گرامی آرزوی سلامتی و آرامش روز افزون رو آرزو می کنم.

  • سلام و خسته نباشید ،اگه امکان داره لیست کتابهاتون رو برام ارسال کنید ممنون میشم

    • سلام.مرسی.
      ۱- کتاب آموزش برق ساختمان و سیستم های اعلان حریق
      ۲- کتاب آموزش آیفون های صوتی و تصویری
      ۳- کتاب آموزش دوربین ۱
      ۴-کتاب آموزش دوربین ۲

  • با سلام .
    من یه بالابر ۴۰۰ کیلویی کوچک دارم با یه کلید استوانه ای زرد رنگ وقتی بالابر بالا میره دیگه پایین نمیاد . نمیدونم ایرادش از کجاست ممنون میشم راهنمایی کنید . با سپاس از شما

    • سلام آقا حمید. تا از نزدیک چک نمیشه نمیشه جواب داد.

  • سلام من یک دستگاه حدیددست ساز دارم دقیقا مثل بالابر هستش ولی به جای یک موتور ۲تا موتور دارید یکیش راست گرد جهت رزو زدن یمیش چپگرد جهت باز کردن. الان من میخوام از یک موتور استفاده کنم طبق روش بالا سیمکشی کنم درست
    یک نکته همه موتورها چپگرد و راستگرد هستن؟؟
    ممنون میشم اگه جواب بدید

    • سلام. ۱- بله، طبق روش بالا سیمکشی کنید، درسته.
      ۲-بله درسته.

  • عالی، ادامه بدین لطفا

  • سلام خدمت دوست و برادر عزیز و دلسوزم مهندس مرادی.خواستم تشکر کنم امروز من سر ساختمون سیم کشی بالابرو گرفتم خیلی بدردم خورد اموزشتون کتاب ایفونتونم ک هر چی بگم کم گفتم صفحه به صفحشو خوندم خیلی به کارم اومد جدا ک دعات می کنم همیشه.ایشلله همیشه هم شما هم خانواده محترمتون شاد باشین.منتظر کتاب ایفون ۲ تون هستم.جدا ک ممنونم مهندس مرادی عزیز

    • سلام جناب مراتی عزیز. ممنونم از شما و خدا رو شاکرم که کتاب آیفون مورد توجه همه شما دوستان قرار گرفته.
      بنده هم برای شما آرزوی سلامتی و آرامش روز افزون در زندگی رو دارم.

  • سلام خسته نباشید ببخشید شما چارتا سیم به درون موتور از کلید دادید میشه بگین که اون چارتا چجور تو موتور بسته میشن ؟

    • سلام. مرسی. توضیحات قبل از نقشه رو بخونید متوجه میشید.

  • بسیار ممنون و متشکرم .. خداوند به همچون شمایی عزت و سلامتی بده که عموما بی منت مشکل گشای برخی مسائل هستین .. به نوبه خودم با اینکه کارم و تخصصم برق هستش جدا لذت میبرم از اینهمه صبر و شکیبایی

    • ممنونم از شما.بنده هم برای شما آرزوی سلامتی و آرامش بیشتر میکنم.

برای ارسال سوال، نظر، انتقاد، پیشنهاد، از فرم زیر استفاده کنید

فقط به سوالاتی پاسخ داده می شود که مرتبط با موضوع فوق باشد.


محصولات آموزش برق و سیستم های حفاظتی

استادکارهایی که دنبال شاگرد می گردند

استادکارهای عزیزی که در مشاغل مرتبط با برق، دنبال شاگرد می‌گردند، می‌توانند آگهی خود را به شماره 09194053853 پیامک کنند تا آگهی آنها رایگان در این قسمت قرار گیرد.





هدیه رایگان سایت

هم می توانید از برق کشی لذت ببرید و هم از آن درآمد خوبی کسب کنید.
اگر:
کتاب آموزش جامع برق ساختمان را خوانده باشید. برای دریافت رایگان فصل اول این کتاب در ایمیل خود، کافیست آدرس ایمیلتان را وارد کنید.



سایت های همکار


سایت کالنجی

آموزش برق در شبکه های اجتماعی