فیلم آموزش عملی برق ساختمان
خرداد
5
1395

ولتاژ و جریان در برق

تعریف ولتاژ و جریان در برق :

 

ولتاژ چیست ؟

ولتاژ در واقع یک نیرو یا انرژی الکتریکی است که سبب ایجاد جریان الکتریکی در سیم (یا مدار) می شود. واحد اندازه گیری آن ولت است و در مدارات الکتریکی با ( V ) نشان داده می شود. به زبان خودمانی تر سرعت حرکت الکتریسیته یا فشار وارده جهت حرکت الکترون ها.

جریان برق

برای روشن شدن یک وسیله برقی می بایست آن وسیله را بین دو نقطه وصل کنیم، که آن دو نقطه دارای اختلاف پتانسیل الکتریکی باشند. مثلاً یک لامپ کوچک را بین قطب های یک باطری که با هم اختلاف پتانسیل 1/5 ولت دارند وصل می کنیم و لامپ روشن می شود.

ما در برق ساختمان همیشه با ولتاژ 220 ولت سرو کار داریم. بجز برق آسانسور ، که سه فاز بوده و برقکار ساختمان زیاد با آن سروکار نداشته و نصب آن وظیفه نصاب آسانسور است. (گاهی در موتور خانه ها و چیلرها هم با برق سه فاز سرو کار داریم ).

ولتاژ برق در کشورهای مختلف متفاوت است. مثلاً ولتاژ برق در قاره آسیا، اروپا، آفریقا و استرالیا 220 ولت 50 هرتز می باشد. (بجز کشور عربستان صعودی، ژاپن و فیلیپین). بسیار پیش آمده، کسانی که به خانه خدا سفر می کنند و از آنجا وسایل برقی خرید می کنند و با خود می آورند، چون نمی دانند که وسایل برقی کشور عربستان با ولتاژی متفاوت از برق کشور ما کار می کند، آن وسیله برقی را در ایران مستقیم به پریز برق وصل می کنند، متاسفانه دستگاه را سوزانده و شروع به گفتن بدوبیراه به سازنده دستگاه می کنند.

ولتاژ برق در کشورهای شمال آمریکا و قسمت هایی از جنوب این قاره، عربستان، ژاپن، فیلیپین، 110 ولت 60 هرتز می باشد.

در نقشه زیر می توانید اختلاف ولتاژ برق در کشورهای مختلف را مشاهده کنید.

ولتاژ برق در کشورهای دنیا

ولتاژ برق در کشورهای دنیا

 

جریان چیست ؟

جریان یعنی حرکت الکترون ها در یک مسیر مشخص مثلاً در یک سیم. که این الکترون ها از آخرین لایه ظرفیت اتم خود جدا شده اند و در یک مسیر در حال حرکت هستند. به زبان خودمانی تر مقدار انرژی که نیروی الکتریسیته با خود حمل میکند. واحد جریان برق آمپر است.

 

آمپر برق

 

ما باید در برق ساختمان به جریانی که یک مسیر ( سرخط ) مصرف می کند دقت داشته باشیم و به تناسب آن، از سیم و فیوز مناسب استفاده کنیم. مقررات برق ساختمان برای سرخط های

  • روشنایی 10 آمپر
  • پریزها 16  آمپر
  • کولر آبی 16 آمپر
  • کولر گازی حدوداً 20 آمپر و بالاتر
  • فیوز اصلی در جعبه فیوز را هم 25 آمپر در نظر گرفته است.

 

بد نیست این را هم در مورد ولتاژ و جریان بدانیم که:

ولتاژ دادنی و جریان گرفتی است

یعنی اگر ما یک وسیله برقی داشته باشیم که با ولتاژ ۱۱۰ ولت کار می کند و ما به اشتباه آن را به ولتاژ ۲۲۰ ولت وصل کنیم. مطمئنن آن وسیله آسیب می بیند. ولی در مورد جریان این طور نیست. یعنی اگر ما یک وسیله داشته باشیم که ۲ آمپر جریان مصرف می کند، در صورتی که آن را به یک منبع تغذیه ۳ آمپر وصل کنیم، آن دستگاه فقط به اندازه آن ۲ آمپری که نیاز دارد از منبع تغذیه برمی دارد و آسیبی به مدار آن وارد نمی شود.

 

توان چیست؟

مقدار انرژی که دستگاه در مدت زمان خاصی مصرف می کند و واحد آن وات است.

 

 








316 سوال مطرح شده شما هم سوالی دارید؟

  • سلام اقای مهندس

    ما یه موتور برق داریم کوچیکه یادم رفته ولتاژشو

    الان چند تا هالوژن گرفتیم وصل کردیم موقع تست لامپ ال ای دی ها روشن نمیشن و لامپ های اس ام دی ها روشن میشن و یکی یکی میسوزن

    بعد وقتی ولتاژ رو ۲۲۰ باشه موتور برق زور میزنه چون چند تا لامپ دیگه هم هست

    ولی وقتی که ولتاژ بالا باشه جواب میده لامپ ها هالوژن ها اینطور میشن

    چه ترانس یا چه دستوری میدین برا حل این مشکل؟

    • سلام امید جان
      اون قسمتی رو که گفتید LED ها روشن میشند ولی smd ها روشن نمیشند من متوجه منظور شما نشدم اگه منظورتون لامپ های حبابی LED و ریسه های smd هست اولا باید بگم که در تموم اینها از دیود های smd استفاده شده ، ثانیا اینکه اگه لامپ ها سالم اند و روشن نمیشند شما ولتاژ رو روی ۲۲۰ قرار ندادین که این کار سبب آسیب رسیدن به لامپ ها میشه پس ولتاژ برق حتما باید روی ۲۲۰ باشه
      دوم اینکه فرا تر از توان موتور برق از اون آمپر نگیرین چون هم سبب آسیب رسیدن به موتور برق میشه و هم به دلیل ثابت بودن توان هنگامی که جریان مصرفی بالا میره ولتاژ افت میکنه که این افت ولتاژ از عوامل آسیب زننده جدی واسه تمام لوازم برقی هستش ، اگه هم ژنراتور شما قابلیت تنظیم توان رو داره توان رو روی حالتی تنظیم کنید که از مجموع توان مصرفی مصرف کننده ها بیشتر باشه
      سوم اینکه ولتاژ رو هم به هیچ عنوان از ولتاژ نامی لامپ ها که همون ۲۲۰ ولت هست بالاتر نبرین چون لامپ ها قطعا خواهند سوخت
      و در آخر اینکه ترانسفور ماتور هم برای تبدیل ولتاژه و به همون میزانی که ولتاژ رو زیاد میکنه جریان رو کم میکنه بطوری که حاصلضرب اونها برابر با مقدار ثابتی با عنوان توان ترانسفورماتور هستش پس توان افزایش پیدا نمیکنه چون خلق انرژی در فیزیک ممکن نیست بنابرین شما که ژنراتورتون قابلیت تنظیم ولتاژ رو داره پس نیازی به ترانس ندارین ، سخن آخرم اینه که ولتاژ رو روی ۲۲۰ قرار بدین و اگه توان خروجی قابل تنظیمه یه جوری تنظیم کنین که از توان مصرفی مجموعه بیشتر باشه و اگه هم که ثابته بیش از اون حد بش مصرف کننده وصل نکنید
      موفق باشید

  • سلام وقتتون بخیر من نفهمیدم آخر اول ولتاژ وارد مدار میشه یا جریان آیا میشه هر دو همزمان وارد مدار شوند؟

    • سلام
      ولتاژ تنها اختلاف پتانسیل دو سر مداره که سبب شارش جریان میشه و عامل اصلی ایجاد جریان الکتریکیه
      اون جریان برق هست که اصطلاحا وارد مدار میشه ، البته اینو بگم که اون ماده فیزیکی که وارد مدار میشه و شارش پیدا میکنه در اصل بار های الکتریکی آزاد هستش که دلیل حرکتش ایجاد میدان الکتریکی درون رسانا هست که همانطور که گفتم دلیل اصلی ایجاد این میدان هم اختلاف پتانسیل دو سر رسانا هستش و جریان الکتریکی یک کمیته که برابر با نسبت بار های الکتریکی گذرنده از یک مقطع سیم بر زمان طی شده برای گذر اون بار ها هستش
      پس معمولا میگیم (ولتاژ دو سر مدار و جریان عبوری از مدار) ، مطابق این جمله تو ذهنتون مطلب رو کد گذاری کنین
      یا به عنوان مثال اگه یه مدار الکتریکی رو بخواین با یه مدار چرخ آبی شبیه سازی کنین منبع تغذیه مثل پمپ آبه که سبب ایجاد نیروی محرکه (که در مدار الکتریکی با عنوان ولتاژ شناخته میشه) میشه و ایجاد جریان رو رقم میزنه ، سیم های برق هم مثل لوله های آب محل عبور جریان هست ، بار های الکتریکی متحرک هم مثل اون سیال آب میمونه و مصرف کننده برقی هم مثل چرخ آبی با ایجاد اون جریان فعال میشه و به کار می افته

  • ۱. سلام وقت بخیردررابطه با نحوه سیمکشی برق 220 جهت روشن کردن آداپتورهای دوربین مداربسته خواستم راهنمایی کنید 29 تا دوربین درسه لاین بافاصله های مختلف داریم از کابل2در75 استفاده شده متاسفانه آتیش گرفت خواستم باکابل 2در1.5 تعویض کنم ازنگهبانی مجتمع تا آخرین دوربین 90مترهست

  • سلام یه ویلا برق کشی کردیم که فاصله ازکنتور تا ویلا 250 متر ، بعد 5 ماه فیوزا خراب شده و لامپ ها مرتب میسوزه و فیوز جایگزین صدا میده مشکل از چی میتونه باشه . با تشکر

    • سلام. کنتور چند آمپره؟ فاصله کنتور تا ویلا رو از کابل سایز چند استفاده کردین؟ در داخل ویلا چه وسایل برقی روشن هستند و آیا اندازه گرفتید که مجموع این وسایل چقدر برق مصرف میکنه؟

      • سلام مجدد
        کنتور 32 آمپره ،ازکنتور تا تابلو از کابل 2.5 استفاده شده روشنایی ها در کل هزار وات به علاوه یک کولر 3500 و یک پمپ آب . اگه این کابل کفایت نکنه چه کابلی استفاده کنیم . استابلیزر چطور؟

        • سلام جناب گودرزی.
          در کل استاندارد کنتور های ۳۲ آمپری کابل نمره ۶ هستش اما چون مسیر بسیار طولانی هست باید از کابل نمره 10 استفاده کنید. و اگر کابل رو در زمین دفن کنید و به صورت هوایی عبور ندید خیلی بهتره، چون در زیر زمین کابلها بهتر خنک میشن و این تاثیر مثبتی در جریان عبوری از اونها داره. چون وسایل برقی فقط لامپ روشنایی و کولر و پمپ نیستن ممکنه چن تا وسیله پرمصرف هم به پریز های ساختمان بخواین بزنین مثل مایکروویو ، جارو برقی ، بخاری یا هیتر یا کرسی یا آبگرمکن یا پکیج برقی که همگی مصرف بالایی دارند بخصوص وقتی که بخواین از چند تا وسیله پرمصرف به صورت همزمان استفاده کنین

          در مورد استبلایزر هم اگه ولتاژ برق محیط نوسانیه ویا فشار به شبکه بالاست و یا میدونین قراره از وسایل پر مصرفی استفاده کنین که حتما نصب کنین ، در غیر اینصورت هم نیاز نیست ولی اگه باشه خیلیم خوبه ، از محافظ برق هم سر راه وسایل حساس استفاده کنین مثل سرمایش و گرمایش ، صوتی تصویری ، یخچال فریزر و …
          موفق و موید باشین

          • دستت درد نکنه مهندس ، کمک بزرگی به بنده کردید خیلی ممنون

          • سلام ممنون موفق و سلامت باشید جناب گودرزی

  • چرا برق 3 فاز رو بین (برای مثال 100خانه در کوچه بم بست)خانه ها باید مساوی تقسیم کرد!؟

    • سلام. آفرین به این سوال خوب شما. چون اگر تمام این 100 خانه از هر سه فاز بصورت مساوی جریان بکشن، دیگه از سمت ترانس جریانی به شبکه برنمیگرده و فشار اضافی به شبکه نمیاد.

  • با سلام
    ایا کاهش ولتاژ تحویلی اداره برق از 220 مثلا به 200
    باعث افزایش جریان میشه یا کاهش مصرف برق ما؟
    منظورم اینه که ایا طبق رابطه توان باید بگیم چون ولتاز کم شده و توان ثابته پس جریان زیاد میشه یا بگیم طبق وی دو ر ام بگیم ولتاز کم شده و توان کم شده و جریان کم و یا بگیم جریان رو خود بار تعیین میکنه و ولتاژ اثری نداره؟

    • سلام علی آقا
      بستگی داره شما توسط چه وسیله ای ولتاژ رو کم کرده باشین
      اگه توسط ترانسفورماتور این کار رو کرده باشین بله به ازای کاهش ولتاژ جریان افزایش پیدا میکنه بطوریکه حاصل ضرب ولتاژ در جریان در هر لحظه برابر با توان ترانسفورماتور باشه (هر ترانسفورماتور دارای یک توان خاصی است)
      اما اگه از سلف یا مقاومت هایی که برای این کار استفاده میشن استفاده کنین وظیفه این مقاومت ها و به طور کلی مقاومت در هر مدار کاهش توانه پس ولتاژ و جریان هر دو به یک نسبت خاص کاهش پیدا میکنن

  • سلام ..خسته نباشین…من هرسوالی میفرستم ارسال نمیشه…و اینکه درمورد برق سه فاز برای یک منزل سوال داشتم..من یه طرحی میخوام پیاده کنم ببینین مشکلی داره اگه داره درستشو برام بگین..من میخوام از سه فاز یک فازش رو اختصاص بدم به کولرهای دوتیکه ای ای .یه کولر ۳۶ هزار و یه فازش رو هم برای کولر های پنجره ای و آبی و یک فازش رو هم برای بقییه وسایل منزل بکشم…شما گفتین باید سه فاز به طور مساوی تقسیم بشه…طرح من اشکالی نداره…کولرها معمولا تابستون استفاده میشن …اگه شما طرح بهتری دارین بگین چون من فردا باید اجراش کنم ..ممنون میشم

    • سلام. مرسی. از این به بعد سوالات تون رو فقط در زیر یکی از پست ها مطرح کنید. چون سوال شما چندین بار به دست ما رسیده.
      1- بله این روشی که فرمودین درسته و می تونید به همین صورت تقسیم فاز انجام بدین.

  • میخواستم در باره محاسبات وسایل برقی بدانم

  • با سلام مدتیه برق خونه ما از حدود ساعت ۴ صبح تا ۸ یا ۹ صبح دچار افت ولتاژ میشه و برق تاحدود ۱۷۰ ولت افت میکنه و نوسان هم داره اما هیچوقت بالا نمیره بطوری که چراق تمام دستگاه های محافظ به رنگ قرمز و زرد در میاد و خود بخود درست میشه !!!! از همسایه ها سوال کردم هیچکدام این مشکل و ندارن در کل روز تا اخر شب هیچ مشکلی وجود نداره ، من اتفاقی یکبار زمانی که ولتاژ افت کرده بود هود اشپزخانه رو روشن کردم بلافاصله مشکل رفع شد !!!!!! حالا میخواستم سوال کنم ممکنه این مشکل از کنتور برق باشه ؟ ظاهرا وقتی از شبکه جریان کشیده میشه مشکل حل میشه میخواستم نظر شما رو هم بدونم با تشکر

    • سلام. بله اگر همسایه ها این مشکل رو نداشته باشن، مشکل می تونه از کنتور برق شما یا از هر کدوم از کلیدهای مینیاتوری باشه.

  • سلام خدمت شما میشه خیلی بصورت ساده بیگو ید فرق بین وات ولت وآمپر چیست

    • سلام. مقاله بالا رو بخونید متوجه میشید.

      • سلام آقای مهندس
        جسارتن مهندس هزین قبض برق تا چه مقدار مشکلی نداره منظورم مبلغش هست ماهیانه یا ۲ماهه
        ممنون

        • سلام. بفرمایید در منزلتون چه وسایل برقی دارید تا حدوداً بهتون بگم.

  • باسلام
    نوسان مرتب برق در محدوده ۲۲۰ الی ۲۳۰ آیا مشکلی برای وسایل برقی داره مخصوصا کولر گازی؟

    • سلام. خیر این مقدار طبیعی هست و مشکلی نداره.

برای ارسال سوال، نظر، انتقاد، پیشنهاد، از فرم زیر استفاده کنید

فقط به سوالاتی پاسخ داده می شود که مرتبط با موضوع فوق باشد.


تلفن تماس سایت آموزش برق

مجوز فعالیت سایت آموزش برق


logo-enamad logo-samandehi

محصولات آموزش برق و سیستم های حفاظتی

هدیه رایگان سایت


هم می توانید از برق کشی لذت ببرید و هم از آن درآمد خوبی کسب کنید.
اگر:
کتاب آموزش جامع برق ساختمان را خوانده باشید. برای دریافت رایگان فصل اول این کتاب در ایمیل خود، کافیست آدرس ایمیلتان را وارد کنید.



سایت های همکار


سایت کالنجی

آموزش برق در شبکه های اجتماعی